Adhyaya 298
Ang kabanatang ito ay isang diyalogo: humihingi si Pārvatī ng paglilinaw kung paanong ang Prayāga—ang hari ng mga tīrtha—at ang mga ilog na Gaṅgā, Yamunā, at Sarasvatī ay naroroon sa Prabhāsa, malapit sa dambanang Saṅgāleśvara. Ipinaliwanag ni Īśvara na noong unang panahon, sa isang banal na kapulungan na may kaugnayan sa isang pangyayaring ukol sa liṅga, nagtipon ang di-mabilang na mga tīrtha; doon nagkubli ang Prayāga sa gitna nila kaya tinawag na “Gupta” (nakatago). Sumunod ang masusing paglalarawan ng sagradong topograpiya: tatlong pangunahing paliguang-lawa—Brahma-kuṇḍa sa kanluran, Vaiṣṇava-kuṇḍa sa silangan, at Rudra/Śiva-kuṇḍa sa gitna—at isang ikaapat na pook na tinatawag na Tri-saṅgama, ang tagpuan ng Gaṅgā at Yamunā, habang ang Sarasvatī ay inilalarawang banayad at lihim na dumadaloy sa pagitan nila. Itinatakda rin ang mga panahong ayon sa kalendaryo at ang antas-antás na paglilinis: ang sunod-sunod na pagligo ay nag-aalis ng pagkakasala ng isip, salita, katawan, ugnayan, lihim na pagkukulang, at mga kasalanang pangalawa; ang paulit-ulit na pagligo at kuṇḍa-abhisheka ay sinasabing nakapaglilinis maging ng malalaking dumi ng karma. Iniuutos ang paggalang sa mga Mātṛ (mga Inaing-Diyosa) sa pamamagitan ng mga handog, lalo na sa Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī, upang mapawi ang takot na dulot ng kanilang maraming kasamang nilalang. Pinupuri ang śrāddha para sa mga ninuno bilang pag-angat sa kapwa lahing ama at ina, at inirerekomenda ang pag-aalay ng isang toro para sa mga pilgrim na nagnanais ng ganap na bunga ng paglalakbay. Sa huli, sinasabi ng phalaśruti na ang pakikinig at pagpapatotoo sa māhātmya na ito ay umaakay tungo sa tahanan ni Śaṅkara.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ऋषितोयापश्चिमे तु तत्र गव्यूतिमात्रतः । संगालेश्वरनामास्ति सर्वपातकनाशनः
Wika ni Īśvara: Sa kanluran ng Ṛṣitoyā, sa layong isang gavyūti lamang, naroon ang banal na liṅga na tinatawag na Saṃgāleśvara, ang tagapuksa ng lahat ng kasalanan.
Verse 2
गुप्तस्तत्र प्रयागश्च देवो वै माधवस्तथा । जाह्नवी यमुना चैव देवी तत्र सरस्वती
Naroon din ang isang nakatagong Prayāga; at naroon din ang diyos na Mādhava. Naroon ang diyosang-ilog na Jāhnavī (Gaṅgā) at Yamunā, at naroon din ang diyosang Sarasvatī.
Verse 3
अन्यानि तत्र तीर्थानि बहूनि च वरानने । स्नात्वा दृष्ट्वा पूजयित्वा मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः
O marikit ang mukha, marami pang ibang banal na tīrtha ang naroon. Sa pagligo, pagtanaw, at pagsamba, ang tao’y mapapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 4
पार्वत्युवाच । कथय त्वं महेशान सर्वदेवनमस्कृत । तीर्थराजः प्रयागस्तु कथं विष्णुः सनातनः
Wika ni Pārvatī: Isalaysay mo sa akin, O Maheśāna na iginagalang ng lahat ng mga deva—paano naging hari ng mga tīrtha ang Prayāga, at paano naririto ang walang-hanggang Viṣṇu?
Verse 5
कथं गंगा च यमुना तथा देवी सरस्वती । अन्यान्यपि बहून्येव तीर्थानि वृषभध्वज
Paano naririto ang Gaṅgā at Yamunā, gayundin ang diyosang Sarasvatī? At O Panginoong may watawat ng toro (Vṛṣabhadhvaja), paano rin nagkaroon ng napakarami pang ibang banal na tīrtha?
Verse 6
समायातानि तत्रैव संगालेश्वरसंनिधौ । संगालेशेति किं नाम ह्येतन्मे वद कौतुकम्
Nagtipon sila roon mismo, sa harapan ni Saṃgāleśvara. At bakit tinatawag na ‘Saṃgāleśa’ ang lugar na ito? Ipagpaumanhin mo, sabihin mo sa akin dahil sa aking pag-uusisa.
Verse 7
ईश्वर उवाच । पुरा वै लिंगपतने सर्वदेवसमागमे । सार्धत्रितयकोटीनि पुण्यानि सुरसुन्दरि
Wika ni Īśvara: Noong unang panahon, sa pagbagsak ng liṅga, nang magtipon ang lahat ng mga deva—O pinakamaganda sa mga nilalang-langit—naroon ang tatlo’t kalahating koṭi ng banal na kabutihang-loob (tīrtha-puṇya).
Verse 8
तीर्थानि तीर्थराजोऽयं प्रयागः समुपस्थितः । आत्मानं गोपयामास तीर्थकोटिभिरावृतम्
Naroon ang lahat ng mga tīrtha; at dumating ang Prayāga, ang hari ng mga tīrtha. Nababalutan ng mga koṭi ng tīrtha, itinago nito ang sarili.
Verse 9
ततस्तत्र समायाता ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । विबुधास्तीर्थराजं तं ददृशुर्दिव्यचक्षुषा
Pagkaraan, dumating doon sina Brahmā at Viṣṇu, kasama ang iba pang mga diyos; at sa pamamagitan ng banal na paningin ay namasdan nila ang hari ng mga tīrtha, ang Prayāga.
Verse 10
तीर्थकोटिभिराकीर्णं पवित्रं पापनाशनम् । लिंगस्य पतनं श्रुत्वा महादुःखेन संवृताः
Yaon ay napupuno ng di-mabilang na tīrtha—dalisay at pumupuksa ng kasalanan. Nang marinig nila ang pagbagsak ng liṅga, sila’y nabalot ng matinding dalamhati.
Verse 11
स्थिताः सर्वे तदा देवि ब्रह्माद्याः सुरसत्तमाः
Noon, O Diyosa, ang lahat ng pinakadakilang mga diyos—na pinangungunahan ni Brahmā—ay nakatindig na nagkakatipon doon.
Verse 12
एतस्मिन्नेव काले तु देवो रुद्रः सनातनः । निरानंदः समायातो वाक्यमेतदुवाच ह
Sa mismong sandaling iyon, dumating ang walang-hanggang diyos na si Rudra, walang galak sa puso, at nagsalita ng mga salitang ito.
Verse 13
शृणुध्वं वचनं देवा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । ऋषिशापान्निपतितं मम लिंगमनुत्तमम् । तस्माल्लिंगं पूजयत सर्व कामार्थसिद्धये
“Pakinggan ninyo ang aking salita, O mga diyos, na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu. Dahil sa sumpa ng isang ṛṣi, ang aking walang-kapantay na liṅga ay bumagsak dito. Kaya sambahin ninyo ang liṅga na iyon, upang matamo ang lahat ng minimithing layon at makatarungang kasaganaan.”
Verse 14
एवमुक्त्वा महादेवो देशे तस्मिन्स्थितः प्रिये । ब्राह्मं च वैष्णवं रौद्रं तत्र कुण्डत्रयं स्मृतम्
Pagkasabi nito, nanatili si Mahādeva sa pook na iyon, o minamahal. Doon ay inaalala ang tatlong banal na lawa: ang Brāhma, ang Vaiṣṇava, at ang Raudra.
Verse 15
चतुर्थं त्रिसंगमाख्यं नदीनां यत्र संगमः । गंगायाश्च सरस्वत्याः सूर्यपुत्र्यास्तथैव च
Ang ikaapat na banal na pook ay tinatawag na Trisaṅgama, kung saan nagtatagpo ang mga ilog—ang Gaṅgā, ang Sarasvatī, at gayundin ang Anak na Babae ng Araw (Yamunā).
Verse 16
कोटिरेका च तीर्थानां ब्रह्मकुण्डे व्यवस्थिता । तथा च वैष्णवे कुण्डे कोटिरेका प्रकीर्तिता
Sa Brahmā-kuṇḍa ay nananahan ang mga tīrtha na lampas sa isang koṭi (crore), di masukat ang dami; gayundin, sa Vaiṣṇava-kuṇḍa ay ipinahahayag din ang “isang koṭi at higit pa.”
Verse 17
सार्धकोटिस्तु संप्रोक्ता शिवकुण्डे प्रकीर्तिता । पश्चिमे ब्रह्मकुण्डं च पूर्वे वै वैष्णवं स्मृतम्
Sa Śiva-kuṇḍa ay ipinahahayag ang isang koṭi at kalahati (ng mga tīrtha). Ang Brahmā-kuṇḍa ay inaalala sa kanluran, at ang Vaiṣṇava-kuṇḍa naman ay inaalala sa silangan.
Verse 18
मध्यभागे स्थितं यच्च रुद्रकुण्डं प्रकीर्तितम् । कुण्डमध्याद्विनिर्गत्य यत्र गंगा वरानने
At ang nasa gitna ay ipinahahayag bilang Rudra-kuṇḍa. Mula sa pinakasentro ng lawang iyon, o marikit ang mukha, sumisibol at lumilitaw ang Gaṅgā.
Verse 19
सूर्यपुत्र्या समेता च तत्त्रिसंगम उच्यते । अनयोरंतरे सूक्ष्मे तत्र गुप्ता सरस्वती
Kapag nakipagtagpo sa Anak na Babae ng Araw (Yamunā), iyon ang tinatawag na Trisaṅgama. Sa pagitan ng dalawang iyon, sa maselang paraan, ang Sarasvatī ay nakatago roon.
Verse 20
एषु सन्निहितो नित्यं प्रयागस्तीर्थनायकः । अत्रागत्य नरो यस्तु माघमासे वरानने
Sa mga tīrtha na ito, ang Prayāga—ang panginoon ng mga banal na pook-paglalakbay—ay nananahan magpakailanman. Sinumang dumating dito sa buwan ng Māgha, O may magandang mukha, …
Verse 21
स्नायात्प्रभातसमये मकरस्थे रवौ प्रिये । किञ्चिदभ्युदिते सूर्ये शृणु तस्य च यत्फलम्
Minamahal, maligo sa bukang-liwayway kapag ang Araw ay nasa Makara (Capricorn). At kapag bahagya pa lamang sumisikat ang Araw, pakinggan ang bunga ng gantimpala ng gayong paliligo.
Verse 22
आद्येनैकेन स्नानेन पापं यन्मनसा कृतम् । व्यपोहति नरः सम्यक्छ्रद्धायुक्तो जितेन्द्रियः
Sa unang paliligo pa lamang, ang tao—may pagpipigil sa sarili at may pananampalataya—ay ganap na nag-aalis ng kasalanang nagawa sa isipan.
Verse 23
वाचिकं तु द्वितीयेन कायिकं तु तृतीयकात् । संसर्गजं चतुर्थेन रहस्यं पञ्चमेन तु
Sa ikalawang paliligo, nawawala ang kasalanang sa salita; sa ikatlo, ang kasalanang sa katawan; sa ikaapat, ang kasalanang mula sa pakikisama; at sa ikalima, ang lihim na kasalanang nakatago.
Verse 24
उपपातकानि षष्ठेन स्नानेनैव व्यपोहति
Sa ikaanim na pagligo lamang, napapawi ang mga munting kasalanang may sala (upapātaka).
Verse 25
अभिषेकेण कुण्डानां सप्तकृत्वो वरानने । महांति चैव पापानि क्षाल्यंते पुरुषैः सदा
O marikit ang mukha, sa pag-aabhiṣeka sa mga banal na lawa nang pitong ulit, maging ang malalaking kasalanan ay laging nahuhugasan ng mga tao.
Verse 26
यः स्नाति सकलं मासं प्रयागे गुप्तसंज्ञके । ब्रह्मादिभिर्न तद्वक्तुं शक्यते कल्पकोटिभिः
Sinumang maligo sa loob ng isang buong buwan sa Prayāga na tinatawag na ‘Gupta’—kahit si Brahmā at iba pang mga diyos ay hindi kayang ilarawan nang lubos ang gantimpala nito, kahit sa di-mabilang na mga kalpa.
Verse 27
यानि कानि च तीर्थानि प्रभासे संति भामिनि । तेभ्योऽतिवल्लभं तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम्
O marilag na ginang, anuman ang mga tīrtha na nasa Prabhāsa—sa mga iyon ay may isang tīrtha na higit na minamahal, tagapagwasak ng lahat ng kasalanan.
Verse 28
एषां संरक्षणार्थाय मया वै तत्र मातरः । पूजनीयाः प्रयत्नेन नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः
Upang pangalagaan ang mga tīrtha na ito, itinatag ko roon ang mga Ina (Mātṛ); sila’y dapat sambahin nang buong pagsisikap, na may iba’t ibang mapalad na handog na pagkain (naivedya).
Verse 29
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां श्रद्धायुक्तेन चेतसा । तासामनुचरा देवि भूतप्रेताश्च कोटिशः
O Diyosa, sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan, na may pusong puspos ng pananampalataya—may mga kṛti-krores na bhūta at preta na nagsisilbing mga tagasunod ng mga Banal na Ina.
Verse 30
तेषां भयविनाशाय ता मातॄश्च प्रपूजयेत् । अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति
Upang mapawi ang kanilang takot, dapat sambahin nang ganap ang mga Banal na Ina; at sa tīrtha na ito, ang sinumang maligo ay nakapapawi maging ng kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa (brahmahatyā).
Verse 31
यः कश्चित्कुरुते श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य भक्तितः । उद्धरेच्च पितुर्वर्गं मातुर्वर्गं नरोत्तमः
Sinumang magsagawa ng śrāddha nang may debosyon, iniaalay para sa mga Pitṛ (mga ninuno), ang taong yaon—pinakamainam sa mga tao—ay nagliligtas sa angkan ng ama at sa angkan ng ina.
Verse 32
वृषभस्तत्र दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य फलमनन्तकम्
Ang mga naghahangad ng ganap na bunga ng yātrā ay dapat maghandog ng isang toro (vṛṣabha) doon nang wasto. Ang gumagawa ng yātrā sa ganitong paraan ay nagkakamit ng walang-hanggang gantimpala.
Verse 33
एवं गुप्तप्रयागस्य माहात्म्यं कथितं तव । श्रुत्वाभिनन्द्य पुरुषः प्राप्नुयाच्छंकरालयम्
Sa ganito, naisalaysay sa iyo ang kadakilaan ng Guptaprayāga. Ang sinumang makarinig nito at magalak sa pagpupuri ay makaaabot sa tahanan ni Śaṅkara.
Verse 298
इति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गुप्तप्रया गमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-298 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Guptaprayāga,” sa Prabhāsa Khaṇḍa—sa unang Prabhāsakṣetra-māhātmya—ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.