Adhyaya 94
Inilalarawan ng Kabanata 94 ang siksik na larawan ng teolohiya at ritwal ng Bhairaveśvara sa Prabhāsa-kṣetra. Itinuro ni Īśvara kay Devī na magtungo sa dakilang dambana ni Bhairaveśvara, na inilalarawan ang kinalalagyan nito sa tiyak na mga palatandaan—kabilang ang pagkakahanay sa isang “sulok ng apoy/agnikoṇa” at isang tinukoy na sukat ng layo. Ang liṅga ay pinupuri bilang pangkalahatang tagatupad ng mga hangarin at tagapag-alis ng kahirapan at kamalasan. Ibinigay rin ang kasaysayan ng pangalan: noong unang panahon ito’y kilala bilang Caṇḍeśvara, kaugnay ng isang gaṇa na nagngangalang Caṇḍa na sumamba rito nang mahabang panahon, kaya’t nanatili ang bansag na iyon. Binibigyang-diin ng kabanata ang darśana at ang paghipo nang may kapanatagan—ang pagtingin at pagdampi sa liṅga ay nakapaglilinis ng kasalanan at nakapagpapalaya mula sa siklo ng kapanganakan at kamatayan. Itinatakda ang isang vratang pangkalendaryo: sa Kṛṣṇa Caturdaśī ng buwan ng Bhādrapada, ang pag-aayuno at pagpupuyat sa gabi (prajāgara) ay sinasabing nagdadala sa pinakamataas na tahanan ni Maheśvara. Sinasabi rin na ang mga pagkukulang sa salita at isip, pati ang mga maling gawa, ay napapawi sa pagtanaw sa liṅga. Tinatapos ang etika ng paglalakbay-dambana sa gabay sa dāna—linga (sesame), ginto, at kasuotan—na ibinibigay sa isang marunong na tatanggap upang alisin ang karumihan at matamo ang bunga ng paglalakbay. Sa huli, ipinaliliwanag si Bhairava sa kosmolohiya: sa pagkalusaw ng sansinukob, tinatanggap ni Rudra ang anyong Bhairava at “binabawi” ang daigdig; kaya’t ang pangalan ng dambana ay nakaugat sa tungkuling kosmiko. Sa phalaśruti, ipinangakong ang pakikinig sa māhātmya na ito’y nakapagpapalaya kahit sa mabibigat na kasalanan.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भैरवेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव वह्निकोणस्थं धनुषांदशके स्थितम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, o Mahādevī, marapat na magtungo sa dakilang Bhairaveśvara. Naroon Siya sa loob ng kaparehong kṣetra, sa timog-silangan (panig ng apoy), sa layong sampung dhanuṣ.
Verse 2
सर्वकामप्रदं देवि दारिद्र्यौघविनाशनम् । पूर्वं चण्डेश्वरंनाम ख्यातं कृतयुगे प्रिये
O Diyosa, ipinagkakaloob nito ang lahat ng ninanais at winawasak ang mga alon ng karalitaan. Noong una, o minamahal, sa Kṛta Yuga ito’y tanyag sa pangalang Caṇḍeśvara.
Verse 3
चण्डोनाम गणो देवि तेन चाराधितं पुरा । दिव्याब्दानां सहस्रं तु तेन चण्डेश्वरं स्मृतम्
O Diyosa, noong una ito’y sinamba ng isang gaṇa na nagngangalang Caṇḍa. At dahil sa kanya, sa loob ng isang libong banal na taon, ito’y inalaala bilang “Caṇḍeśvara”.
Verse 4
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं स्पृष्ट्वा च सुसमाहितः । मुच्यते सकलात्पापादाजन्ममरणांतिकात्
Sa pagtanaw sa Panginoon ng mga diyos at, sa isip na matatag at nakatuon, sa paghipo sa Kanya, ang tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan—yaong kumakapit mula kapanganakan hanggang sa wakas ng buhay.
Verse 5
तत्र कृष्णचतुर्दश्यां मासे भाद्रपदे प्रिये । उपवास परो भूत्वा यः करोति प्रजागरम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
Doon, o minamahal, sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan sa Bhādrapada, sinumang taimtim na mag-ayuno at magpuyat sa pagbabantay-gabi, ay makararating sa kataas-taasang dako kung saan nananahan si Panginoong Maheśvara.
Verse 6
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नाशमायाति तस्य लिंगस्य दर्शनात्
Ang mga kasalanan sa salita at sa isip—at anumang naipon dahil sa mga gawa—ay lubusang naglalaho sa pagtanaw lamang sa liṅga na iyon.
Verse 7
तिला हिरण्यं वस्त्राणि तत्र देयं मनीषिणे । सर्वकिल्विषनाशार्थं सम्यग्यात्राफलेप्सुना
Ang naghahangad ng tunay na bunga ng paglalakbay-pananampalataya ay dapat maghandog doon ng linga, ginto, at mga kasuotan sa marunong na karapat-dapat tumanggap, upang mapawi ang lahat ng kasalanan.
Verse 8
भैरवाकारमास्थाय कल्पान्ते स हरेद्यतः । विश्वं समग्रं देवेशि तेनासौ भैरवः स्मृतः
O Ginang ng Panginoon, sapagkat sa wakas ng isang kalpa Siya’y nag-aanyong Bhairava at binabawi ang buong sansinukob, kaya Siya’y inaalala bilang “Bhairava.”
Verse 9
अस्मिन्कल्पे महादेवि प्रभासक्षेत्रमास्थितः । बभूव भैरवो रुद्रः कल्पान्ते लिंगमूर्तिमान्
O Dakilang Diyosa, sa kalpang ito mismo, nananahan sa Prabhāsa-kṣetra, si Rudra ay naging Bhairava; at sa wakas ng kalpa Siya’y tumitindig bilang anyong Liṅga na nagkatawang-anyo.
Verse 10
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं भैरवेश्वरम् । यच्छ्रुत्वा मुच्यते जन्तुः पातकादतिभैरवात्
Sa ganito, sa maikling sabi ay ipinahayag ang kadakilaan ni Bhairaveśvara; sa pagdinig nito, ang nilalang ay napapalaya mula sa kasalanang lubhang nakapanghihilakbot.