Adhyaya 75
Sa Kabanata 75, itinuturo ni Īśvara kay Devī ang tungkol sa liṅga na tinatawag na Śākalakaleśvara/Kalakaleśvara sa Prabhāsa-kṣetra—ang kinalalagyan nito at ang katanyagan bilang tagapag-alis ng pāpa (kasalanan). Inilalahad din ang nakaayos na nāma-catuṣṭaya ayon sa mga yuga: ang iisang liṅga ay naaalala sa iba’t ibang pangalan—Kāmeśvara (Kṛta), Pulahēśvara (Tretā), Siddhinātha (Dvāpara), at Nāradeśa (Kali)—at ipinaliliwanag ang Kalakaleśa/Kalakaleśvara sa pamamagitan ng etimolohiyang nakabatay sa tunog. Sa unang salaysay ng pagpapangalan, nagmula ang pangalan sa magulong tunog na “kalakala” nang dumating si Sarasvatī sa dagat at nagsaya ang mga nilalang sa langit. Sa ikalawang salaysay na may aral panlipunan at etikal, nagsagawa si Nārada ng matinding tapas at Pauṇḍarīka-yajña malapit sa liṅga, tinipon ang maraming ṛṣi; nang dumating ang mga lokal na brāhmaṇa para sa dakṣiṇā, naghagis siya ng mahahalagang bagay upang magpasiklab ng alitan, kaya nagkaroon ng rambulan, at pinuna ito ng mga marurunong ngunit maralitang brāhmaṇa—dito iniuugnay ang pangalang Kalakaleśvara sa ingay at pagtatalo. Sa phalaśruti, sinasabing ang pagpapaligo sa liṅga at pag-ikot ng pradakṣiṇā nang tatlong ulit ay nagdadala sa Rudraloka; at ang pagsamba na may pabango at bulaklak, kasama ang pag-aalay ng ginto sa karapat-dapat, ay nagkakaloob ng “pinakamataas na kalagayan.”
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं शाकलकलेश्वरम् । शाकल्येश्वरनैरृत्ये धनुषां षष्टिभिः स्थितम्
Wika ni Īśvara: Pagkatapos, O Dakilang Diyosa, magtungo sa Liṅga na tinatawag na Śākalakaleśvara. Ito’y nasa timog-kanluran ng Śākalyeśvara, sa layong animnapung dhanuṣ (sukat ng busog).
Verse 2
तच्चतुर्युगनामाढ्यं स्मृतं पातकनाशनम् । पूर्वं कामेश्वरंनाम त्रेतायां पुलहेश्वरम्
Ang Liṅga na iyon ay inaalala na may mga pangalan sa apat na yuga at bilang tagapuksa ng kasalanan. Noon ay tinawag na Kāmeśvara; sa yuga ng Tretā, (tinawag itong) Pulaheśvara.
Verse 3
द्वापरे सिद्धिनाथं तु नारदेशं कलौ स्मृतम् । तथा कलकलेशं च नाम तस्यैव कीर्त्तितम्
Sa yuga ng Dvāpara, ito’y tinatawag na Siddhinātha; sa yuga ng Kali, inaalala ito bilang Nāradeśa. Gayundin, ang pangalang Kalakaleśa ay ipinahahayag din para sa Liṅga ring iyon.
Verse 4
समुद्रे च महापुण्ये यस्मिन्काले सरस्वती । आगता सा महाभागा हृष्टा तुष्टा सरिद्वरा । तस्य तोयस्य शब्देन सागरस्य महात्मनः
Sa lubhang banal na karagatan, nang dumating si Sarasvatī—ang mapalad at pinakadakilang ilog, nagalak at nasiyahan—mula sa ugong ng mga tubig ng dakilang-diwa na dagat…
Verse 5
ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । नेदुः कलकलं तत्र तुमुलं लोमहर्षणम्
Pagkaraan, ang mga diyos kasama ang mga Gandharva—at ang mga rishi, Siddha, at Cāraṇa—ay nagpaalingawngaw doon ng napakalakas na “kalakala,” isang ugong na nakapangingilabot at nakapagpapatindig-balahibo.
Verse 6
तेन शब्देन महता मम मूर्त्तिः समुत्थिता । कल्कलेश्वरनामेति ततो लिंगं प्रकीर्तितम्
Dahil sa napakalakas na tunog na iyon, ang Aking nahayag na anyo ay sumibol; kaya ang liṅga ay nakilala sa pangalang “Kalkaleśvara.”
Verse 7
इति ते पूर्ववृत्तांतं कथितं नामकार णम् । सांप्रतं तु यथा जातं पुनः कलकलेश्वरम् । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये
Ganyan Ko naisalaysay sa iyo ang naunang pangyayari—ang dahilan ng pagpapangalan. Ngayon, kung paanong muling naganap ang Kalkaleśvara sa mga sumunod na panahon, ipaliliwanag Ko sa iyo; makinig kang may iisang diwa, O minamahal.
Verse 9
पुरा द्वापरसंधौ च प्रविष्टे तु कलौ युगे । नारदस्तु समागत्य क्षेत्रं प्राभासिकं शुभम् । संचकार तपश्चोग्रं तत्र लिंगसमीपतः
Noong unang panahon, sa pagsalubong ng Dvāpara nang pumasok na ang Kali-yuga, dumating si Nārada sa mapalad na banal na pook na Prābhāsika at nagsagawa roon ng matinding pag-aayuno at pagninilay, malapit sa liṅga.
Verse 10
ततो हृष्टमना भूत्वा तल्लिंगस्य समीपतः । स चकार महायज्ञं पौंडरीकमिति श्रुतम्
Pagkaraan, na may pusong nagagalak, isinagawa niya ang isang dakilang handog na yajña sa tabi ng liṅga na iyon—na sa tradisyon ay tinatawag na Pauṇḍarīka (Mahāyajña).
Verse 11
देवदेवस्य तुष्ट्यर्थं स सदा भावितात्मवान् । समाहूय ऋषींस्तत्र ब्रह्मलोकात्सहस्रशः
Upang bigyang-kasiyahan ang Diyos ng mga diyos, siya—na laging may disiplina sa diwa—ay nag-anyaya roon ng libu-libong ṛṣi mula sa Brahmaloka.
Verse 12
ततः संभृतसंभारो यज्ञोपकरणान्वितः । कृत्वा कुण्डादिकं सर्वं समारेभे ततः क्रतुम्
Pagkatapos, nang matipon ang lahat ng kailangan at kumpleto ang mga kasangkapan ng yajña, at nang maihanda ang lahat—mula sa mga kuṇḍa o hukay ng apoy at iba pa—sinimulan niya ang ritwal na iyon.
Verse 13
ततः संपूर्णतां प्राप्ते तस्मिन्क्रतौ वरानने
Pagkaraan, nang ang handog na iyon ay ganap nang natapos, O ikaw na may magandang mukha,
Verse 14
अथागमंस्ततो विप्रास्तत्र क्षेत्रनिवासिनः । दक्षिणार्थं महदेवि शतशोऽथ सहस्रशः
Pagkatapos, O Dakilang Diyosa, ang mga brāhmaṇa na naninirahan sa banal na pook na iyon ay dumating doon—daan-daan at maging libu-libo—upang humingi ng dakṣiṇā (handog na kabayaran sa yajña).
Verse 15
ततः स कौतुकाविष्टस्तेषां युद्धार्थमेव हि । प्राक्षिपत्तत्र रत्नानि सुवर्णं च महीतले
Pagkaraan, dahil sa bugso ng mapaglarong kalooban, inihagis niya roon sa lupa ang mga hiyas at ginto, tunay na upang udyukan silang mag-away.
Verse 16
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे युध्यमानाः परस्परम् । कोलाहलं परं चक्रुर्बहुद्रव्यपरीप्सया
Pagdaka, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay naglaban-laban sa isa’t isa, at lumikha ng matinding kaguluhan, dahil sa pagnanais na makamit ang saganang yaman.
Verse 17
एके दिगंबरा देवि त्यक्तयज्ञोपवीतिनः । विकचाः केऽपि दृश्यंते त्वन्ये रुधिरविप्लवाः
O Diyosa, may ilan na nakitang hubad, itinapon ang banal na sinulid; may ilan na gusot ang buhok; at ang iba nama’y nabahiran at natalsikan ng dugo—ganyan ang kaguluhan doon.
Verse 18
अन्ये परस्परं जघ्नुर्मुष्टिभिश्चरणैस्तथा । एवं तत्र तदा क्षिप्तं यद्द्रव्यं नारदेन तु
Ang iba pa’y nagsuntukan at nagsipaan sa isa’t isa. Kaya ang yamang inihagis ni Nārada noon doon ay nagbunga ng gayong tagpo.
Verse 19
अथाभावे तु वित्तस्य ये च विप्रा ह्यकिंचनाः । विद्याविनयसंपन्ना ब्राह्मणैर्जर्जरीकृताः
Pagkaraan, nang magkulang na ang yaman, ang mga brāhmaṇa na tunay na salat—ngunit may karunungan at kababaang-loob—ay binugbog at sinaktan ng ibang mga brāhmaṇa.
Verse 20
ते तमूचुर्भृशं शांताः स्मयमानं मुहुर्मुहुः । कलहार्थं यतो दानं त्वया दत्तमिदं मुने
Ang mga yaong lubhang payapa ay nagsalita sa muning iyon na paulit-ulit na nakangiti: “Sapagkat ang handog na ibinigay mo, O Muni, ay naging sanhi ng pagtatalo…”
Verse 21
विद्यायुक्तान्परित्यज्य विधिं त्यक्त्वा तु याज्ञिकम् । तस्मादस्य मुने नाम ख्यातं कलकलेश्वरम्
“Dahil pinabayaan ang mga may karunungan at tinalikuran ang wastong tuntunin ng yajña, kaya, O Muni, sumikat ang pangalang ito: Kalakaleśvara—Panginoon ng Kaguluhan.”
Verse 22
तेन नाम्ना द्विजश्रेष्ठ लिंगमेतद्भविष्यति । एतस्मात्कारणाद्देवि जातं कलकलेश्वरम्
“Sa mismong pangalang iyon, O pinakamainam sa mga dvija, makikilala ang liṅga na ito. Dahil sa dahilang ito, O Diyosa, ito’y tinawag na Kalakaleśvara.”
Verse 23
यस्तं स्नाप्य नरो भक्त्या कुरुते त्रिः प्रदक्षिणम् । स गच्छेद्रुद्रलोकं तु त्वत्प्रसादादसंशयम्
Sinumang may debosyon na magpaligo sa liṅga na iyon at magsagawa ng tatlong pradakṣiṇā, tiyak na makararating sa daigdig ni Rudra—sa iyong biyaya, walang pag-aalinlangan.
Verse 24
यस्तं पूजयते भक्त्या गंधपुष्पानुलेपनैः । हेमं दत्त्वा द्विजातिभ्यः स गच्छेत्परमं पदम्
Sinumang sumamba sa liṅga na iyon nang may debosyon gamit ang pabango, mga bulaklak at mga pahid, at magbigay ng ginto sa mga dvija, makakamit niya ang kataas-taasang kalagayan.
Verse 75
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कलकलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ikapitumpu’t limang kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Kalakaleśvara,” sa unang bahagi, ang Prabhāsa-kṣetra-māhātmya, sa ikapitong aklat, ang Prabhāsa-khaṇḍa, ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.