Adhyaya 54
Isinalaysay ni Īśvara kay Devī ang isang banal na salaysay tungkol sa isang pook-sambahan sa Prabhāsa-kṣetra. Itinuturo nito sa mga manlalakbay-panata ang “Gandharveśvara” na dakila, na nasa hilaga ng tahanan ni Daṇḍapāṇi. Umiikot ang alamat sa haring Gandharva na si Ghanavāha at sa anak niyang si Gandharvasenā. Dahil sa pagmamataas sa sariling kagandahan, isinumpa siya ni Śikhaṇḍin at ng kanyang mga gaṇa; pagkaraan, pinagkalooban siya ni Ṛṣi Gośṛṅga ng ginhawa at pagpapala na kaugnay ng panatang Lunes (somavāra-vrata) at debosyon kay Soma/Śiva. Matapos ang mahigpit na tapas sa kṣetra, nagtatag si Ghanavāha ng isang liṅga, at ang kanyang anak ay nagtatag din ng liṅga roon. Pinangalanan ng teksto ang sinasamba bilang Ghanavāheśvara at sinasabing ang maingat na pagsamba malapit kay Daṇḍapāṇi ay nagdudulot sa dalisay at disiplinadong deboto ng pag-abot sa Gandharva-loka. Sa phalaśruti, inilalarawan ang pook bilang “ikatlong” kapangyarihang pumupuksa ng kasalanan at nagpaparami ng punya; pinupuri ang pagligo sa Agni-tīrtha at pagsamba sa liṅga na iginagalang ng mga Gandharva. Ang pag-abot sa nirvāṇa ay iniuugnay lalo sa pagdating ng uttarāyaṇa; ang pakikinig at paggalang sa māhātmya na ito ay sinasabing nagpapalaya sa malaking takot.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गंधर्वेश्वरमुत्तमम् । दण्डपाणेस्तु भवनादुत्तरे निकटे स्थितम्
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa dakilang Gandharveśvara. Ito’y nasa malapit, sa hilaga ng tahanan ni Daṇḍapāṇi.”
Verse 2
यत्र गंधर्वराजो वै घनवाहेति विश्रुतः । तस्य गंधर्वसेनेति ख्याता पुत्री महाप्रभा
Doon nga, tunay na nanahan ang hari ng mga Gandharva na tanyag sa pangalang Ghanavāha. Ang kaniyang anak na babae, maningning sa dakilang liwanag, ay kilala bilang Gandharvasenā.
Verse 3
शिखंडिना गणेनैव सा शप्ता रूपगर्विता । ततो गोशृंगऋषिणा दत्तस्तस्या अनुग्रहः
Dahil sa pagmamataas sa kaniyang kagandahan, siya’y isinumpa ng gaṇa na nagngangalang Śikhaṇḍin. Pagkaraan, ipinagkaloob ng rishi na si Gośṛṅga ang kaniyang biyaya sa kaniya.
Verse 4
सोमवारव्रतेनैव सोमेशाराधनं प्रति । ततः क्षेत्रं समागत्य तपः कृत्वा सुदुश्चरम्
Sa pagsasagawa ng panatang Lunes (Somavāra-vrata) upang sambahin ang Panginoong Someśa, siya’y dumating sa banal na kṣetra na ito at nagsagawa ng napakahirap na pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 5
लिंगं प्रतिष्ठयामास तत्र गंधर्वराट् स्वयम् । तथैव पुत्र्या तस्यैव तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्
Doon, ang hari ng mga Gandharva mismo ang nagtatag ng isang liṅga. Gayundin, ang kaniyang anak na babae ay nagtatag din ng isang liṅga sa lugar na iyon.
Verse 6
अथ तत्रैव देवेशि दंडपाणेः समीपतः । घनवाहेश्वरं नाम यो लिंगं यत्नतोऽर्चयेत्
At ngayon, O diyosa ng Panginoon, doon mismo—malapit kay Daṇḍapāṇi—sinumang maingat na sumamba sa liṅga na tinatawag na Ghanavāheśvara...
Verse 7
गंधर्वलोकमाप्नोति दृष्ट्वा स प्रयतः शुचिः । इति ते कथितं देवि गांधर्वं लिंगमुत्तमम्
Pagkakita niya roon, ang debotong may pagpipigil at dalisay ay makaaabot sa daigdig ng mga Gandharva. Kaya, O Devī, naipahayag na sa iyo ang dakilang Gandharva-liṅga.
Verse 8
तृतीयं सर्वपापानां नाशनं पुण्यवर्द्धनम् । अग्नितीर्थे नरः स्नात्वा पूज्य गंधर्वपूजितम्
Ang ikatlo ay pumupuksa sa lahat ng kasalanan at nagpapalago ng kabutihang-loob. Pagkaligo sa Agnitīrtha, dapat sambahin ng tao ang sinasamba rin ng mga Gandharva.
Verse 9
अयने चोत्तरे प्राप्ते निर्वाणमधिगच्छति । श्रुत्वा ऽभिनंद्य माहात्म्यं मुच्यते महतो भयात्
Pagdating ng hilagang pag-ikot (uttarāyaṇa), makakamtan niya ang kalayaan. Sa pakikinig at taimtim na pagsang-ayon sa māhātmya na ito, napapalaya ang tao mula sa malaking pangamba.
Verse 54
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये गन्धर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःपंचाशोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-54 na kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Gandharveśvara,” sa Prabhāsa Khaṇḍa ng maluwalhating Skanda Mahāpurāṇa, sa loob ng Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, sa unang bahagi na pinamagatang Prabhāsakṣetra Māhātmya.