Adhyaya 339
Isinalaysay ni Īśvara kay Mahādevī ang tungkol sa isang bantog na balon sa kaaya-ayang pampang ng ilog Devikā, na tinatawag na “triloka-viśruta” (kilala sa tatlong daigdig). Doon naninirahan ang pantas na si Taṇḍī, na nagsasagawa ng tapas na may matatag na Śiva-bhakti. Isang matandang usang bulag ang nahulog sa malalim at tuyong hukay. Naantig ang muni sa habag ngunit pinanatili ang pagpipigil ng isang asceta; paulit-ulit niyang binigkas ang “huṁkāra”. Sa kapangyarihan ng tunog na iyon, napuno ng tubig ang hukay at nakalabas ang usa nang may hirap. Pagkaraan, ang usa ay nag-anyong tao at nagtanong sa pantas, namamangha sa bunga ng karma na nahayag sa pangyayaring iyon. Ipinaliwanag ng nagbagong-anyo na ang pagbagsak sa anyong usa at ang muling paglitaw bilang tao ay naganap dito mismo dahil sa bisa ng tīrtha. Muling binigkas ng pantas ang “huṁkāra” at napuno uli ang balon gaya ng dati. Siya’y nagsagawa ng snāna at pitṛ-tarpaṇa, kinilala ang lugar bilang dakilang tīrtha, at nakamit ang “parā gati” (mas mataas na kalagayan). Ayon sa phalaśruti, hanggang ngayon, kapag binigkas ang “huṁkāra” roon ay may agos ng tubig na sumisibol. Ang debotong dumadalaw—kahit dating nalugmok sa kasalanan—ay hindi na muling magkakamit ng kapanganakang-tao sa lupa. Ang sinumang maligo, luminis, at magsagawa ng śrāddha ay napapalaya sa lahat ng kasalanan, pinararangalan sa pitṛloka, at sinasabing nakaaangat ng pitong salinlahi, nakaraan at darating.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं त्रैलोक्यविश्रुतम् । देविकायास्तटे रम्ये हुंकारेणैव पूर्यते
Sinabi ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Dakilang Diyosa, magtungo sa isang balong tanyag sa tatlong daigdig. Sa marikit na pampang ng ilog Devikā, napupuno ito sa mismong tunog na “huṃ” lamang.
Verse 2
ततोऽधस्तात्पुनर्याति सलिलं तत्र भामिनि । तण्डीनाम पुरा प्रोक्तो देविकातटमास्थितः
Pagkaraan, ang tubig doon ay muling dumadaloy pababa, O marilag na ginang. Noong unang panahon, may isang nagngangalang Taṇḍī na sinasabing nanirahan sa pampang ng Devikā.
Verse 3
तपस्तेपे महादेवि शिवभक्तिपरायणः । तस्यैवं तप्यमानस्य तस्मिन्देशे वरानने
O Mahādevī, nagsagawa siya ng matinding pag-aayuno at pagninilay, lubos na nakatuon sa Śiva-bhakti. Habang siya’y nagtatapa sa lupaing iyon, o marikit ang mukha—
Verse 4
आजगाम मृगो वृद्धस्तं देशमन्ध दृक्प्रिये । स पपात महागर्ते अगाधे जलवर्जिते
O minamahal na may panlalabong paningin, dumating sa pook na iyon ang isang matandang usa. Nahulog ito sa isang malaking hukay, napakalalim at walang tubig.
Verse 5
तं दृष्ट्वा कृपयाविष्टः स मुनिर्मौनमास्थितः । हुंकारं कुरुते तत्र भूयोभूयश्च भामिनि
Nang makita iyon, ang muni ay napuspos ng habag at nanatili sa banal na katahimikan. Gayunman, doon ay paulit-ulit niyang binigkas ang tunog na “huṃ,” o marilag na ginang.
Verse 6
अथ हुंकारशब्देन तस्य गर्तः प्रपूरितः । ततो मृगो विनिष्क्रांतः कृच्छ्रेण सलिलात्प्रिये
Pagkaraan, dahil sa tunog na “huṃ,” napuno nang lubos ang hukay. Kaya ang usa, sa hirap, ay nakaahon mula sa tubig, o minamahal.
Verse 7
मानुषं रूपमाश्रित्य तमृषिं पर्यपृच्छत । विस्मयं परमं गत्वा काम्यदं कर्मणः फलम्
Nag-anyong tao ito at nagtanong sa rishi. Sa sukdulang pagkamangha, nagsalita ito tungkol sa bungang nagbibigay ng ninanais mula sa gawaing iyon.
Verse 8
मृगत्वे पतितश्चात्र नरो भूत्वा विनिर्गतः । सोऽब्रवीत्तस्य माहात्म्यं सलिलस्य द्विजोत्तमः
Dito, ang isang tao ay nahulog sa kalagayang usa, ngunit muling lumitaw bilang tao. Pagkaraan, ang pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang (ang rishi) ay nagpahayag ng kadakilaan ng tubig na iyon.
Verse 9
अतोऽहं नरतां प्राप्तो नान्यदस्तीह कारणम् । ततस्तत्सलिलं भूयः प्रविष्टं धरणीतले
“Kaya nga nakamit ko ang kalagayang tao—wala nang ibang dahilan dito.” Pagkaraan, ang tubig na iyon ay muling pumasok sa lupa.
Verse 10
ततो हुंकृतवान्भूयः स ऋषिः कौतुकान्वितः । आपूरितः पुनः कूपः सलिलेन पुरा यथा
Pagkaraan, ang rishi na puno ng pagkamangha ay muling bumigkas ng banal na “huṃ.” Agad namang napuno muli ng tubig ang balon, gaya noong unang panahon.
Verse 11
ततः स कृतवान्स्नानं तथा च पितृतर्पणम् । मत्वा तीर्थवरं तत्र ततः प्राप्तः परां गतिम्
Pagkaraan, naligo siya roon at nagsagawa rin ng tarpaṇa, ang pag-aalay ng tubig sa mga ninuno. Sa pagkaalam na iyon ay isang dakilang tīrtha, nakamit niya ang kataas-taasang kalagayan.
Verse 12
अद्यापि हुंकृते तस्मिन्सलिलौघः प्रवर्तते । तत्र गत्वा नरो भक्त्या अपि पापरतोऽपि यः
Hanggang ngayon, kapag binibigkas doon ang “huṃ,” nagsisimulang umagos ang rumaragasang tubig. Sinumang pumunta roon nang may debosyon—kahit yaong nalululong sa kasalanan—ay nahahaplos at nababago ng kapangyarihan ng tīrtha.
Verse 13
न मानुष्यं पुनर्जन्म प्राप्नोति जगतीतले । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यः श्राद्धं कुरुते नरः
Hindi na siya muling magkakamit ng kapanganakang-tao sa ibabaw ng daigdig. Ang sinumang maligo roon, maging dalisay, at magsagawa ng Śrāddha (ritwal para sa mga ninuno)…
Verse 14
मुच्यते सर्वपापेभ्यः पितृलोके महीयते । कुलानि तारयेत्सप्त अतीताऽनागतानि च
Siya’y napapalaya sa lahat ng kasalanan at pinararangalan sa daigdig ng mga ninuno. Inililigtas niya ang pitong angkan—yaong lumipas at yaong darating din.