Adhyaya 294
Ang kabanatang ito ay inihaharap bilang diyalogo nina Śiva at Devī. Itinuturo ni Īśvara kay Devī ang isang banal na Puṣkara sa silangan ng kinalalagyan ni Kubera, isang tanyag na tīrtha. Hinihiling ni Devī ang masusing salaysay kung paanong ang isang mangingisda (kaivarta)—kilalang gumagawa ng kasalanan at pumapatay ng isda—ay nagkamit ng tagumpay na espirituwal. Isinalaysay ni Śiva ang naganap noon: sa malamig na buwan ng Māgha, ang mangingisda ay nagdala ng basang lambat at pumasok sa pook ng Puṣkara, at nakita ang isang templong Śaiva na natabunan ng baging at mga puno. Upang magpainit, umakyat siya sa prāsāda at inilatag ang basang lambat sa tuktok ng poste ng watawat upang patuyuin sa araw. Dahil sa pagkahilo/kawalang-ingat, nahulog siya at biglang namatay sa loob ng kṣetra ni Śiva. Nanatiling nakakabit ang lambat at tila nagbigkis sa watawat ng templo, kaya naging mapalad ang watawat; sa māhātmya ng watawat, siya’y muling isinilang bilang hari sa Avanti, bantog na Ṛtadhvaja, na namuno, naglakbay nang malawakan, at nagtamasa ng ligayang panghari. Nang maglaon, nang siya’y maging jāti-smara (nakaaalaala ng mga nakaraang buhay), bumalik siya sa Prabhāsa-kṣetra, nagtayo/nagpanibago ng santuwaryong kaugnay ng Ajogandha, at nagluklok o nagparangal sa dakilang liṅga na tinawag na Ajogandheśvara malapit sa isang kuṇḍa, saka nagsagawa ng mahabang pagsamba na may bhakti. Itinatakda rin ng teksto ang mga gawaing paglalakbay-dambana: maligo sa kanlurang kuṇḍa sa Puṣkara (pāpataskara), alalahanin ang mga sinaunang paghahandog ni Brahmā, tawagin ang mga tīrtha, sambahin ang liṅga ni Ajogandheśvara, at maghandog ng gintong lotus sa isang marangal na brāhmaṇa. Ayon sa phalaśruti, ang wastong pagsamba na may gandha, mga bulaklak, at akṣata ay nagpapalaya sa mga kasalanang naipon kahit sa pitong kapanganakan.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कौबेरात्पूर्वसंस्थितम् । गव्यूतिपंचके देवि पुष्करंनाम नामतः । यत्र सिद्धो महादेवि कैवर्तो मत्स्यघातकः
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, magtungo sa silangan mula sa pook ni Kubera. Sa layong limang gavyūti ay may isang lugar na tinatawag na Puṣkara; doon, O Mahādevī, ang isang mangingisdang pumapatay ng isda ay nagkamit ng kaganapan at naging isang siddha.”
Verse 2
देव्युवाच । सविस्तरं मम ब्रूहि कथं स सिद्धिमाप वै । कथयस्व प्रसादेन देवदेव महेश्वर
Sinabi ng Diyosa: “Ipaliwanag mo sa akin nang lubos kung paano nga niya natamo ang ganap na kaganapan. Sa iyong biyaya, O Diyos ng mga diyos, Mahādeva, Mahēśvara, isalaysay mo ito sa akin.”
Verse 3
ईश्वर उवाच । शृणु त्वं यत्पुरावृत्तं देवि स्वारोचिषेंतरे । आसीत्कश्चिद्दुराचारः कैवर्तो मत्स्यघातकः
Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Diyosa, sa nangyari noong unang panahon, sa kapanahunan ni Svārociṣa. May isang mangingisdang masama ang asal, isang mamamatay ng isda.”
Verse 4
स कदाचिच्चरन्पापः पुष्करे तु जगाम वै । ददर्श शांकरं वेश्म लतापादपसंकुलम्
Ang makasalanang iyon, habang pagala-gala, minsang naparoon nga sa Puṣkara. Doon ay nakita niya ang isang dambana ni Śaṅkara, na siksik sa mga baging at mga punò.
Verse 5
स माघमासे शीतार्त्तः क्लिन्नजालसमन्वितः । प्रासादमारुरोहार्त्तः सूर्यतापजिघृक्षया
Sa buwan ng Māgha, pinahihirapan ng lamig at may dalang basang lambat, umakyat siya sa palasyo, balisa at sabik na masagap ang init ng araw.
Verse 6
ततः स क्लिन्नजालं तच्छोषणाय रवेः करैः । प्रासादध्वजदंडाग्रे संप्रसारितवांस्तदा
Pagkaraan, upang matuyo ang basang lambat sa sinag ng araw, iniladlad niya iyon sa dulo ng poste ng watawat ng palasyo.
Verse 7
ततः प्रासादतो देवि जाड्यात्संपतितः क्रमात् । स मृतः सहसा देवि तस्मिन्क्षेत्रे शिवस्य च
Pagkaraan, O Diyosa, dahil sa kawalang-ingat ay unti-unti siyang nahulog mula sa palasyo. Bigla siyang namatay, O Diyosa—sa banal na kṣetra ni Śiva roon mismo.
Verse 8
जालं तस्य प्रभूतेन जीर्णकालेन यत्तदा । ध्वजा बद्धा यतो जालैः प्रासादे सा शुभेऽभवत्
At ang lambat na iyon, sa paglipas ng mahabang panahon ay naluma roon; sa mga hibla nito ay naitali ang watawat, kaya ang watawat sa dambanang-palasyong iyon ay naging mapalad.
Verse 9
ततोऽसौ ध्वजमाहात्म्याज्जातोऽवन्यां नराधिपः । ऋतध्वजेति विख्यातः सौराष्ट्रविषये सुधीः । स हि स्फूर्जद्ध्वजाग्रेण रथेन पर्यटन्महीम्
Pagkaraan, dahil sa kadakilaan ng watawat na iyon, siya’y isinilang sa daigdig bilang isang hari. Nakilala siya bilang Ṛtadhvaja, ang marunong na pinuno sa lupain ng Saurāṣṭra; at sakay ng karwaheng may watawat na kumakaway sa unahan, nilibot niya ang buong lupa.
Verse 10
कामभोगाभिभूतात्मा राज्यं चक्रे प्रतापवान् । ततोऽसौ भवने शंभोर्ददौ शोभासमन्विताम् । ध्वजां शुभ्रां विचित्रां च नान्यत्किंचिदपि प्रभुः
Bagama’t napanaig ng mga kalayawan at paglalasing sa sarap ang kanyang loob, nanatili siyang makapangyarihan at maringal sa paghahari sa kaharian. Pagkaraan, sa tahanan ni Śambhu (Śiva), inialay ng panginoong iyon ang isang marikit na watawat—puti at may sari-saring anyo—at wala nang iba pang handog.
Verse 11
ततो जातिस्मरो राजा प्रभासक्षेत्रमागतः । तत्रायतनं ध्वजाजालसमन्वितम्
Pagkaraan, ang hari na may alaala ng dating kapanganakan ay dumating sa Prabhāsa-kṣetra. Doon ay nakita niya ang isang dambanang pinalamutian ng watawat at mga hiblang parang lambat.
Verse 12
अजोगन्धस्य देवस्य पूर्वमाराधितस्य च । प्रासादं कारयामास शिवोपकरणानि च
Para sa diyos na Ajogandha—na dati na niyang sinamba—ipinagawa ng hari ang isang templong wari’y palasyo, at naglaan din ng mga kailangan at mga kagamitang pang-ritwal para sa pagsamba kay Śiva.
Verse 13
नित्यं पूजयते भक्त्या तल्लिंगं पापनाशनम् । दशवर्षसहस्राणि राज्यं चक्रे महामनाः
Araw-araw, buong debosyon niyang sinasamba ang Liṅga na yaon, ang tagapuksa ng kasalanan. At bilang dakilang-loob, naghari siya sa kaharian sa loob ng sampung libong taon.
Verse 14
तल्लिंगस्य प्रभावेन ततः कालाद्दिवं गतः । तस्मात्तत्र प्रयत्नेन गत्वा लिंगं प्रपूजयेत्
Sa bisa ng Liṅga na iyon, paglipas ng panahon ay nakamtan niya ang langit. Kaya nararapat na ang tao’y magtungo roon nang taimtim na pagsisikap at sambahin nang wasto ang Liṅga.
Verse 15
स्नात्वा पश्चिमतः कुण्डे पुष्करे पापतस्करे । यत्र ब्रह्माऽयजत्पूर्वं यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः
Pagkaligo sa kanlurang lawa sa Puṣkara—ang “magnanakaw” na umaagaw sa mga kasalanan—doon noon nagsagawa si Brahmā ng mga yajña na may saganang dakṣiṇā (handog).
Verse 16
समाहूय च तीर्थानि पुष्करात्तत्र भामिनि । तस्मिन्कुण्डे तु विन्यस्य अजोगन्ध समीपतः । प्रतिष्ठाप्य महालिंगमजोगन्धेति नामतः
O marikit na ginang, matapos tawagin ang mga banal na tīrtha mula sa Puṣkara at ilagak ang mga ito sa lawa roon, malapit sa Ajogandha ay itinatag niya ang isang dakilang Liṅga na tinawag na “Ajogandha.”
Verse 17
त्रिपुष्करे महादेवि कुण्डे पातकनाशने । सौवर्णं कमलं तत्र दद्याद्ब्राह्मणपुंगवे
O Mahādevī, sa Tripuṣkara—ang lawa na pumupuksa ng kasalanan—nararapat magbigay ng gintong lotus bilang kawanggawa sa isang dakilang Brāhmaṇa.
Verse 18
देवं संपूज्य विधिवद्गन्धपुष्पाक्षतादिभिः । मुच्यते पातकैः सर्वैः सप्तजन्मार्जितैरपि
Sa wastong pagsamba sa Panginoon gamit ang pabango, mga bulaklak, akṣata (buong bigas) at iba pa, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan—kahit yaong naipon sa pitong kapanganakan.
Verse 294
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्कर माहात्म्येऽजोगन्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्णवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-294 na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Ajogandheśvara,” sa Puṣkara Māhātmya sa loob ng Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.