Adhyaya 305
Ang adhyaya na ito ay isang teolohikong pag-uusap nina Śiva at Devī. Itinatakda muna nito ang isang dambanang solar na tinatawag na Nāradaāditya sa rehiyong Prabhāsa, na may layuning pangkaligtasan: pag-aalis ng katandaan (jarā) at kahirapan (dāridrya). Tinanong ni Devī kung paanong ang pantas na si Nārada ay maaaring dapuan ng jarā. Isinalaysay ni Śiva ang pangyayari sa Dvāravatī: si Sāmba, anak ni Kṛṣṇa, ay hindi nagpakita ng nararapat na paggalang kaya pinagsabihan ni Nārada. Tumugon si Sāmba sa pamamagitan ng pagpuna sa buhay-asceta at, sa galit, isinumpa si Nārada na mapasailalim sa jarā. Sa pagdurusa, umurong si Nārada sa isang malinis at tahimik na pook, nagtatag ng marikit na anyo ni Sūrya na tinawag na “tagapuksa ng lahat ng kahirapan,” at naghandog ng sunod-sunod na stotra na pumupuri sa Araw bilang anyong Veda (Ṛk/Sāman), dalisay na liwanag, sanhi na lumalaganap sa lahat, at tagapag-alis ng dilim. Nalugod si Sūrya, nagpakita, at nagkaloob ng biyaya: nabawi ni Nārada ang kabataang katawan. Ipinahayag din ang pakinabang para sa lahat bilang tuntunin ng darśana: ang sinumang makakita kay Sūrya sa Linggong tumapat sa ikapitong araw ng buwan (ravivāra-saptamī) ay pangangakuang malaya sa takot sa karamdaman. Nagtatapos ang kabanata sa pagpapatibay, bilang phalāśruti, ng kapangyarihan ng dambana na magwasak ng pāpa (kasalanan).
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्याः पूर्वेण संस्थितम् । नारदादित्यनामानं जरादारिद्र्यनाशनम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Dakilang Diyosa, nararapat na magtungo sa dambanang nasa silangan ng pook na iyon, na tinatawag na Nārada-Āditya, na pumupuksa sa katandaan at karalitaan.
Verse 2
पश्चिमे मूलचंडीशाद्धनुषां च शतत्रये । आराध्य नारदो देवि भास्करं वारितस्करम् । जरा निर्मुक्तदेहस्तु तत्क्षणात्समपद्यत
Sa kanluran ng Mūla-Caṇḍīśa, sa layong tatlong daang haba ng busog, O Diyosa, sinamba ni Nārada si Bhāskara (ang Araw), ang nagtataboy sa mga magnanakaw; at sa mismong sandaling iyon ay nakamtan niya ang katawang malaya sa katandaan.
Verse 3
देव्युवाच । कथं जरामनुप्राप्तो नारदो मुनिपुंगवः । कथमाराधितः सूर्य एतन्मे वद शंकर
Wika ng Diyosa: “Paano napasailalim sa katandaan si Nārada, ang pinakadakila sa mga muni? At paano sinamba ang Araw? Ipagpaliwanag mo ito sa akin, O Śaṅkara.”
Verse 4
ईश्वर उवाच । यदा द्वारवतीं प्राप्तो नारदो मुनिपुंगवः । सर्वे दृष्टास्तदा तेन विष्णोः पुत्रा महाबलाः
Sinabi ni Īśvara: “Nang dumating si Nārada, ang pinakadakila sa mga muni, sa Dvāravatī, noon ay nakita niya roon ang lahat ng makapangyarihang anak ni Viṣṇu.”
Verse 5
तद्राजकुलमध्ये तु क्रीडमाना परस्परम् आयांतं नारदं दृष्ट्वा सर्वे विनयसंयुताः
Sa gitna ng sambahayang maharlika, habang sila’y naglalaro sa isa’t isa, nang makita nilang papalapit si Nārada, silang lahat ay napuspos ng paggalang at pagkamagalang.
Verse 6
नमश्चक्रुर्यथान्यायं विना सांबं त्वरान्विताः । अविनीतं तु तं दृष्ट्वा कथयामास नारदः
Mabilis silang nagbigay-galang ayon sa wastong kaugalian—maliban kay Sāmba. Nang makita ni Nārada ang kanyang kawalan ng pagpapakumbaba, siya’y nagsalita.
Verse 7
शरीरमदमत्तोऽसि यस्मात्सांब हरेः सुत । अचिरेणैव कालेन शापं प्राप्स्यसि दारुणम्
Dahil nalalasing ka sa pagmamataas sa iyong katawan, O Sāmba, anak ni Hari, sa di magtatagal ay tatanggapin mo ang isang kakila-kilabot na sumpa.
Verse 8
सांब उवाच । नमस्कारेण किं कार्यमृषीणां च जितात्मनाम् । आशीर्वादेन तेषां च तपोहानिः प्रजायते
Sinabi ni Sāmba: Ano pa ang kailangan ng pagpupugay sa mga rishi na nagwagi sa sarili? At sa pagbibigay nila ng pagpapala, nababawasan ang kanilang lakas ng pag-aayuno at askeisismo.
Verse 9
मुनीनां यः स्वभावो हि त्वयि लेशो न नारद । विद्यते ब्रह्मणः पुत्र उच्यते किमतः परम्
O Nārada, ni bahid man ng likas na asal ng mga muni ay wala sa iyo. Tinatawag kang anak ni Brahmā—ano pa ang kailangang sabihin?
Verse 10
न कलत्रं न ते पुत्रा न च पौत्रप्रपौत्रकाः । न गृहं नैव च द्वारं न हि गावो न वत्सकाः
Wala kang asawa, wala kang mga anak, ni mga apo o apo-sa-tuhod; wala kang bahay, ni kahit isang pintuan; wala kang mga baka, ni mga guya.
Verse 11
ब्रह्मणो मानसः पुत्रो ब्रह्मचर्ये व्यवस्थितः । अयुक्तं कुरुते नित्यं कस्मात्प्रकृतिरीदृशी
Ikaw ay anak na isinilang sa isipan ni Brahmā, nakatatag sa brahmacarya; ngunit lagi mong ginagawa ang di nararapat. Bakit ganyan ang iyong likas?
Verse 12
युद्धं विना न ते सौख्यं सौख्यं न कलहं विना । यादृशस्तादृशो वापि वाग्वादोऽपि सदा प्रियः
Kung walang labanan, wala kang natatagpuang ginhawa; kung walang alitan, wala ring ginhawa. Anuman ang pagkakataon, ang pagtatalong-bibig ay lagi mong minamahal.
Verse 13
स्नानं संध्या जपो होमस्तर्पणं पितृदेवयोः । नारदः कुरुते चान्यदन्यत्कुर्वंति ब्राह्मणाः
Pagligo, mga panalanging Sandhyā sa dapithapon, japa, homa, at tarpaṇa na handog upang bigyang-lugod ang mga ninuno at mga diyos—iyan ang ginagawa ng mga brāhmaṇa; ngunit si Nārada ay gumagawa ng iba.
Verse 14
कौमारेण तु गर्विष्ठो यस्मान्मां शापयिष्यसि । तस्मात्त्वमपि विप्रर्षे जरायुक्तो भविष्यसि
Dahil sa pagmamataas ng kabataan ay isusumpa mo ako; kaya ikaw rin, O brāhmaṇa na ṛṣi, ay mapapasan ng katandaan.
Verse 15
एवं शप्तस्तदा देवि नारदो मुनिपुंगवः । एकान्ते निर्मले स्थाने कंटकास्थिविवर्जिते
Kaya noon, O Diyosa, si Nārada—pinakamainam sa mga muni—na nasumpa nang gayon, ay nagtungo sa isang nag-iisang, dalisay na pook, walang tinik at walang mga buto.
Verse 16
कृष्णाजिनपरिच्छिन्ने ह्युपविष्टो वरासने । ऋषितोया तटे रम्ये प्रतिष्ठाप्य महामुनिः
Nakaupo sa isang marangal na upuang nababalutan ng balat ng itim na usa, ang dakilang muni sa kaaya-ayang pampang ng Ṛṣitoyā ay maayos na nagtatag ng bagay na sasambahin.
Verse 17
सूर्यस्य प्रतिमां रम्यां सर्वदारिद्र्यनाशिनीम् । तुष्टाव विविधैः स्तोत्रैरादित्यं तिमिरापहम्
Pinuri niya ang marikit na larawan ni Sūrya—tagapuksa ng lahat ng karalitaan—at inawit ang papuri kay Āditya, ang tagapagtaboy ng dilim, sa maraming himno.
Verse 18
नमस्त ऋक्स्वरूपाय साम्नां धामग ते नमः । ज्ञानैकरूपदेहाय निर्धूततमसे नमः
Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay ang Ṛk; pagpupugay sa Iyo, tahanan ng mga awit na Sāman. Pagpupugay sa Iyo na ang katawan ay iisang diwa ng kaalaman; pagpupugay sa Iyo na nagpagpag ng lahat ng dilim.
Verse 19
शुद्धज्योतिःस्वरूपाय निर्मूर्तायामलात्मने । वरिष्ठाय वरेण्याय सर्वस्मै परमात्मने
Pagpupugay sa Kataas-taasang Sarili—na ang likas ay dalisay na liwanag; walang anyo at walang dungis ang diwa; pinakadakila at pinakakarapat-dapat piliin; ang Lahat-sa-lahat, ang Paramātman.
Verse 20
नमोऽखिलजगद्व्यापिस्वरूपानंदमूर्तये । सर्वकारणपूताय निष्ठायै ज्ञानचेतसाम्
Pagpupugay sa Kanya na lumalaganap sa buong sansinukob at ang anyo ay mismong kaligayahan. Pagpupugay sa Dalisay, tagapagpabanal at ugat ng lahat ng sanhi; sa Matatag na Katotohanan na siyang pinagtitibayan ng isip ng marurunong na nakatuon sa kaalaman.
Verse 21
नमः सर्वस्वरूपाय प्रकाशालक्ष्यरूपिणे । भास्कराय नमस्तुभ्यं तथा दिनकृते नमः
Pagpupugay sa Iyo na nag-aangkin ng lahat ng anyo, subalit ang tunay Mong anyo’y di masaklaw kahit ng liwanag. O Bhāskara, pagpupugay sa Iyo; at pagpupugay rin sa Iyo, ang tagapaglikha ng araw-araw na liwanag.
Verse 22
ईश्वर उवाच । एवं संस्तुवतस्तस्य पुरतस्तस्य चेतसा । प्रादुर्बभूव देवेशि जगच्चक्षुः सनातनः । उवाच परमं प्रीतो नारदं मुनिपुंगवम्
Wika ni Īśvara: Nang siya’y nagpupuri nang gayon na may pusong nakatuon, O Diyosa, nagpakita sa harap niya ang Walang-hanggang Mata ng sanlibutan. Lubhang nalugod, nagsalita Siya kay Nārada, ang pinakadakila sa mga muni.
Verse 23
सूर्य उवाच । वरं वरय विप्रर्षे यस्ते मनसि वर्तते । तुष्टोऽहं तव दास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्
Wika ni Sūrya: O brahmin na pantas, pumili ka ng biyaya—anumang nananahan sa iyong isipan. Ako’y nalugod; ipagkakaloob ko ito sa iyo, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.
Verse 24
नारद उवाच । कुमार वयसा युक्तो जरायुक्तकलेवरः । प्रसादात्स्यां हि ते देव यदि तुष्टो दिवाकर
Wika ni Nārada: O Diyos—O Divākara—kung Ikaw ay nalulugod, nawa sa Iyong biyaya ay taglayin ko ang kabataang gulang, bagaman ang katawan ko’y nananatiling matanda.
Verse 25
सप्तम्यां रविवारेण यस्त्वां पश्यति मानवः । तस्य रोग भयं माऽस्तु प्रसादात्तिमिरापह
Sa ikapitong araw ng buwan (Saptamī), kapag ito’y Linggo, sinumang tao ang tumingin sa Iyo—nawa’y wala siyang pangamba sa karamdaman, sa Iyong biyaya, O Tagapag-alis ng dilim.
Verse 26
ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा ह्यन्तर्धानं गतो रविः । इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं सकलं तव । नारदादित्यदेवस्य सर्वपातकनाशनम्
Wika ni Īśvara: Pagkasabi ng “Gayon nga ang mangyayari,” si Ravi ay naglaho sa paningin. Kaya, O Diyosa, naisalaysay na ang buong māhātmya mo—tungkol kay Nārada at sa Panginoong Āditya, ang tagapuksa ng lahat ng kasalanan.
Verse 305
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नारदादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-305 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Nārada at ng Panginoong Āditya,” sa unang bahagi, ang Prabhāsakṣetramāhātmya, ng Prabhāsa Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa (ang kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod).