Adhyaya 283
Inilalahad ng kabanatang ito ang pinagmulan ng banal na pook at ang tuntuning-ritwal para sa isang liṅga na tinatawag na Chyavaneśvara sa loob ng Prabhāsa-kṣetra. Sa salaysay na binibigkas ni Īśvara, inaalala ang isang tagpong may pagharap kung saan si Śakra (Indra) ay nanginginig sa takot sa harap ng isang makapangyarihang presensya, samantalang si Chyavana, ang Bhārgava na ṛṣi, ay lumilitaw bilang mapagpasiyang awtoridad ng matinding tapas. Ikinakabit ng teksto ang mga karapatan ng Aśvin at ang mga pribilehiyo sa Soma sa mga ginawa ni Chyavana, at binibigyang-diin na ang kinalabasan ay hindi nagkataon kundi inayos upang ipahayag (prakāśana) ang bisa ng ṛṣi at itatag ang pangmatagalang dangal ni Sukanyā at ng kanyang angkan. Sinasabing naglibang (vijahāra) si Chyavana kasama si Sukanyā sa kagubatang banal na ito at nagtatag ng isang liṅga na pumupuksa ng kasalanan. May malinaw na tagubilin: ang wastong pagsamba sa liṅgang ito ay nagbubunga ng gantimpalang katumbas ng Aśvamedha. Binabanggit din ang Candramas-tīrtha na dinadalaw ng mga pantas na Vaikhānasa at Vālakhilya, at itinatakda ang gawaing śrāddha ayon sa panahon: sa kabilugan ng buwan (pauṇamāsī), lalo na sa buwang Aśvin, magsagawa ng śrāddha ayon sa tuntunin at magpakain ng mga brāhmaṇa nang magkakahiwalay, upang makamtan ang bunga ng ‘koṭi-tīrtha’. Sa huli, sinasabi ng phalaśruti na ang pakikinig sa kuwentong ito na pumapawi ng kasalanan ay nagpapalaya sa tao mula sa naipong kasalanan sa maraming kapanganakan.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तं दृष्ट्वा घोरवदनं मदं देवः शतक्रतुः । आयांतं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननमिवान्तकम्
Wika ni Īśvara: Nang makita ni Śatakratu (Indra) ang Madang may nakapanghihilakbot na mukha, nakita niyang papalapit ito upang lumamon—gaya ng Kamatayan mismo, nakanganga nang maluwang.
Verse 2
भयात्स्तंभितरूपेण लेलिहानं मुहुर्मुहुः । प्रणतोऽब्रवीन्महादेवि च्यवनं भयपीडितः
Dahil sa takot ay nanigas ang kanyang anyo, habang ito’y dumidila nang paulit-ulit. Siya’y yumukod at nagsalita kay Cyavana, pinipiga ng pangamba: “O Mahādevī…”
Verse 3
सोमार्हावश्विनावेतावद्यप्रभृति भार्गव । भविष्यतः सर्वमेतद्वचः सत्यं ब्रवीमि ते
“O Bhārgava, mula sa araw na ito, ang dalawang Aśvin ay magkakaroon ng karapatang tumanggap ng Soma. Mangyayari ang lahat ng ito—tapat kong sinasabi sa iyo.”
Verse 4
मा ते मिथ्या समारम्भो भवत्वथ तपोधन । जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि
“O kayamanang bunga ng pagtitika, huwag mong hayaang maging walang saysay ang iyong sinimulan. O brahmin na rishi, kilala kita—hindi ka kikilos nang may kasinungalingan.”
Verse 5
सोमार्हावश्विनावेतौ यथैवाद्य त्वया कृतौ । भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेदिति भार्गव
Gaya ng ginawa mo ngayon na ginawang karapat-dapat sa Soma ang dalawang Aśvin, gayon din nawa’y muling magningning nang paulit-ulit ang iyong kapangyarihang espirituwal, O Bhārgava.
Verse 6
सुकन्यायाः पितुश्चास्य लोके कीर्तिर्भवेदिति । अतो मयैतद्विहितं तद्वीर्यस्य प्रकाशनम् । तस्मात्प्रसादं कुरु मे भवत्वेतद्यथेच्छसि
Upang sumibol sa daigdig ang katanyagan para kay Sukanyā at pati sa kanyang ama, aking inayos ang pagpapakita ng iyong kapangyarihan. Kaya’t ipagkaloob mo sa akin ang iyong biyaya; mangyari nawa ito ayon sa iyong nais.
Verse 7
एवमुक्तस्य शक्रेण च्यवनस्य महात्मनः । मन्युर्व्युपारमच्छीघ्रं मानश्चैव सुरेशितुः
Nang magsalita nang gayon si Indra (Śakra) sa dakilang pantas na si Cyavana, agad na humupa ang galit ni Cyavana—at napawi rin ang pagmamataas ng panginoon ng mga diyos.
Verse 8
मदं च व्यभजद्देवि पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् । अक्षेषु मृगयायां च पूर्वं सृष्टं पुनःपुनः । तथा मदं विनिक्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेंदुना
O Devī, ang makapangyarihan ay muling ipinamahagi ang “kalasingan ng pagmamataas”: sa pag-inom, sa pagkahumaling sa mga babae, sa pagsusugal, at sa pangangaso—mga udyok na nalikha na noon pa, paulit-ulit. Sa pagtalikod sa gayong kayabangan, pinasaya niya si Indra at naghandog din ng ginhawang tulad ng Soma.
Verse 9
अश्विभ्यां सहितान्सर्वान्याजयित्वा च तं नृपम् । विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वरवर्णिनि
O marikit na may magandang kulay, kasama ang dalawang Aśvin ay pinahintulutan niya silang lahat na magsagawa ng yajña, at pinagawa rin niya sa haring iyon ang mga ritwal na nararapat; at ang kanyang kagitingan ay sumikat sa lahat ng mga daigdig.
Verse 10
सुकन्यया महारण्ये क्षेत्रेऽस्मिन्विजहार सः । तस्यैतद्देवि संयुक्तं च्यवनेश्वरनामभृत्
Kasama si Sukanyā, siya’y namuhay nang masaya sa banal na kṣetra na ito sa gitna ng malaking gubat. Kaya, O Devī, ang pook na ito’y naiuugnay sa kanya at tinawag na “Cyavaneśvara.”
Verse 11
लिंगं महापापहरं च्यव नेन प्रतिष्ठितम् । पूजयेत्तं विधानेन सोऽश्वमेधफलं लभेत्
Itinatag ni Cyavana ang isang liṅga na nag-aalis ng malalaking kasalanan. Sinumang sumamba rito ayon sa wastong ritwal ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng handog na Aśvamedha.
Verse 12
तस्माच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषयः पर्युपासते । वैखानसाख्या ऋषयो वालखिल्यास्तथैव च
Dahil dito, patuloy na iginagalang ng mga Ṛṣi ang Candramas-tīrtha. Ang mga Ṛṣi na tinatawag na Vaikhānas, gayundin ang mga Vālakhilya, ay dumadalo at naglilingkod din doon.
Verse 13
अत्राश्विने मासि नरः पौर्णमास्यां विशेषतः । श्राद्धं कुर्याद्विधानेन ब्राह्मणान्भोजयेत्पृथक् । कोटितीर्थफलं तस्य भवेन्नैऽवात्र संशयः
Dito, sa buwan ng Āśvina—lalo na sa araw ng kabilugan ng buwan—dapat magsagawa ang tao ng śrāddha ayon sa wastong tuntunin at magpakain sa mga Brāhmaṇa nang hiwa-hiwalay. Ang bunga nito’y katumbas ng “isang crore ng mga tīrtha”; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 14
य इमां शृणुयाद्देवि कथां पातकनाशिनीम् । समस्तजन्मसंभूतात्पापान्मुक्तो भवेन्नरः
O Devī, sinumang makinig sa banal na salaysay na ito na pumupuksa sa kasalanan ay mapapalaya sa mga kasalanang naipon sa lahat ng mga kapanganakan.
Verse 283
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-283 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Cyavaneśvara,” sa unang bahagi ng Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, sa ikapitong seksiyon na Prabhāsa Khaṇḍa, ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.