Adhyaya 223

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं त्रैलोक्यपूजितम् । गात्रोत्सर्गमिति ख्यातं तस्य दक्षिणतः स्थितम्

Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa Liṅga na sinasamba sa tatlong daigdig, na tanyag sa pangalang ‘Gātrotsarga’; ito’y nasa timog ng pook na iyon.”

Verse 2

यत्र गात्रं परित्यक्तं बलभद्रेण धीमता । अन्यैश्चैव महाभागैर्यादवैस्तत्र संयुगे

Doon ini nagbitiw ng katawan ang marunong na si Balabhadra; gayundin ang iba pang mararangal na Yādava, sa nagtakdang sagupaan na yaon, ay doon din nagwakas ang kanilang katawan.

Verse 3

यत्र ते यादवाः क्षीणा ब्रह्मशापबलाहिना । एतत्पुरुषोत्तमं क्षेत्रं समन्ताद्धनुषां शतम्

Doon nalipol ang mga Yādava, tinamaan ng lakas ng sumpa ni Brahmā. Ito ang banal na kṣetra ni Puruṣottama, na lumalawak sa lahat ng panig nang sukat na sandaang haba ng busog.

Verse 4

यत्र साक्षात्स्वयं देवि तिष्ठते पुरुषोत्तमः । तदेव वैष्णवं क्षेत्रं कलौ पातकनाशनम्

Kung saan si Puruṣottama mismo ay nananahan, O Devī—yaon nga ang banal na pook na Vaiṣṇava, tagapawi ng mga kasalanan sa panahong Kali.

Verse 5

रहस्यं परमं देवि तीर्थानां प्रवरं हि तत् । पूर्वं कृतयुगे देवि प्रेततीर्थं च संस्मृतम् । कलौ युगे तु संप्राप्ते गात्रोत्सर्गमिति त्वभूत्

O Devī, ito’y isang kataasang hiwaga, at tunay na pinakadakila sa lahat ng tīrtha. Noong Kṛta-yuga, ito’y naaalala bilang “Preta-tīrtha”; ngunit pagdating ng Kali-yuga, tinawag itong “Gātrotsarga.”

Verse 6

ऋणमोचनपार्श्वे तु मध्ये तु पापमोचनात् । एतन्मध्यं समाश्रित्य मृतः पापैर्विमुच्यते

Malapit sa Ṛṇamocana, at sa gitnang pook na tinatawag na Pāpamocana—ang sinumang mamatay na kumakalinga sa bahaging ito sa gitna ay napapalaya mula sa mga kasalanan.

Verse 7

तस्य किं वर्ण्यते देवि यत्रानन्तफलं महत् । अथमेधसहस्रस्य फलं स्नात्वा ह्यवाप्यते

O Diyosa, ano pa ang masasabi tungkol sa pook na yaon, na ang dakilang bunga ng kabutihan ay walang hanggan? Sa pagligo roon, nakakamit ang gantimpalang kasinghalaga ng isang libong paghahandog na Aśvamedha.

Verse 8

यत्राश्वत्थं समासाद्य समाधिन्यस्तमानसः । मुमोच दुस्त्यजान्प्राणान्ब्रह्मद्वारेण केशवः

Doon, nilapitan ni Keśava ang banal na punong aśvattha at itinalaga ang isip sa samādhi; at sa pamamagitan ng “pintuan ni Brahmā,” iniwan niya ang hiningang-buhay na mahirap talikdan.

Verse 9

तत्र नारायणं साक्षाद्बलभद्रं च रुक्मिणीम् । पूजयित्वा विधानेन मुच्यते पातकत्रयात्

Doon, sa wastong paraan ng pagsamba kay Nārāyaṇa mismo, kasama si Balabhadra at si Rukmiṇī, ang tao’y napapalaya mula sa tatlong uri ng kasalanan.

Verse 10

तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या यः संतर्पयते पितॄन् । प्रेतत्वात्पितरो मुक्ता भवन्ति श्राद्धदायिनः

Doon, ang taong naligo nang may debosyon at naghandog ng mga ritong nagpapasiyahan sa mga ninuno (pitṛ) ay nagpapalaya sa kanyang mga ninuno mula sa kalagayang preta, at sila’y nagiging karapat-dapat tumanggap ng mga handog na śrāddha.

Verse 11

गोघ्नः सुरापो दुर्मेधा ब्रह्महा गुरुतल्पगः । तत्र स्नात्वा नरः सद्यो विपापः संप्रपद्यते

Maging mamamatay ng baka, manginginom ng alak, taong may baluktot na isip, mamamatay ng brāhmaṇa, o lumalapastangan sa higaan ng guro—sa pagligo roon, ang tao’y agad nagiging malaya sa kasalanan.

Verse 12

बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा । अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यः करोति नरः प्रिये । तत्र स्नात्वा प्रमुच्येत तीर्थे गात्रप्रमोचने

Anumang kasalanang nagawa ng tao sa pagkabata, kabataan, o katandaan—maging di hindi nalalaman o sinasadya, O minamahal—sa pagligo sa tīrtha na tinatawag na Gātra-pramocana, siya’y napapalaya mula roon.

Verse 13

तत्र पिण्डप्रदानेन पितॄणां जायते परा । तृप्तिर्वर्षशतं यावदेतदाह पुरा हरिः

Doon, sa pag-aalay ng piṇḍa, sumisilang ang sukdulang kasiyahan para sa mga ninuno (pitṛ) na tumatagal hanggang isang daang taon; gayon ang ipinahayag ni Hari noong unang panahon.

Verse 14

यः पुनश्चान्नदानं तु तत्र कुर्यात्समाहितः । तस्यान्वयेऽपि देवेशि न प्रेतो जायते नरः

At higit pa, sinumang may natipong isip na maghandog ng kaloob na pagkain doon—O Ginang ng mga diyos—kahit sa kanyang angkan ay walang isisilang na preta.

Verse 16

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि प्रेततीर्थस्य कारणम् । यच्छ्रुत्वा मानवो भक्त्या मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः

Wika ni Īśvara: Makinig ka, O Devī; ipaliliwanag ko ang pinagmulan ng Preta-tīrtha. Ang sinumang makarinig nito nang may debosyon ay mapapalaya sa lahat ng dungis at kasalanan.

Verse 17

पुराऽसीद्गौतमोनाम महर्षिः शंसितव्रतः । भृगुकल्पात्समायातः क्षेत्रे प्राभासिके शुभे

Noong unang panahon ay may dakilang rishi na nagngangalang Gautama, bantog sa kanyang mahigpit at pinupuring mga panata. Mula sa Bhṛgu-kalpa siya’y dumating sa mapalad na banal na lupain ng Prābhāsa.

Verse 18

अयने चोत्तरे पुण्ये श्रीसोमेशदिदृक्षया । दृष्ट्वा सोमेश्वरं देवं स्नात्वा तीर्थेषु कृत्स्नशः

Sa banal na panahon ng Uttarāyaṇa, sa pagnanais na makamtan ang mapalad na darśana ni Śrī Someśa, nasilayan niya ang Diyos na Someśvara; at matapos maligo sa lahat ng mga tīrtha, tinapos niya nang ganap ang mga ritwal.

Verse 19

श्रीदेव्युवाच । प्रेततीर्थमिति प्रोक्तं पश्चाद्गात्रविमोचनम् । वद मे देवदेवेश प्रेततीर्थस्य कारणम्

Sinabi ni Śrī Devī: “Una itong tinatawag na Preta-tīrtha, at pagkaraan ay Gātra-vimocana. Ipagpaumanhin, O Panginoon ng mga panginoon, sabihin mo sa akin ang dahilan kung bakit ito tinawag na Preta-tīrtha.”

Verse 20

अथासौ ब्राह्मणो देवि यावत्सीमामुपागतः । तावद्विष्णुप्रियं तत्र ददृशे वैष्णवं वनम्

Pagkaraan, O Devī, nang marating ng brāhmaṇa ang hangganan ng lupain, agad niyang nakita roon ang isang gubat na Vaiṣṇava—minamahal ni Viṣṇu.

Verse 21

पुरुषोत्तमनामाढ्यं क्षेत्रं च धनुषां शतम् । तस्मिन्क्षेत्रे स चापश्यत्पंच प्रेतान्सुदारुणान्

Ito ay isang rehiyong tanyag sa pangalang Puruṣottama, na umaabot sa isang daang haba ng busog; at sa loob ng parang na iyon ay nakita niya ang limang lubhang nakakatakot na mga preta.

Verse 22

महावृक्षसमारूढान्महाकायान्महोत्कटान् । ऊर्ध्वकेशाञ्छंकुकर्णान्स्नायुनद्धकलेवरान्

Sila ay nakadapo sa malalaking puno—may dambuhalang katawan at lubhang nakasisindak—ang buhok ay nakatayo, may mga taingang parang pako, at ang kanilang mga katawan ay nababalot ng mga litid.

Verse 23

विमांसरुधिरान्नग्नानथ कृष्णकलेवरान् । दृष्ट्वाऽसौ भयसंत्रस्तो विनष्टोऽस्मीत्यचिन्तयत्

Pagkakita sa kanila—walang laman, puno ng dugo, hubad, at may maitim na katawan—siya ay nanginig sa takot at naisip, ‘Ako ay mapapahamak na!’

Verse 24

ध्यात्वाऽह सुचिरं कालं धैर्यमास्थाय यत्नतः । के यूयं विकृताकारा दृष्टाः पूर्वं मया पुरा

Matapos mag-isip nang matagal, tinipon niya ang kanyang lakas ng loob at sinabi: ‘Sino kayo, na may ganitong baluktot na anyo—nakita ko na ba kayo dati, noong unang panahon?’

Verse 25

न कदाचिद्यथा यूयं किमर्थं क्षेत्रमध्यतः । धावमानाः सुदुःखार्ता एतन्मे कौतुकं महत्

‘Kailanman ay hindi kayo naging ganito—bakit kayo tumatakbo sa gitna ng sagradong lugar na ito, na labis na nagdurusa? Ito ay isang malaking kababalaghan sa akin.’

Verse 26

प्रेता ऊचुः । वयं प्रेता महाभाग दूरादिह समागताः । श्रुत्वा तीर्थवरं पुण्यं प्रवेशं न लभामहे

Nagsalita ang mga preta: “O marangal na ginoo, kami ay mga preta at nagmula pa sa malayo. Nang marinig namin ang tungkol sa tīrtha na pinakabanal at hitik sa kabutihang-loob, hindi kami makapasok dito.”

Verse 27

गणैरंतर्धानगतैः प्रहारैर्जर्जरीकृताः । लेखको रोहकश्चैव सूचकः शीघ्रगस्तथा

“Kami’y binubugbog at dinudurog ng mga hampas ng mga gaṇa na kumikilos nang di-nakikita. Kabilang sa amin sina Lekhaka, Rohaka, gayundin si Sūcaka at si Śīghraga.”

Verse 28

अहं पर्युषितोनाम पञ्चमः पापकृत्तमः

“Ako ang ikalima, na tinatawag na ‘Paryuṣita’—ang pinakamasama at pinakapunô ng kasalanan sa mga gumagawa ng masamang gawa.”

Verse 29

गौतम उवाच । प्रेतयोनौ प्रवृत्तानां केन नामानि कृत्स्नशः । युष्माकं निर्मितान्येवमेतन्मे कौतुकं महत्

Sinabi ni Gautama: “Sa mga napasok sa kalagayan ng preta, sino ang nagtalaga ng lahat ng pangalang ito nang ganap? Na hinubog ang mga ito para sa inyo nang ganito—iyan ang malaking pagtataka ko.”

Verse 30

प्रेता ऊचुः । याचमानस्य विप्रस्य लिखत्येष धरातले । नोत्तरं पठते किञ्चित्तेनासौ लेखकः स्मृतः

Sumagot ang mga preta: “Kapag namamalimos ang isang brāhmaṇa, ang isang ito’y sumusulat sa lupa ngunit hindi nagbabasa ng anumang sagot; kaya siya’y tinatawag na ‘Lekhaka’—ang Manunulat.”

Verse 31

द्वितीयो ब्राह्मणभयात्प्रासादमधिरोहति । ततोऽसौ रोहकाख्योऽभूच्छृणु विप्र तृतीयकम्

Ang ikalawa, dahil sa takot sa mga brāhmaṇa, ay umakyat sa isang mataas na palasyo; kaya siya’y nakilala bilang “Rohaka” (Ang Umaakyat). Makinig ngayon, O brāhmaṇa, tungkol sa ikatlo.

Verse 32

सूचिता बहवोऽनेन ब्राह्मणा वित्तसंयुताः । राज्ञे पापेन तेनासौ सूचको भुवि विश्रुतः

Sa masamang hangarin, isinumbong niya sa hari ang maraming mayamang brāhmaṇa; kaya sa daigdig siya’y sumikat bilang “Sūcaka” (Ang Tagapagsumbong).

Verse 33

ब्राह्मणैः प्रार्थ्यमानस्तु शीघ्रं धावति नित्यशः । न कदाचिद्ददाति स्म तेनासौ शीघ्रगः स्मृतः

Kapag humihingi ang mga brāhmaṇa, palagi siyang mabilis na tumatakbo palayo; ni minsan ay hindi nagbigay—kaya siya’y naaalala bilang “Śīghraga” (Ang Mabilis Tumakbo).

Verse 34

मया कदन्नं दत्तं च पर्युषितं ब्राह्मणोत्तमे । ब्राह्मणेभ्यः सदा दानं मिष्टान्नेन तु पोषणम् । तस्मात्पर्युषितोनाम संजातोऽहं धरातले

O pinakadakilang brāhmaṇa, nagbigay ako ng magaspang na pagkain at maging ng panis na pagkaing naitabi. Bagaman ang mga brāhmaṇa ay dapat laging alalayan sa pamamagitan ng kaloob na masarap at mabuting pagkain; kaya ako’y isinilang sa lupa na may pangalang “Paryuṣita”.

Verse 35

गौतम उवाच । न विना भोजनेनैव वर्तन्ते प्राणिनो भुवि । किमाहारा भवन्तो वै वदध्वं मम कौतुकात्

Sinabi ni Gautama: “Ang mga nilalang sa lupa ay hindi mabubuhay kung walang pagkain. Ano nga ang inyong ikinabubuhay? Ipagbigay-alam ninyo sa akin, dahil sa aking pag-uusisa.”

Verse 36

प्रेता ऊचुः । प्राप्ते भोजनकाले तु यत्र युद्धं प्रवर्तते । तस्यान्नस्य रसं सर्वं भुंजामो द्विजसत्तम

Wika ng mga preta: “Kapag dumarating ang oras ng pagkain, saanman sumiklab ang labanan, aming sinasamsam at nilalasap ang buong ‘diwa’ (rasa) ng pagkaing iyon, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang.”

Verse 37

नानुलिप्ते धरापृष्ठे यत्र भुंजन्ति मानवाः । भ्रष्टशौचा द्विजश्रेष्ठ तदस्माकं तु भोजनम्

Kung saan kumakain ang mga tao sa lupang hindi pinahiran at hindi nilinis, na ang kanilang kalinisan ay napinsala—O pinakadakila sa mga brahmana—iyon nga ang aming pagkain.

Verse 38

अप्रक्षालितपादस्तु यो भुंक्ते दक्षिणामुखः । यो वेष्टितशिरा भुंक्ते प्रेता भुंजन्ति नित्यशः

Ang sinumang kumain nang hindi naghuhugas ng paa, o kumain na nakaharap sa timog, o kumain na may takip ang ulo—ang mga preta ay palaging nakikibahagi at umaangkin sa pagkaing iyon.

Verse 39

श्राद्धं संपश्यते श्वा चेन्नारी चैव रजस्वला । अन्त्यजः शूकरश्चान्नं तदस्माकं तु भोजनम्

Kung makita ng aso ang śrāddha, o kung ang babaeng may buwanang dalaw, o ang isang antyaja (itinakwil), o ang baboy ay masilayan ang pagkain—ang pagkaing iyon ay tunay na nagiging handog na kinakain ng mga preta.

Verse 40

त्यक्त्वा क्रमागतं विप्रं पूजितं प्रपितामहैः । यो दानं ददतेऽन्यस्मै तस्मै चाऽतुष्टचेतसा

Tinalikuran ang brahmanang kaugnay ng angkan—na pinarangalan ng mga ninuno—at nagbigay ng dāna sa iba; ang gayong tao’y nagbibigay na may pusong hindi nasisiyahan, kaya’t ang handog ay hindi nagbubunga ayon sa layon.

Verse 41

तस्य दानस्य यत्पुण्यं तदस्माकं प्रजायते । यस्मिन्गृहे सदोच्छिष्टं सदा च कलहो भवेत् । वैश्वदेवविहीने तु तत्र भुंजामहे वयम्

Ang kabutihang-loob na nagmumula sa handog na iyon ay napapasaamin (sa mga preta). Sa bahay na laging may nakakalat na tira-tirang pagkain at laging may alitan—at pinababayaan ang pag-aalay na Vaiśvadeva—doon kami kumakain.

Verse 42

गौतम उवाच । युष्माकं कीदृशे गेहे प्रवेशो न च विद्यते । सत्यं वदत माऽसत्यं सत्यं साधुषु संगतम्

Wika ni Gautama: Sa anong uri ng bahay kayo walang pagpasok? Magsabi ng katotohanan, huwag ng kasinungalingan—sapagkat ang katotohanan ang kaayon ng mga banal.

Verse 43

प्रेता ऊचुः । वैश्वदेवोद्भवा यत्र धूमवर्तिः प्रदृश्यते । तस्मिन्गेहे न चास्माकं प्रवेशो विद्यते द्विज

Sabi ng mga preta: O dalawang-ulit-na-ipinanganak, sa bahay na nakikita ang haliging usok na nagmumula sa pag-aalay na Vaiśvadeva, wala kaming pagpasok doon.

Verse 44

यस्मिन्गृहे प्रभाते तु क्रियते चोपलेपनम् । विद्यते वेद निर्घोषस्तत्रास्माकं न किंचन

Sa bahay na sa bukang-liwayway ay ginagawa ang paglilinis at pagpapahid sa lupa para sa pagdalisay, at naririnig ang tinig ng pagbigkas ng Veda—doon ay wala kaming anumang kapangyarihan.

Verse 45

गौतम उवाच । केन कर्मविपाकेन प्रेतत्वं व्रजते नरः । एतन्मे विस्तरेणैव यथावद्वक्तु मर्हथ

Wika ni Gautama: Sa anong paghinog ng karma nagiging preta ang tao? Ipakipaliwanag ninyo sa akin ito nang ganap, wasto, at may paglalatag ng detalye.

Verse 46

प्रेता ऊचुः । मृषाऽपहारिणो ये च ये चोच्छिष्टा व्रजन्ति च । गोब्राह्मणहताश्चैव प्रेतत्वं ते व्रजन्ति हि

Wika ng mga preta: Yaong nagnanakaw sa pamamagitan ng panlilinlang, yaong gumagala na marumi dahil sa tira-tirang pagkain, at yaong pumapatay ng baka o brāhmaṇa—sila nga ay tunay na napapasa kalagayang preta.

Verse 47

पैशुन्यनिरता ये च कूटसाक्ष्यरता नराः । न्यायपक्षे न वर्तंते मृताः प्रेता भवंति ते

Yaong nalulugod sa paninirang-puri, yaong nalulugod sa huwad na pagsaksi, at hindi tumitindig sa panig ng katarungan—pagkamatay nila, sila’y nagiging preta.

Verse 48

श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि ये क्षिपन्ति सरोवरे । प्रेतत्वं ते समासाद्य विचरंति च मानवाः

Ang sinumang nagtatapon ng plema, ihi, o dumi sa banal na lawa—sila’y nahuhulog sa kalagayang preta at pagkatapos ay pagala-gala.

Verse 49

दीयमानं तु विप्राणां गोषु विप्रातुरेषु च । मा देहीति प्रजल्पन्तस्ते च प्रेता भवंति च

Kapag may handog na ibinibigay sa mga brāhmaṇa—o para sa mga baka, o para sa pagtulong sa maysakit na brāhmaṇa—yaong sumisigaw, “Huwag magbigay!”, sila man ay nagiging preta.

Verse 50

शूद्रान्नेनोदरस्थेन यदि विप्रो म्रियेत वै । प्रेतत्वं यात्यसौ नूनं यद्यपि स्यात्षडंगवित्

Kung ang isang brāhmaṇa ay mamatay na may natitirang pagkaing tinanggap mula sa isang śūdra sa kanyang tiyan, tiyak na mahuhulog siya sa kalagayang preta—kahit pa bihasa siya sa anim na sangay ng Veda.

Verse 51

यस्त्रीन्हले बलीवर्दान्वाहयेन्मदसंयुतः । अमावास्यां विशेषेण स प्रेतो जायते नरः

Ang taong naglalagay ng pamatok sa tatlong toro habang lasing—lalo na sa araw ng bagong buwan—ay nagiging isang preta.

Verse 52

नास्तिको निंदकः क्षुद्रो नित्यनैमित्त्यवर्जितः । ब्राह्मणान्द्वेष्टि यो नूनं स प्रेतो जायते नरः

Ang walang pananampalataya, maninirang-puri, makitid ang isip, ang nagpapabaya sa mga ritwal, at ang napopoot sa mga brahmana: ang taong iyon ay tiyak na magiging preta.

Verse 53

विश्वासघातको यस्तु ब्रह्महा स्त्रीवधे रतः । गोघ्नो गुरुघ्रः पितृहा स प्रेतो जायते नरः

Ang nagtataksil sa tiwala, pumapatay ng brahmana, nasisiyahan sa pagpatay ng kababaihan, pumapatay ng baka, pumapatay ng guro, at pumapatay ng ama—ang taong iyon ay nagiging preta.

Verse 54

यस्य नैव प्रदत्तानि एकोद्दिष्टानि षोडश । मृतस्य न वृषोत्सर्गः स प्रेतो जायते नरः

Siya na hindi inalayan ng labing-anim na ekoddiṣṭa, at hindi isinagawa ang ritwal ng pagpapalaya ng toro (vṛṣotsarga) pagkatapos ng kamatayan—ang taong iyon ay nagiging preta.

Verse 55

एतद्धि सर्वमाख्यातं यत्पृष्टाः स्म द्विजोत्तम । भूयो ब्रूहि द्विजश्रेष्ठ यश्चास्ति तव संशयः

Ang lahat ng ito ay naipaliwanag na, O pinakamahusay sa mga isinilang nang dalawang beses. Magsalita kang muli, O pangunahing brahmana, anumang pagdududa ang nananatili sa iyo.

Verse 56

गौतम उवाच । येन कर्मविपाकेनन प्रेतो जायते नरः । तन्मे वदत निःशेषं कौतुकं मेऽत्र विद्यते

Wika ni Gautama: “Sa anong bunga ng karma hindi nagiging preta ang tao? Ipagpaliwanag mo sa akin nang buo; matindi ang aking pag-uusisa tungkol dito.”

Verse 57

प्रेता ऊचुः । तीर्थयात्रा रतो यस्तु देवार्चनपरायणः । ब्राह्मणेषु सदा भक्तो न प्रेतो जायते नरः

Sumagot ang mga preta: “Ang taong masigasig sa paglalakbay sa mga banal na pook, matatag sa pagsamba sa mga diyos, at laging deboto sa mga brāhmaṇa—hindi nagiging preta ang gayong tao.”

Verse 58

नित्यं शृणोति शास्त्राणि नित्यं सेवति पंडितान् । वृद्धांस्तु पृच्छते नित्यं न स प्रेतो विजायते

Ang araw-araw nakikinig sa mga śāstra, araw-araw naglilingkod sa mga pantas, at palaging humihingi ng payo sa mga nakatatanda—hindi kailanman isisilang bilang preta.

Verse 59

एतस्मात्कारणात्प्राप्ता वयं सर्वे सुदूरतः । शक्नुमो प्रवेष्टुं च पुण्येऽस्मिन्क्षेत्र उत्तमे

Dahil sa dahilang ito, kaming lahat ay nagmula pa sa napakalayo, at nagagawa naming makapasok sa banal at pinakadakilang kṣetra na ito.

Verse 60

निर्विण्णाः प्रेतरूपेण तस्मात्त्वं द्विजसत्तम । गतिर्भव महाभाग सर्वेषां नः प्रयत्नतः

Kami’y pagod na sa kalagayang preta; kaya, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, O mapalad—sa iyong taimtim na pagsisikap, maging daan ka ng paglaya para sa aming lahat.

Verse 61

गौतम उवाच । कथं वो जायते मोक्षो वदध्वं कृत्स्नशो मम । कृपयाविष्टचित्तोऽहं यतिष्ये नात्र संशयः

Wika ni Gautama: “Ipaliwanag ninyo sa akin nang buo—paano sasapit sa inyo ang moksha, ang paglaya? Nahipo ng habag ang aking puso; magsisikap ako para rito—walang alinlangan.”

Verse 62

प्रेता ऊचुः । प्रभूतकालमस्माकं प्रेतत्वे तिष्ठतां विभो । न त्वभ्येति पुमान्कश्चिदस्माकं यो गतिर्भवेत्

Sumagot ang mga preta: “O Panginoon, napakatagal na naming nananatili sa pagka-preta. Wala ni isang taong lumalapit sa amin na maaaring maging daan ng aming pagkaligtas.”

Verse 63

तस्मात्त्वं देहि नः श्राद्धं गत्वा क्षेत्रं तु वैष्णवम् । नामगोत्राणि चादाय मोक्षं यास्यामहे ततः

Kaya, isagawa mo para sa amin ang śrāddha pagdating mo sa banal na pook ng mga Vaiṣṇava. Dalhin ang aming mga pangalan at angkan, at saka namin mararating ang moksha, ang paglaya.”

Verse 64

ईश्वर उवाच । ततोऽसौ ब्राह्मणो गत्वा दयाविष्टो हरेर्गृहम् । श्राद्धं च प्रददौ तेषामेकैकस्य पृथक्पृथक्

Sabi ni Īśvara: Pagkaraan, ang brahmana, puspos ng habag, ay nagtungo sa tahanan ni Hari at nagsagawa ng śrāddha para sa kanila—bawat isa nang hiwalay, isa-isa.

Verse 65

यस्ययस्य यदा श्राद्धं करोति द्विजसत्तमः । स रात्रौ स्वप्न एत्यैनं दर्शने वाक्यमब्रवीत्

Tuwing ang pinakamainam na brahmana ay nagsasagawa ng śrāddha para sa sinuman sa kanila, ang mismong iyon ay dumarating sa kanya sa gabi sa isang pangitain sa panaginip at nagsasabi ng mga salitang ito.

Verse 66

प्रसादात्तव विप्रेन्द्र मुक्तोऽहं प्रेतयोनितः । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि विमानं मे ह्युपस्थितम्

Sa iyong mapagpalang biyaya, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ako’y napalaya mula sa kalagayang preta. Pagpapala sa iyo; ako’y lilisan—narito na ang aking makalangit na sasakyan.

Verse 67

एवं संतारितास्तेन चत्वारस्ते द्विजोत्तमाः

Kaya nga, sa pamamagitan niya, ang apat na dakilang brāhmaṇa ay naitawid at nailigtas.

Verse 68

अथासौ ब्राह्मणश्रेष्ठः संप्राप्ते पञ्चमे दिने । प्रददौ विधिपूर्वं तु श्राद्धं पर्युषितस्य च

Pagkaraan, ang pinakadakilang brāhmaṇa, nang sumapit ang ikalimang araw, ay nagsagawa nang wasto ayon sa tuntunin ng mga ritwal ng śrāddha, maging para kay Paryuṣita.

Verse 69

अथापश्यत स्वप्नान्ते प्राप्तं पर्युषितं नरम् । दीनवाक्यं परिक्लिष्टं निःश्वसन्तं मुहुर्मुहुः

Pagkatapos, sa loob ng panaginip, nakita niya si Paryuṣita na dumating na tila isang lalaki—nagsasalita sa kaawa-awang tinig, lugmok at nababagabag, paulit-ulit na bumubuntong-hininga.

Verse 70

पर्युषित उवाच । न मे जाता गतिर्विप्र मंदभाग्यस्य पापिनः । मया हृतं तडागार्थं यद्वित्तं प्रगुणीकृतम्

Sinabi ni Paryuṣita: “O brāhmaṇa, walang landas na sumulong para sa akin—makasalanan at kapus-palad ako. Sapagkat inagaw ko ang yamang inihanda at maingat na inipon para sa pagtatayo ng isang lawa.”

Verse 71

गौतम उवाच । कथं ते जायते मोक्षो वद शीघ्रमशेषतः । करिष्ये नात्र संदेहो यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Wika ni Gautama: “Sabihin mo sa akin nang madali at ganap—paano darating sa iyo ang moksha, ang kalayaan? Gagawin ko ito; walang pag-aalinlangan, kahit ito’y lubhang napakahirap.”

Verse 72

पर्युषित उवाच । अयने चोत्तरे प्राप्ते गत्वा तीर्थं हरिप्रियम् । श्राद्धं त्वं देहि मे नूनं ततो गतिर्भविष्यति

Sabi ni Paryuṣita: “Pagdating ng uttarāyaṇa, ang hilagang pag-ikot, pumunta ka sa banal na tawiran na Haripriya, na minamahal ni Hari, at ialay mo para sa akin ang śrāddha nang walang pagkukulang; saka tiyak na matatamo ang aking patutunguhan.”

Verse 73

ईश्वर उवाच । एवमुक्तः स विप्रेन्द्रस्तेन प्रेतेन वै मुनिः । अयने चोत्तरे प्राप्ते गत्वा तीर्थं हरिप्रियम् । प्रददौ विधिवच्छ्राद्धं ततः पर्युषिताय च

Sabi ni Īśvara: Nang masabihan nang gayon ng espiritu ng yumao, ang pantas—pinakamataas sa mga brāhmaṇa—pagdating ng uttarāyaṇa ay nagtungo sa Haripriya Tīrtha at nagsagawa ng śrāddha ayon sa wastong tuntunin para kay Paryuṣita.

Verse 74

ततः पर्युषितो रात्रौ स्वप्नान्ते वाक्यमब्रवीत् । प्रसन्नवदनो भूत्वा दिव्यमाल्यवपुर्धरः

Pagkaraan, sa gabi at sa dulo ng panaginip, nagsalita si Paryuṣita—payapa ang mukha, taglay ang maningning na anyo, at pinalamutian ng mga banal na kuwintas ng bulaklak.

Verse 75

पर्युषित उवाच । मुक्तोऽहं त्वत्प्रसादेन प्रेतभावाद्द्विजोत्तम । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि विमानं मे ह्युपस्थितम्

Sabi ni Paryuṣita: “Sa iyong biyaya, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ako’y napalaya mula sa kalagayang preta. Nawa’y sumaiyo ang pagpapala; ako’y lilisan na ngayon, sapagkat dumating na ang aking vimāna, ang sasakyang makalangit.”

Verse 76

देवत्वं च मया प्राप्तं समर्थोऽहं द्विजोत्तम । वरं ददामि ते विप्र गृहाण त्वं वरं शुभम्

“Nakamtan ko ang kalagayang maka-diyos at ngayo’y may kapangyarihan na, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang. O brāhmaṇa, ipinagkakaloob ko sa iyo ang isang biyaya—tanggapin mo ang mapalad na biyayang ito.”

Verse 77

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

Para sa pumatay ng brāhmaṇa, sa umiinom ng alak, sa magnanakaw, at gayundin sa sumira ng panata—itinakda ng mga matuwid ang mga pag-aalay-sala. Ngunit para sa taong walang utang-na-loob, walang pagkatubos.

Verse 78

गौतम उवाच । यदि देयो वरोऽस्माकं समर्थोऽसि वरप्रद । यत्र स्थाने मया दृष्टाः प्रेता यूयं सुदुःखिताः । तत्राहं चाश्रमं कृत्वा करिष्ये चोत्तमं तपः

Sinabi ni Gautama: “O tagapagkaloob ng biyaya, kung kaya mong ipagkaloob sa amin ang isang biyaya, sa mismong pook na nakita ko kayo—mga preta—na labis na nagdurusa, doon ako magtatatag ng isang āśrama at magsasagawa ng pinakadakilang pag-aayuno at pagninilay.”

Verse 79

निर्गतास्मि गृहं भूयो स्नात्वा तीर्थमिदं महत् । तत्र यो भानवो भक्त्या पितॄनुद्दिश्य भक्तितः

“Pagkaligo sa dakilang tīrtha na ito, muli akong aalis patungo sa aking tahanan. At doon, O marilag na nilalang, sinumang sumamba nang may debosyon, na iniaalay nang may pananampalataya sa mga Pitṛ (mga ninuno)…”

Verse 80

विधिवद्दास्यति श्राद्धं स्नात्वा संतर्प्य देवताः । युष्मत्प्रसादतस्तस्य ह्यन्वयेऽपि कदाचन । मा भूयात्प्रेतभावो हि अपि पापान्वितस्य भोः

“…pagkaligo at matapos bigyang-kasiyahan ang mga diyos ayon sa wastong ritwal, isasagawa niya ang śrāddha ayon sa tuntunin. Sa inyong biyaya, para sa kanya—at maging sa kanyang angkan—nawa’y hindi kailanman sumapit ang kalagayang maging preta, kahit pa may bahid ng kasalanan, O ginoo.”

Verse 81

पर्युषित उवाच । गच्छ त्वं चाश्रमं तत्र कुरु ब्राह्मणसत्तम । गमिष्यसि परां सिद्धिं लोके ख्यातिं गमिष्यसि

Wika ni Paryuṣita: “Humayo ka, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, at itatag mo roon ang iyong āśrama. Makakamtan mo ang sukdulang siddhi, at magkakamit ka ng bantog na pangalan sa daigdig.”

Verse 82

तत्र ये मानवा भक्त्या श्राद्धं दास्यंति सत्तमाः । पितॄणां ते विमानस्था यास्यंति त्रिदिवालयम्

“Doon, yaong mga mararangal na tao na nag-aalay ng śrāddha nang may debosyon—ang kanilang mga Pitṛ (ninuno) ay aakyat, nakaupo sa mga vimāna sa langit, patungo sa tahanan ng mga deva.”

Verse 83

न तेषां वंशजः कश्चित्प्रेतत्वं च गमिष्यति । प्राहुः सप्तपदीं मैत्रीं पंडिताः स्थिरबुद्धयः

“Walang sinumang inapo nila ang mapapasa kalagayang preta. Ipinahahayag ng mga pantas na matatag ang isip na ang pagkakaibigan ay napagtitibay sa ‘pitong hakbang’ (saptapadī).”

Verse 84

मित्रतां तु पुरस्कृत्य किं तद्वक्ष्यामि तच्छृणु । तवाश्रमपदं पुण्यं भविष्यति महीतले

“Sa paglalagay ng pagkakaibigan sa unahan, may sasabihin ako sa iyo—makinig ka. Ang pook ng iyong āśrama ay magiging banal na lugar sa ibabaw ng lupa.”

Verse 85

सर्वपापप्रशमनं सर्वदुःखवि नाशनम् । मन्नाम्ना ख्यातिमायातु प्रेततीर्थमिति प्रभो

“O Panginoon, nawa’y sumikat ito sa aking pangalan bilang ‘Pretatīrtha’—isang tīrtha na nagpapawi ng lahat ng kasalanan at lumilipol ng bawat dalamhati.”

Verse 86

ईश्वर उवाच । तं तथेति प्रतिज्ञाय गतस्तत्र द्विजोत्तमः । यथा वेदोक्तमार्गेंण सर्वं कृत्यं चकार सः

Wika ng Panginoon: “Sa pagsang-ayon na ‘Gayon nga,’ at sa pagtupad sa pangako, ang pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang ay nagtungo roon; at ayon sa landas na itinatakda ng Veda, isinagawa niya ang lahat ng nararapat na ritwal.”

Verse 87

सोऽपि स्वर्गमनुप्राप्तो हृष्टः पर्युषितः प्रिये । एतत्सर्वं पुरावृत्तं स्थानेऽस्मिन्गात्रमोचने

“At si Paryuṣita man ay nakarating din sa langit na may galak, o minamahal. Ang lahat ng ito ay naganap noong unang panahon sa mismong pook na ito na tinatawag na Gātramocana.”

Verse 88

यः शृणोति नरः सम्यक्सर्वपापैः स मुच्यते । शयनोत्थापने योगे यः पश्येत्पुरुषोत्तमम् । गात्रोत्सर्गे तु गत्वाऽसौ यज्ञायुतफलं लभेत्

Sinumang makarinig ng salaysay na ito nang wasto ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. At sinumang makakita kay Puruṣottama sa banal na ritwal ng śayanotthāpana (pagbangon mula sa pamamahinga) ay nagkakamit ng kaligtasan; at sa oras ng pagtalikod sa katawan, kung siya’y makarating doon, matatamo niya ang gantimpalang kasinghalaga ng sampung libong yajña.

Verse 223

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुरुषोत्तमतीर्थप्रेततीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagwawakas, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikapito, ang Prabhāsa Khaṇḍa, at sa unang bahagi, ang Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Puruṣottama-tīrtha at Preta-tīrtha,” na siyang Kabanata 223.