Adhyaya 354
Ang adhyāya na ito ay inilalahad bilang teolohikong pangaral ni Īśvara kay Devī tungkol sa tīrtha na tinatawag na Kardamālā, na tanyag sa tatlong daigdig at itinuturing na tagapag-alis ng lahat ng pāpa (kasalanan). Itinatakda muna ang tagpo sa panahon ng pralaya (ekārṇava), nang ang daigdig ay lumubog sa tubig at ang mga liwanag sa langit ay tila naglaho; si Janārdana (Viṣṇu) ay nag-anyong Varāha at iniahon ang Daigdig sa dulo ng kanyang pangil, ibinalik siya sa wastong kinalalagyan. Pagkaraan, ipinahayag ni Viṣṇu ang kanyang patuloy at may-kaayusang pananatili sa pook na ito. Iniuugnay ang bisa ng tīrtha sa mga ritwal para sa mga ninuno: ang tarpaṇa sa Kardamālā ay sinasabing nagpapasiyahan sa mga pitṛ sa loob ng isang buong kalpa, at ang śrāddha kahit payak lamang ang handog—mga gulay, ugat, prutas—ay itinuturing na katumbas ng śrāddha sa lahat ng tīrtha. Sa phalāśruti, ang pagligo at darśana ay nagdudulot ng mataas na kapalaran at paglaya mula sa mababang muling pagsilang. Sumunod ang salaysay ng himala: isang kawan ng usa na tinutugis ng mga mangangaso ay pumasok sa Kardamālā at agad nagkamit ng kalagayang-tao; ang mga mangangaso naman ay nagbaba ng sandata, naligo, at napalaya sa kasalanan. Sa pagtugon sa tanong ni Devī tungkol sa pinagmulan at hangganan, ibinunyag ni Īśvara ang isang “lihim” na paliwanag: ang Varāha ay inilalarawan sa mahabang anyong-sagisag ng yajña, na ang mga sangkap ng Veda at ritwal ay tila mga bahagi ng kanyang katawan. Ang dulo ng pangil (daṃṣṭrāgra) ay sinasabing nabahiran ng putik sa kapatagan ng Prabhāsa—kaya tinawag na Kardamālā. Binanggit din ang dakilang lawa (mahākuṇḍa) at bukal na inihahambing sa malawak na Gaṅgā-abhiṣeka, itinakda ang sukat ng banal na lupain ni Viṣṇu, at nagtapos sa matitibay na pahayag tungkol sa dakilang merit ng pagtanaw sa anyong-baboy-ramo at sa natatanging paglaya sa Kali Yuga sa pamamagitan ng “Saukara kṣetra” na ito.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कर्दमालमनुत्तमम् । तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं सर्वपातकनाशनम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Dakilang Diyosa, marapat na magtungo sa walang kapantay na Kardamāla—isang tīrtha na bantog sa tatlong daigdig, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 2
तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चन्द्रार्कतपने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते
Nang ang nakapanghihilakbot na iisang karagatan na lamang ang nanatili—nang mapuksa ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw; nang maglaho ang buwan, araw, at init; nang ang mga liwanag sa kalangitan ay pumasok sa pagkalusaw—
Verse 3
रसातलगतामुर्वीं दृष्ट्वा देवो जनार्दनः । वाराहं रूपमास्थाय दंष्ट्राग्रेण वरानने । उत्क्षिप्य धरणीं मूर्ध्ना स्वस्थाने संन्यवेशयत्
Nang makita ng diyos na si Janārdana na ang daigdig ay lumubog sa Rasātala, kinuha niya ang anyong Varāha (Banal na Baboy-Damo). O may magandang mukha, iniahon niya ang lupa sa dulo ng kanyang pangil, pinasan sa kanyang ulo, at muling inilagay sa nararapat nitong kinalalagyan.
Verse 4
उद्धृत्य भगवान्विष्णुर्वाक्यमेतदुवाच ह
Pagkaangat sa kaniya nang gayon, ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu ay nagsalita ng mga salitang ito:
Verse 5
अत्र स्थाने स्थितेनैव मया त्वं देवि चोद्धृता । ममात्र नियतं वासः सदैवायं भविष्यति
Dito mismo sa pook na ito, habang ako’y nakatayo rito, iniahon din kita, O Diyosa. Kaya’t ang aking pananatili rito ay tiyak na; mananatili itong gayon magpakailanman.
Verse 6
ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति कर्दमाले वरानने । आकल्पं तर्पितास्तेन भविष्यंति न संशयः
O diyosang may magandang mukha, ang sinumang mag-aalay ng tarpaṇa—pagbubuhos ng tubig para sa mga ninuno—sa Kardamālā, sa gawang iyon ay mapananatiling nasisiyahan ang kanilang mga ninuno sa loob ng isang kalpa; walang pag-aalinlangan.
Verse 7
तत्र श्राद्धं करिष्यंति शाकैर्मूलफलेन वा । भविष्यति कृतं श्राद्धं सर्वतीर्थेषु वै शुभे
O mapalad na isa, kung magsagawa ang mga tao ng śrāddha roon—kahit sa payak na gulay, ugat, o prutas—ang śrāddha na iyon ay ituturing na parang naisagawa sa lahat ng banal na tīrtha.
Verse 8
अत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यो मां पश्यति मानवः । अपि कीटपतंगा ये निधनं यांति मानवाः । ते मृतास्त्रि दिवं यान्ति सुकृतेन यथा द्विजाः
Sa banal na tīrtha na ito, ang taong maligo at pagkatapos ay masilayan ako—maging yaong mamatay dito bilang insekto o ibon—pagkaraan ng kamatayan ay aakyat sa langit dahil sa gawang-buting iyon, gaya ng mga matuwid na dvija sa bisa ng kanilang kabutihan.
Verse 9
ततो द्वीपेषु जायन्ते धनाढ्याश्चोत्तमे कुले । दंष्ट्राभेदेन यत्तोयं निर्गतं ते शरीरतः
Pagkaraan nito, sila’y isinisilang sa mga dvīpa, mayaman at sa mararangal na angkan—dahil sa tubig na umagos mula sa kanilang katawan nang mabali ang kanilang mga pangil.
Verse 10
तत्र स्नात्वा नरो देवि तिर्यग्योनौ न जायते
O Diyosa, ang sinumang maligo roon ay hindi na muling isisilang sa sinapupunan ng hayop.
Verse 11
ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथावृत्तमाश्चर्यं तत्र वै पुरा । मृगयूथं सुसन्त्रस्तं लुब्धकैः परिपीडितम् । प्रविष्टं कर्दमाले तु सद्यो मानुषतां गतम्
Wika ni Īśvara: Makinig, O Diyosa, sa kamangha-manghang pangyayaring naganap doon noong unang panahon. Isang kawan ng usa, labis na takot at pinahihirapan ng mga mangangaso, ay pumasok sa Kardamālā at agad nagkamit ng kalagayang-tao.
Verse 12
अथ ते लुब्धका दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । अपृच्छंत च संभ्रातास्तान्मर्त्यान्वरवर्णिनि
Pagkatapos, nakita iyon ng mga mangangaso; namukadkad ang kanilang mga mata sa pagtataka, at sa pagkalito’y tinanong nila ang mga taong iyon, O ginang na may marilag na kutis.
Verse 13
मृगयूथमनुप्राप्तं केन मार्गेण निर्गतम् । अथोचुस्ते वयं प्राप्ता मानुषं मृगरूपिणः
“Ang kawan ng usa na aming hinahabol—saang daan ito lumabas?” At sila’y sumagot, “Nakamit namin ang pagkatao, bagaman anyong-usa kami noon.”
Verse 14
एतत्तीर्थप्रभावोऽयं न विद्मो ह्यात्म कारणम् । ततस्ते लुब्धकास्त्यक्त्वा धनूंषि सशराणि च । तत्र स्नात्वा महाभागे मुक्ताश्च सर्वपातकैः
“Ito ang kapangyarihan ng tīrtha na ito; wala kaming nalalamang pansariling dahilan sa aming sarili.” Pagkaraan, itinapon ng mga mangangaso ang kanilang mga busog at palaso, naligo roon, O lubhang mapalad, at napalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 15
पार्वत्युवाच । भगवन्विस्तरं ब्रूहि कर्दमालमहोदयम् । उत्पत्तिं च विधानं च क्षेत्रसीमादिकं क्रमात्
Sinabi ni Pārvatī: “O Panginoon, ipaliwanag nang masinsinan ang dakilang kaluwalhatian ng Kardamālā—ang pinagmulan nito, ang mga ritwal at tuntunin, at ayon sa pagkakasunod, ang mga hangganan ng banal na pook at iba pang kaugnay na bagay.”
Verse 16
ईश्वर उवाच । शृणु देवि रहस्यं तु कर्द मालसमुद्भवम् । गूढं ब्रह्मर्षिसर्वस्वं न देयं कस्यचित्त्वया
Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Diyosa, sa lihim na ito tungkol sa pinagmulan ng Kardamāla. Ito’y aral na nakatago—ang kayamanan ng mga Brahmarṣi—at hindi mo ito dapat ibunyag kaninuman nang basta-basta.”
Verse 17
पूर्वमेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चन्द्रार्कपवने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते
Noong unang panahon, nang ang nakapanghihilakbot na iisang karagatan na lamang ang natira—nang ang lahat ng nilalang na di-gumagalaw at gumagalaw ay napuksa—nang naglaho ang buwan, araw, at hangin, at ang mga liwanag ay pumasok sa pralaya (pagkalusaw)—
Verse 18
एकार्णवं जगदिदं ब्रह्मापश्यदशेषतः । तस्मिन्वसुमती मग्ना पातालतलमागता
Namalas ni Brahmā ang buong daigdig na ito bilang iisang karagatan. Sa bahaing iyon, ang Daigdig (Vasumatī) ay lumubog at narating ang mga antas ng Pātāla.
Verse 19
ततो यज्ञवराहोऽसौ कृत्वा यज्ञमयं वपुः । उद्दधार महीं कृत्स्नां दंष्ट्राग्रेण वरानने
Pagkaraan, ang Yajña-Varāha na yaon, na nag-anyong katawan na binubuo ng handog na banal, ay iniahon ang buong Daigdig sa dulo ng kanyang pangil, O may magandang mukha.
Verse 20
ईश्वर उवाच । वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदंतःस्रुचीमुखः । अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षा महातपाः
Wika ni Īśvara: “Ang kanyang mga paa ay ang mga Veda; ang kanyang mga pangil ay ang yūpa, mga haliging handog; ang kanyang mga ngipin ay ang mga kratu, mga ritwal; ang kanyang bibig ay ang srucī, sandok ng alay. Ang kanyang dila ay apoy; ang kanyang balahibo ay damong kuśa; ang kanyang ulo ay si Brahmā—siya’y dakila sa pag-aayuno at tapas.”
Verse 21
ईश्वर उवाच । अहोरात्रेक्षणपरो वेदांगश्रुतिभूषणः । आज्यनासः स्रुवतुडः सामघोषस्वनो महान्
Wika ni Īśvara: “Araw at gabi ang kanyang pagtanaw; ang Vedāṅga at Śruti ang kanyang mga palamuti. Ang ājya, banal na ghee, ang kanyang halimuyak; ang sruva, munting sandok, ang kanyang pang-udyok; at ang tunog ng mga awit na Sāman ang kanyang makapangyarihang ungol.”
Verse 22
प्राग्वंशकायो द्युतिमान्मात्रादीक्षाभिरावृतः । दक्षिणा हृदयो योगी महासत्रमहो महान्
Nagniningning siya, na ang prāgvaṃśa ang kanyang katawan, at nababalutan ng mga dikṣā at pagpapabanal na nagsisimula sa mga ritong mātrā. Ang kanyang puso ay ang dakṣiṇā, ang handog na kaloob. Siya’y isang yogin—dakila, ang mismong karangyaan ng mahāsatra na sakripisyo.
Verse 23
उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः । नानाच्छन्दोगतिपथो ब्रह्मोक्तक्रमविक्रमः
Ang kanyang mga labi’y kumikislap na parang Upākarman; siya’y pinalamutian ng mga pag-ikot ng ritong Pravargya. Ang kanyang mga landas ay ang sari-saring daloy ng mga sukat ng tula ng Veda, at ang kanyang mga hakbang ay ang maayos na pagkakasunod na ipinahayag ni Brahmā.
Verse 24
भूत्वा यज्ञवराहोऽसावुद्दधार महीं ततः । तस्योद्धृतवतः पृथ्वीं दंष्ट्राग्रं निर्गतं बहिः
Nang maging Yajña-Varāha Siya, saka Niya iniahon ang Daigdig. Habang itinataas ang sanlibutan, ang dulo ng Kanyang pangil ay lumitaw na nakausli sa labas.
Verse 25
तस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे कर्द्दमेन विलेपितम् । तद्दंष्ट्राग्रं यतो देवि कर्द्दमालं ततः स्मृतम्
Sa banal na pook na Prābhāsika, ang dulo ng pangil ay napahiran ng putik. Kaya, O Diyosa, ito’y naalaala sa pangalang “Karddamāla”.
Verse 26
दण्डोद्भेदं महाकुण्डं यत्र दंष्ट्रा सुसंस्थिता । तद्दंष्ट्रयोद्धृतं तोयं कोटिगंगाभिषेकवत्
Naroon ang dakilang lawa na tinatawag na Daṇḍodbheda, kung saan ang pangil (ng Varāha) ay matatag na nakalagay. Ang tubig na iniahon ng pangil na iyon ay itinuturing na katumbas ng pagligong abhiṣeka sa Gaṅgā nang isang krore na ulit.
Verse 27
तत्र गव्यूति मात्रं तु विष्णुक्षेत्रं सनातनम् । देशांतरं गता ये च दण्डोद्भेदे म्रियंति वै । यावत्कल्पसहस्राणि विष्णुलोकं व्रजंति ते
Doon, sa lawak na isang gavyūti, naroroon ang walang hanggang banal na lupain ni Viṣṇu. Maging yaong nagmula sa ibang mga lupain—kung mamatay nga sa Daṇḍodbheda—ay tutungo sa daigdig ni Viṣṇu sa loob ng libu-libong kalpa.
Verse 28
यस्तु पश्येन्महादेवि कर्दमाले तु सूकरम् । कोटिहिंसायुतो वापि स प्राप्स्यति परां गतिम्
O Mahādevī, sinumang makakita sa Varāha (ang banal na Baboy-Damo) sa Karddamāla—kahit pasan ang kasalanang karahasan na umaabot sa mga krore—ay makakamit ang sukdulang kalagayan.
Verse 29
दशजन्मकृतं पापं नश्येत्तद्दर्शनात्प्रिये । जन्मान्तरसहस्रेषु यत्कृतं पापसंचयम्
O minamahal, sa mismong pagtanaw na iyon, napapawi ang kasalanang nagawa sa sampung kapanganakan; maging ang naipong bunton ng kasalanan sa libu-libong iba pang kapanganakan ay nalulusaw.
Verse 30
कर्दमाले तु वाराहं दृष्ट्वा तन्नाशमेष्यति । हेमकोटिसहस्राणि गवां कोटिशतानि च
Sa Karddamāla, kapag nasilayan si Varāha, ang naipong kasalanan ay mapapawi. Ang gantimpala’y maihahambing sa pag-aalay ng libu-libong koro ng ginto at daan-daang koro ng mga baka.
Verse 31
दत्त्वा यल्लभते पुण्यं सकृद्वाराहदर्शनात् । कलौ युगे महारौद्रे प्राणिनां च भयावहे । नान्यत्र जायते मुक्तिर्मुक्त्वा क्षेत्रं तु सौकरम्
Anumang kabutihang nakukuha sa pag-aalay o paglimos, yaon ding kabutihan ang natatamo sa isang pagtanaw lamang kay Varāha. Sa panahong Kali—marahas at nakapanghihilakbot sa mga nilalang—walang kaligtasan sa ibang dako, maliban sa Saukara Kṣetra, ang banal na pook ng Anyong Baboy-Damo.
Verse 32
एतत्सारतरं देवि प्रोक्तमुद्देशतस्तव । कर्द्दमालस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्
O Diyosa, ito ang pinakadiwa na aking sinabi sa iyo nang maikli: ang kadakilaan ng Karddamāla, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.