Adhyaya 241
Sa Kabanata 241, inilalarawan ni Īśvara ang isang dambana sa Prabhāsa-kṣetra na kaugnay ni Balabhadra, na kinikilalang si Śeṣa sa anyong ahas. Itinatakda ang pook sa loob ng Mitra-vana (na sinasabing may lawak na dalawang gavyūti) at iniuugnay sa isang tīrtha sa tri-saṅgama, na nararating sa pamamagitan ng maalamat na “pātāla-path.” Ang dambana ay inilarawang may anyong liṅga (liṅgākāra) at may dakilang ningning na “mahāprabha,” at bantog bilang “Śeṣa” kasama si Revatī. Sumusunod ang isang alamat: isang siddha na nagngangalang Jarā, isang manghahabi (kaulika) at sa wika ng salaysay ay tinawag na “pumapatay kay Viṣṇu,” ang nagkamit ng pagkalusaw o pagkapawi (laya) sa pook na ito; mula noon ay nakilala ang lugar sa pangalang Śeṣa. Itinatagubilin din ang pagsamba sa ika-13 araw ng maliwanag na kalahati ng Caitra (Caitra-śukla-trayodaśī), na nangangako ng kaginhawahan sa tahanan—mga anak at apo, mga alagang hayop—at isang taong kagalingan. Binabanggit pa ang pag-iingat sa mga bata laban sa mga sakit na may pantal at paltos gaya ng masūrikā at visphoṭaka. Sa wakas, sinasabi na tanyag ang pook sa iba’t ibang pangkat ng lipunan, at si Śeṣa ay madaling masiyahan sa mga handog na kabilang ang mga hayop, mga bulaklak, at sari-saring bali; at itinatampok ang aral na winawasak niya ang naipong kasalanan.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येद्बलभद्रकलेवरम् । शेषरूपेण यत्रासौ प्रात्यजत्स्वकलेवरम्
Wika ni Īśvara: Doon din nararapat na masdan ang banal na katawan-dambana ni Balabhadra—kung saan, sa anyo ni Śeṣa, iniwan niya ang sarili niyang katawan.
Verse 2
गतस्त्रैसंगमे तीर्थे तत्र पातालवर्त्मना । अस्मिन्मित्रवने देवि गव्यूतिद्वयविस्तृते
Siya’y nagtungo sa banal na tawiran na Traisaṅgama, at narating iyon sa pamamagitan ng landas na dumaraan sa ilalim ng daigdig. Ito’y nasa Mitravana, O Diyosa, na lawak ay dalawang gavyūti.
Verse 3
कलेवरं स्थितं देवि लिंगाकारं महाप्रभम् । रेवत्या सहितं तत्र शेषनामेति विश्रुतम्
O Diyosa, ang banal na katawan ay nananatiling nakatatag doon bilang anyong liṅga na lubhang maningning; at doon, kasama si Revatī, ito’y tanyag sa pangalang “Śeṣa.”
Verse 4
यत्र सिद्धः पुरा देवि जरानामा तु कौलिकः । विष्णुहंता भल्लतीर्थे सोऽस्मिन्स्थाने लयं गतः
O Diyosa, sa mismong pook na ito noon ay may isang ganap na siddha na nagngangalang Jarā, isang manghahabi ayon sa angkan; siya ang pumatay kay Viṣṇu sa Bhallatīrtha, at dito sa lugar na ito siya’y lumubog sa ganap na pagkalusaw (laya).
Verse 5
तत्प्रभृत्येव सकले शेष इत्यभिविश्रुतः । चैत्रे शुक्लत्रयोदश्यां यस्तं पूजयते नरः । स पुत्रपौत्रपशुमान्वर्षं क्षेमेण गच्छति
Mula noon, sa buong daigdig siya’y nakilala sa pangalang “Śeṣa.” Sinumang sumamba sa kanya sa maliwanag na ikalabintatlong araw ng Caitra ay daraan sa isang taon na may kapayapaan—may mga anak, apo, at mga alagang hayop.
Verse 6
मसूरिकादिरोगेभ्यः शिशूनां न भयं भवेत् । विस्फोटकादिरोगेभ्यो न भयं जायते क्वचित्
Para sa mga bata, hindi magkakaroon ng pangamba sa mga sakit gaya ng masūrikā; at kailanman ay hindi rin sisibol ang takot sa mga karamdamang may pagsabog ng butlig gaya ng visphoṭaka.
Verse 7
अस्मिन्क्षेत्रे महासिद्धे सिद्धयज्ञस्तु यः स्मृतः । वर्णानां सांतरालानां सर्वेषां चातिवल्लभः
Sa dakilang banal na pook na puspos ng kapangyarihang siddhi, ang ritwal na inaalala bilang “Siddha-yajña” ay labis na minamahal ng lahat ng varṇa at maging ng mga pamayanang may halong pinagmulan.
Verse 8
पशुपुष्पोपहारैश्च बलिदानैः पृथग्विधैः । संतुष्टिं शीघ्रमायाति शेषोऽशेषाघनाशनः
Sa pamamagitan ng pag-aalay ng mga hayop, mga bulaklak, at iba’t ibang uri ng handog na bali, si Śeṣa—ang tagapaglipol ng lahat ng kasalanan—ay agad na nalulugod.
Verse 241
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शेषमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंश दुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-241 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Śeṣa,” sa Prabhāsa-khaṇḍa—sa unang bahagi, ang Prabhāsa-kṣetra-māhātmya—ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.