Adhyaya 306
Isinalaysay ni Īśvara ang isang aral na nakaugat sa banal na pook na tinatawag na Sāmbāditya, isang lugar sa hilagang bahagi ng Prabhāsa na sumisira ng kasalanan. Ayon sa alamat, si Sāmba, anak ni Jāmbavatī, ay isinumpa ng kanyang ama sa galit; kaya humingi siya ng ginhawa sa pamamagitan ng pagsamba kay Viṣṇu. Inutusan siya ni Viṣṇu na magtungo sa Prabhāsa-kṣetra—lalo na sa Brahmabhāga malapit sa magandang pampang ng ilog Ṛṣitoyā na pinaliligiran ng mga Brahmin—at nangakong magbibigay ng biyaya roon sa anyo ni Sūrya. Dumating si Sāmba sa mapalad na lugar, nagpuri kay Bhāskara sa maraming himno, at itinuro sa pampang ng Ṛṣitoyā kung saan nagsasagawa ng matinding pagninilay si Nārada. Pinagtibay ng mga Brahmin sa lugar ang kabanalan ng Brahmabhāga at inaprubahan ang kanyang layunin; kaya nagsagawa si Sāmba ng palagiang pagsamba at tapas. Pinagnilayan ni Viṣṇu ang mga tungkulin ng mga diyos: si Rudra ang nagbibigay ng kapangyarihan, si Viṣṇu ng mokṣa, si Indra ng langit; ang tubig/lupa/abo ay panlinis; si Agni ang tagapagbagong-anyo; si Gaṇeśa ang tagapag-alis ng hadlang—at sinabi niyang natatangi kay Divākara ang pagbibigay ng ārogya, ang ganap na kalusugan. Dahil humahadlang ang dating sumpa sa karaniwang biyaya, nagpakita si Viṣṇu bilang Sūrya at nilinis si Sāmba, pinalaya siya sa ketong. Hiniling ni Sāmba ang walang hanggang presensya ng Diyos sa pook; pumayag si Sūrya at nagtakda ng isang vrata: kapag ang Saptamī ay tumapat sa Linggo, mag-ayuno at magpuyat sa gabi. Ipinangako ng teksto na hindi lilitaw ang ketong at mga sakit na bunga ng kasalanan sa lahi ng deboto; at ang paliligo nang may debosyon, pagsamba kay Sāmbāditya tuwing Linggo, at ang śrāddha at pagpapakain sa mga Brahmin sa kalapit na kuṇḍa na nag-aalis ng kasalanan, ay magdudulot ng kalusugan, yaman, supling, katuparan ng hangarin, at dangal sa Sūrya-loka.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सांबादित्यमनुत्तमम् । तस्मादुत्तरभागे तु सर्वपातकनाशनम्
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa walang kapantay na Sāmbāditya. At sa gawing hilaga nito ay naroon ang banal na pook na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.”
Verse 2
यत्र सांबस्तपस्तप्त्वा ह्याराध्य च दिवाकरम् । प्राप्तवान्सुन्दरं देहं सहस्रांशुप्रसादतः
Sa banal na pook na iyon, nagsagawa si Sāmba ng matinding pagninilay at sumamba kay Divākara, ang Diyos-Araw; at sa biyaya ng Panginoong may sanlibong sinag, natamo niya ang isang marikit na katawan na naibalik sa dating ganap.
Verse 3
यदा रोषेण संशप्तः पित्रा जांबवतीसुतः । आराधयामास तदा विष्णुं कमललोचनम्
Nang ang anak ni Jāmbavatī (si Sāmba) ay isinumpa ng kanyang ama sa galit, noon ay sumamba siya kay Viṣṇu, ang Panginoong may matang-loto.
Verse 4
अनुग्रहार्थं शापस्य सांबो जांबवतीसुतः । प्रसन्नवदनो भूत्वा विष्णुः प्रोवाच तं प्रति
Upang ipagkaloob ang pagluwag mula sa sumpa kay Sāmba, anak ni Jāmbavatī, si Viṣṇu—na may mukhang mapagpala at nalulugod—ay nagsalita sa kanya.
Verse 5
गच्छ प्राभासिके क्षेत्रे ब्रह्मभागमनुत्तमम् । ऋषितोयातटे रम्ये ब्राह्मणैरुपशोभिते
Pumaroon ka sa banal na kṣetra ng Prābhāsika, sa walang kapantay na pook na tinatawag na Brahmabhāga—sa marikit na pampang ng ilog Ṛṣitoyā, na pinapaganda ng mga Brāhmaṇa.
Verse 6
तत्राऽहं सूर्यरूपेण वरं दास्यामि पुत्रक । इत्युक्तः स तदा सांबो विष्णुना प्रभविष्णुना
Doon, anak ko, magpapakita Ako sa anyo ng Araw at ipagkakaloob Ko sa iyo ang isang biyaya.” Gayon nagsalita si Viṣṇu, ang makapangyarihang Panginoon, kay Sāmba.
Verse 7
गतः प्राभासिके क्षेत्रे रम्ये शिवपुरे शिवे । तत्राराध्य परं देवं भास्करं वारितस्करम्
Nagtungo siya sa lupain ng Prābhāsika, sa mapalad at marikit na Śivapura. Doon ay sinamba niya ang Kataas-taasang Diyos na si Bhāskara (ang Araw), ang nagtataboy ng kapahamakan at kasamaan.
Verse 8
प्रसादयामास तदा स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकधा
Pagkaraan, pinalugod niya ang Diyos sa pamamagitan ng pagpupuri sa Kanya sa maraming himno, sa iba’t ibang paraan.
Verse 9
प्रत्युवाच रविः सांबं प्रसन्नस्ते स्तवेन वै । शीघ्रं गच्छ नरश्रेष्ठ ऋषितोयातटे शुभे
Sumagot si Ravi (ang Araw) kay Sāmba, na nalugod: “Tunay na kinalugdan Ko ang iyong himno. Magmadali kang pumaroon, O pinakamainam sa mga tao, sa mapalad na pampang ng Ṛṣitoyā.”
Verse 10
इत्युक्तः स तदाऽगत्य ऋषितोयातटं शुभम् । नारदो यत्र ब्रह्मर्षिस्तपस्तप्यति चैव हि
Nang gayon siyang maturuan, siya noon ay nagtungo sa mapalad na pampang ng ilog Ṛṣitoyā—kung saan si Nārada, ang brahmarṣi, ay tunay na nagsasagawa ng matinding tapas (pagpapakabanal).
Verse 11
तत्र गत्वा हरेः सूनुरुन्नतस्थानवासिनः । आसन्ये ब्राह्मणास्तान्स इदं वचनमब्रवीत्
Pagdating niya roon, ang anak ni Hari (Sāmba) ay lumapit sa mga Brāhmaṇa na naninirahan sa dakilang banal na pook na iyon; at sa mga naroon sa paligid ay sinabi niya ang mga salitang ito.
Verse 12
सांब उवाच । एष वै ब्रह्मणो भागः प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । अत्र वै ब्राह्मणा ये तु ते वै श्रेष्ठाः स्मृता भुवि
Wika ni Sāmba: “Ang kataas-taasang Prabhāsa—ang pinakadakilang banal na kṣetra—ay tunay na bahagi ng kapangyarihan ni Brahmā. At ang mga Brāhmaṇa na nananahan dito ay inaalaala sa daigdig bilang pinakadakila.”
Verse 13
भवतां वचनाद्विप्राः सूर्यमाराधयाम्यहम् । मम वै पूर्वमादिष्टं स्थानमेतच्च विष्णुना
“O mga Brāhmaṇa, ayon sa inyong salita ay sasambahin ko ang Araw (Sūrya). Sapagkat ang pook na ito ay itinakda na para sa akin noon pa man ni Viṣṇu.”
Verse 14
विप्रा ऊचुः । सिद्धिस्ते भविता सांब आराधय दिवाकरम् । इत्युक्तः स तदा विप्रैः प्रविष्टोऽथ प्रभाकरम्
Sinabi ng mga Brāhmaṇa: “Sāmba, tiyak na mapapasaiyo ang siddhi—sambahin mo si Divākara, ang Araw.” Nang masabi ito ng mga Brāhmaṇa, siya noon ay pumasok sa (dambana ni) Prabhākara, ang Araw.
Verse 15
नित्यमाराधयामास सांबो जांबवतीसुतः । तपोनिष्ठं च तं दृष्ट्वा विष्णुः कारुणिको महान्
Si Sāmba, anak ni Jāmbavatī, ay araw-araw na sumamba sa Diyos na Araw. Nang makita ni Viṣṇu na dakila at mahabagin ang kanyang katatagan sa pag-aayuno at pagninilay, siya’y nagbigay-pansin.
Verse 16
इदं वै चिन्तयामास पुत्रवात्सल्यसंयुतः । यथैश्वर्यप्रदो रुद्रो यथा विष्णुश्च मुक्तिदः
Dahil sa pag-ibig sa anak, nagmuni si Viṣṇu: “Kung paanong si Rudra ay kilala bilang tagapagkaloob ng kapangyarihang panginoon, at si Viṣṇu bilang tagapagkaloob ng kalayaan (mokṣa)…”
Verse 17
यज्ञैरिष्टो हि देवेन्द्रो यथा स्वर्गप्रदः स्मृतः । शुद्धिकर्तृ यथा तोयं मृत्तिकाभस्मसंयुतम् । दहनात्मा यथा वह्निर्विघ्नहर्त्ता गणेश्वरः
“Kung paanong si Indra, kapag sinamba sa pamamagitan ng mga handog na yajña, ay inaalala bilang tagapagkaloob ng langit; kung paanong ang tubig—kasama ng luwad at abo—ay tagapaglinis; kung paanong ang apoy ay likas na nagsusunog; at kung paanong si Gaṇeśvara ang nag-aalis ng mga balakid…”
Verse 18
स्वच्छंदभारतीदाने यथा ब्रह्मसुता नृणाम् । तथाऽरोग्यप्रदाता च नान्यो देवो दिवाकरात्
“Kung paanong si Sarasvatī, anak na babae ni Brahmā, ay malayang nagkakaloob sa mga tao ng kahusayan sa pananalita at karunungan; gayon din, walang ibang diyos kundi si Divākara (Araw) ang nagkakaloob ng kalusugan.”
Verse 19
अनेकधाऽराधितोऽपि स देवो भास्करः शुचिः । न ददाति वरं यत्तु तन्मे शापस्य कारणात्
“Bagaman sinamba ko sa maraming paraan ang dalisay na diyos na si Bhāskara, hindi niya ibinibigay ang biyayang aking hinihiling—dahil sa sanhi ng sumpang nakaatang sa akin.”
Verse 20
एवं संचिन्त्य भगवान्विष्णुः कमललोचनः । सूर्यरूपं समाश्रित्य तस्य तुष्टो जनार्दनः
Sa gayon na pagninilay, ang Mapalad na Viṣṇu, si Janārdana na may matang gaya ng lotus, ay nag-anyong Araw at nalugod sa kanya (Sāmba).
Verse 21
योऽपरनारायणख्यस्तस्यैव सन्निधौ स्थितः । प्रत्यक्षः स ततो विष्णुः सूर्यरूपी दिवाकरः । उवाच परमप्रीतो वरदः पुण्यकर्मणाम्
Pagkaraan, si Viṣṇu—na nahayag bilang Divākara sa anyo ng Araw—ay naging lantad, nakatayo sa mismong harapan ng tinatawag na ‘Apara-Nārāyaṇa’. Lubhang nalugod, ang Tagapagkaloob ng biyaya sa mga gumagawa ng kabutihan ay nagsalita.
Verse 22
अलं क्लेशेन ते सांब किमर्थं तप्यसे तपः । प्रसन्नोऽहं हरेः सूनो वरं वरय सुव्रत
Sapat na ang iyong paghihirap, O Sāmba—bakit mo pinahihirapan ang sarili sa pag-aayuno at pagninilay? Ako’y nalugod na, O anak ni Hari; pumili ka ng isang biyaya, O may dakilang panata.
Verse 23
सांब उवाच । निर्मलस्त्वत्प्रसादेन कुष्ठमुक्तकलेवरः । भवानि देवदेवेश प्रत्यक्षाऽम्बरभूषण । अस्मिन्स्थाने स्थितो रम्ये नित्यं सन्निहितो भव
Wika ni Sāmba: Sa iyong biyaya ako’y luminis, at ang aking katawan ay napalaya sa ketong. O Bhavānī, O Panginoon ng mga diyos, O hayag na Nilalang na may maningning na kasuotan—manahan ka sa marikit na pook na ito at manatiling laging naririto.
Verse 24
सूर्य उवाच । अधुना निर्मलो देहस्तव सांब भविष्यति इहागत्य नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । उपवासपरो भूत्वा रात्रौ जागरणे स्थितः
Wika ni Sūrya: Ngayon, O Sāmba, ang iyong katawan ay magiging ganap na dalisay. At ang taong pumaparito sa araw ng Saptamī na tumapat sa Linggo, na nag-aayuno at nagbabantay sa buong magdamag—
Verse 25
अष्टादशानि कुष्ठानि पापरोगास्तथैव च । कदाचिन्न भविष्यन्ति कुले तस्य महात्मनः
Ang labingwalong uri ng ketong, at gayundin ang mga sakit na isinilang mula sa kasalanan, ay hindi kailanman lilitaw sa angkan ng yaong dakilang-loob na deboto.
Verse 26
कृत्वा स्नानं नरो यस्तु भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पूजयेद्रविवारेण सांबादित्यं महाप्रभम् । स रोगहीनो धनवान्पुत्रवाञ्जायते नरः
Sinumang maligo nang may debosyon, mapagpigil sa mga pandama, at sa araw ng Linggo ay sumamba kay Sāmbāditya na Makapangyarihan—siya’y magiging walang sakit, masagana, at pagkakalooban ng mga anak.
Verse 27
तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिदीशानमाश्रितम् । कुंडं पापहरं पुण्यं स्वच्छोदपरि पूरितम्
Sa silangang panig nito, bahagyang nakahilig sa hilagang-silangan, may isang banal na lawa—tagapuksa ng kasalanan at tagapaghatid ng kabutihan—na punô ng malinaw na tubig.
Verse 28
तत्र स्नात्वा च् विधिवत्कुर्याच्छ्राद्धं विचक्षणः । भोजयेद्ब्राह्मणान्यस्तु सांबादित्यं प्रपूजयेत्
Pagkaligo roon ayon sa wastong ritwal, ang taong may pag-unawa ay dapat magsagawa ng śrāddha ayon sa tuntunin; at sinumang magpakain sa mga brāhmaṇa at marapat na sumamba kay Sāmbāditya—
Verse 29
सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्य लोके महीयते
Ang kanyang kaluluwa, ganap sa bawat marapat na hangarin, ay pinararangalan sa daigdig ni Sūrya.
Verse 306
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सांबादित्य माहात्म्यवर्णनंनाम षडुत्तरत्रिशततमोध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-306 na kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Sāmbāditya,” sa unang bahagi—Prabhāsa Kṣetra Māhātmya—ng ikapitong aklat, ang Prabhāsa Khaṇḍa, sa loob ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, ang Saṁhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.