Adhyaya 61
Isinalaysay ni Īśvara ang isang aral na nakatuon sa isang banal na pook sa silangan, malapit sa dambana ni Śrīdaittyasūdana, hinggil sa isang Diyosa na kinikilalang kṣetra-dūtī (sugo at tagapangalaga ng sagradong lugar) na may katangiang Vaiṣṇavī. Inaalala ng kabanata ang labanan kung saan ang makapangyarihang mga daitya, na napipigil ni Viṣṇu, ay tumungo sa timog at nakipagdigma nang matagal gamit ang sari-saring sandatang makalangit. Nang makita ni Viṣṇu na mahirap silang supilin, tinawag niya ang Bhairavī-Śakti, ang Mahāmāyā na nagniningning na kapangyarihan. Agad na nagpakita ang Diyosa; sa pagtanaw niya kay Viṣṇu, lumawak nang pangitain ang kanyang mga mata, kaya tinawag siyang Viśālākṣī, at itinatag sa pook na iyon bilang tagapagwasak ng mga puwersang kaaway. Iniuugnay ng diskurso ang pagpapakitang ito sa magkapares na pagsamba kay Umā (Umā-dvaya) kaugnay nina Somēśvara at Daittyasūdana, at itinatakda ang ayos ng paglalakbay-dambana: una sa Somēśvara, saka sa Śrīdaittyasūdana. Itinatampok ang ritwal sa ikatlong tithi ng buwan ng Māgha, na nagdudulot ng biyayang pagpapatuloy ng lahi (pagkaligtas sa kawalan ng anak sa maraming salinlahi) at ng tuloy-tuloy na kalusugan, ligaya, at magandang kapalaran sa araw-araw na deboto. Sa wakas, sinasabi ng phala-śruti na ang pakikinig sa salaysay na ito’y nag-aalis ng kasalanan at nagpapalago ng dharma.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवीं क्षेत्रदूतीं तु वैष्णवीम् । श्रीदैत्यसूदनाद्देवि पूर्वभागे व्यवस्थिताम्
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan, dapat lumapit ang isa sa Dakilang Diyosa, ang Vaiṣṇavī—ang ‘Sugo ng Banal na Pook’ (Kṣetradūtī). O Devī, siya’y nakahimpil sa silangan, malapit kay Śrī Daityasūdana.”
Verse 2
योगेश्वर्यास्तथैशान्यां धनुषां सप्तके स्थिताम् । महादौर्भाग्यदग्धानां स्थितां भेषजरूपिणीम्
“Sa hilagang-silangan, malapit kay Yogeśvarī, siya’y naroroon sa layong pitong dhanuṣ (haba ng busog). Siya’y nakatindig bilang anyo ng lunas na nagpapagaling sa mga sinusunog ng matinding kamalasan.”
Verse 3
चाक्षुषस्यांतरे देवि यदा दैत्या बलोत्कटाः । हन्यमाना विष्णुनाऽथ दक्षिणां दिशमाविशन्
O Diyosa, sa Manvantara ni Cākṣuṣa, nang ang mga Dānava na makapangyarihan at mararahas ay pinupuksa ni Viṣṇu, sila’y tumakas at pumasok sa dakong timog.
Verse 4
तत्र वर्षशतं साग्रं दैत्याश्चक्रुर्महाहवम् । विष्णुना सह देवेशि दिव्यास्त्रैश्च पृथग्विधैः
Doon, O Ginang ng mga diyos, ang mga Daitya ay nagsagawa ng napakalaking digmaan laban kay Viṣṇu sa loob ng mahigit isang daang taon, gamit ang sari-saring sandatang makalangit.
Verse 5
दुःखवध्यांस्ततो ज्ञात्वा विष्णुः कमललोचनः । सस्मार भैरवीं शक्तिं महामायां महाप्रभाम्
Pagkaraan, si Viṣṇu na may matang gaya ng lotus, nang mapagtantong sila’y mahirap patayin, ay inalaala at tinawag ang Kapangyarihang Bhairavī—ang Mahāmāyā, na nagliliwanag sa sukdulang kaningningan.
Verse 6
सा स्मृता क्षणमात्रेण विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्रागता महादेवी आनंदस्फुरितेक्षणा
Nang maalala siya ng makapangyarihang Viṣṇu, at sa isang kisapmata’y nagpakita siya roon—ang Dakilang Diyosa, ang mga mata’y nanginginig sa banal na ligaya.
Verse 7
विशाले तु कृते देव्या लोचने विष्णुदर्शनात् । विशालाक्षी ततो जाता तत्रस्था दैत्यनाशिनी
Nang masilayan ng Diyosa si Viṣṇu at pinalawak ang kanyang mga mata; kaya siya’y tinawag na Viśālākṣī. Nanatili roon, siya ang tagapuksa ng mga Daitya.
Verse 8
अस्मिन्कल्पेसमाख्याता ललितोमा वरानने । उमाद्वयं समाख्यातं सोमेशे दैत्यसूदने
Sa kalpang ito, O marikit ang mukha, siya’y binabanggit bilang Lalitā-Umā; at ang “dalawang Umā” na ito’y tanyag sa Someśa at sa Daityasūdana.
Verse 9
पूर्वं सोमेश्वरे पश्येत्पश्चाच्छ्रीदैत्यसूदने । उमा द्वयं पूजयित्वा तीर्थयात्राफलं लभेत्
Una’y dapat mag-darśana sa Someśvara, at pagkatapos ay sa kagalang-galang na Daityasūdana. Pagkasamba sa dalawang Umā, matatamo ang ganap na bunga ng paglalakbay-pananampalataya sa mga tīrtha.
Verse 10
माघे मासि तृतीयायां विधिना योऽर्चयेत्तु ताम् । न संततिविहीनः स्यात्तस्यकोट्यन्वये नरः
Sinumang sumamba sa kanya ayon sa tuntunin sa ikatlong tithi ng buwang Māgha, sa kanyang angkan—kahit sa milyun-milyong salinlahi—walang magiging salat sa supling.
Verse 11
यो नित्यमीक्षते तत्र भक्त्या परमया युतः । आरोग्यसुखसौभाग्यसंयुक्तोऽसौ भवेच्चिरम्
Ang sinumang araw-araw na tumitingin at sumasamba sa Diyos doon, na may sukdulang debosyon, ay mananatiling matagal na kaisa ng kalusugan, ligaya, at mabuting kapalaran.
Verse 12
इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ललितोद्भवम् । श्रुतं यत्पापनाशाय जायते धर्मवृद्धये
Ganito, sa maikling sabi, naipahayag ang kadakilaan na nagmumula kay Lalitā. Ang pakikinig nito’y nagwawasak ng kasalanan at nagpapalago ng dharma.
Verse 61
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये ललितोमाविशालाक्षी माहात्म्यवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-animnapu’t isang kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan nina Lalitā, Umā, at Viśālākṣī,” sa Prabhāsa Khaṇḍa—sa loob ng Prabhāsa-kṣetra Māhātmya—ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa (kalipunang 81,000 taludtod).