Adhyaya 97
Itinuro ni Īśvara kay Mahādevī ang tungkol sa isang lubhang mabisa at makapangyarihang liṅga na tinatawag na Yogeśvara, na nasa Prabhāsa-kṣetra sa itinakdang panig (bahaging Vāyu, malapit sa Kāmeśa, sa sukat na “pitong busog”). Inilarawan itong may mahāprabhāva, at malinaw na sinasabing ang darśana (pagkakita at pagdalaw na may paggalang) pa lamang ay nakapapawi ng kasalanan. Noong sinaunang panahon tinawag itong Gaṇeśvara; ipinaliwanag ang pinagmulan nito: di-mabilang na makapangyarihang gaṇa, na kumilala sa Prabhāsa bilang pook ni Māheśvara, ay dumating at nagsagawa ng matinding tapas na may disiplina ng yoga sa loob ng isang libong banal na taon. Natuwa si Vṛṣadhvaja (Śiva) sa kanilang ṣaḍaṅga-yoga, kaya ipinagkaloob Niya ang pangalang Yogeśvara at itinakdang ito’y nagbibigay ng mga bunga ng yoga. Ang sinumang sumamba kay Yogeśa ayon sa wastong ritwal at may bhakti ay makakamit ang yoga-siddhi at ligaya sa langit; ang pagsambang ito’y itinuring na higit pa kaysa sa pinakamalalaking handog, na inihahambing sa pagbibigay ng gintong Meru at ng buong daigdig. Binanggit din ang karagdagang ritwal upang maging ganap ang bunga: ang vṛṣabha-dāna, pag-aalay o pagbibigay ng toro. Lumawak ang aral sa “labing-isang Rudra” na nananahan sa Prabhāsa, na dapat laging sambahin at parangalan ng mga naghahangad ng bunga ng kṣetra. Ang pakikinig sa salaysay ng Rudra-ekādaśa ay nagdudulot ng ganap na gantimpala ng banal na pook, samantalang ang di-pagkilala sa mga Rudra ay sinisita. Sa huli, itinuro na matapos sambahin si Someśvara, dapat bigkasin ang Śatarudrīya; sa gayon natatamo ang kabutihang-loob ng lahat ng Rudra. Tinawag itong isang lihim (rahasya) na nagpapawi ng kasalanan at nagpaparami ng merito.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि योगेश्वरमिति श्रुतम् । कामेशाद्वायवे भागे धनुषां सप्तके स्थितम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Mahādevī, nararapat na magtungo sa (liṅga) na kilala sa pangalang Yogeśvara, na nasa hilagang-kanluran ng Kāmeśvara, sa layong pitong dhanu (haba ng busog).
Verse 2
लिंगं महाप्रभावं हि दर्शनात्पापनाशनम् । पूर्वे युगे तु संख्यातं गणेश्वरमिति श्रुतम्
Ang liṅga na ito ay may dakilang kapangyarihan; sa pagtanaw pa lamang dito, napapawi ang mga kasalanan. Noong unang panahon, ito’y tanyag—ayon sa narinig—bilang “Gaṇeśvara.”
Verse 3
पुरा मम गणा देवि असंख्याता महावलाः । क्षेत्रं माहेश्वरं ज्ञात्वा प्रभासं समुपागमन्
Noong unang panahon, O Devī, ang aking mga gaṇa—di-mabilang at makapangyarihan—ay nakabatid na ang Prabhāsa ay isang banal na kṣetra ni Māheśvara (Śaiva), kaya sila’y dumating doon.
Verse 4
तत्रस्थाश्च तपो घोरं तेपुस्ते योगमाश्रिताः । दिव्याब्दानां सहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः
Nanahan sila roon at nagsagawa ng mahigpit na tapas, na nakaugat sa yoga. Pagkaraan ng isang libong banal na taon, si Maheśvara ay nalugod.
Verse 5
यस्मा त्षडंगयोगेन तेषां तुष्टो वृषध्वजः । तेन योगेश्वरं नाम लिंगं योगफलप्रदम्
Sapagkat nalugod si Vṛṣadhvaja (Śiva, na may bandilang may toro) sa kanila sa pamamagitan ng pagsasanay ng anim-na-sangay na yoga, kaya ang liṅga na iyon ay tinawag na “Yogēśvara,” ang tagapagkaloob ng mga bunga ng yoga.
Verse 6
यस्तमर्चयते भक्त्या सम्यक्पूजाविधानतः । स योगसिद्धिमाप्नोति मोदते दिवि देववत्
Sinumang sumamba sa Kanya nang may debosyon, ayon sa wastong paraan ng pagsamba, ay makakamit ang ganap na tagumpay sa yoga at magagalak sa langit na tulad ng isang diyos.
Verse 7
यो दद्यात्कांचनं मेरुं कृत्स्नां चैव वसुन्धराम् । योगेशं पूजयेद्यस्तु स तयोरधिकः स्मृतः
Kahit may maghandog ng gintong Meru at ng buong daigdig, ang sumasamba kay Yogēśa ay inaalaalang higit na dakila kaysa sa dalawang handog na iyon.
Verse 8
वृषभस्तत्र दातव्यः संपूर्णफलहेतवे । एवमेकादश प्रोक्ता रुद्राः प्राभासमाश्रिताः । नित्यं पूज्याश्च वंद्याश्च क्षेत्रस्य फलमीप्सुभिः
Doon, dapat magbigay ng isang toro bilang kawanggawa upang maging sanhi ng ganap na bunga ng kabutihan. Sa gayon, ang labing-isang Rudra ay ipinahayag na nananahan sa Prabhāsa; sila’y dapat laging sambahin at parangalan ng mga naghahangad ng bunga ng banal na pook na iyon.
Verse 9
य एतां चैव शृणुयाद्रुद्रैकादशसंहिताम् । तस्य क्षेत्रफलं सर्वं प्रभासांतरवासिनः
Ang sinumang makinig sa salaysay na ito tungkol sa labing-isang Rudra ay magkakamit ng buong gantimpala ng banal na pook ng Prabhāsa, na para bang naninirahan mismo sa Prabhāsa.
Verse 10
यश्चैतान्नैव जानाति रुद्रान्प्राभासमाश्रितान् । स क्षेत्रमध्यसंस्थोऽपि नास्त्येव स पशुः स्मृतः
Ngunit ang sinumang hindi nakakikilala sa mga Rudra na nananahan sa Prabhāsa—kahit nakatayo sa gitna mismo ng banal na pook—tunay na walang napapala; itinuturing siyang parang hayop lamang.
Verse 11
एतेषां चैव रुद्राणां सर्वान्वाप्येकमेव वा । सोमेश्वरं पूजयित्वा जपेद्वै शतरुद्रियम् । सर्वेषां लभते पुण्यं रुद्राणां नात्र संशयः
Maging saklawin man ang lahat ng Rudra o kahit isa lamang sa kanila, matapos sambahin si Someśvara ay dapat ngang bigkasin ang Śatarudrīya. Sa gayon, natatamo ang kabanalan ng lahat ng Rudra—walang pag-aalinlangan.
Verse 12
इदं रहस्यं संख्यातं माहात्म्यं तव भामिनि । रुद्राणां पापशमनं श्रुतं पुण्यविवर्द्धनम्
O marilag na ginang, ang lihim na ito—ang kadakilaang maingat na binilang at inilahad—ay ipinahayag na sa iyo; ito’y narinig bilang tagapawi ng kasalanan at tagapagpalago ng kabutihang-loob, na banal para sa mga Rudra.
Verse 97
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये योगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवतितमोऽध्यायः
Sa gayon, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa kalipunang walumpu’t isang libong (taludtod), sa ikapito—Prabhāsa Khaṇḍa—sa unang bahagi, ang Prabhāsakṣetra Māhātmya, nagtatapos ang ikasiyamnapu’t pitong kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Yogeśvara.”