Adhyaya 221
Ang adhyaya na ito ay inilalahad bilang pangaral ni Īśvara tungkol sa isang banal na pook sa Prabhāsa na nakasentro sa diyos/liṅga na tinatawag na «R̥ṇamocana» (tagapagpalaya sa utang). Ipinahahayag na sa darśana—ang taimtim na pagtanaw at pagdalaw—sa R̥ṇamocana, napapawi ang “utang” na nagmumula sa lahi ng ina at ama, ang utang sa mga ninuno. Isinasalaysay pagkatapos ang isang pangkat ng Pitṛ (mga ninunong espiritu) na nagsagawa ng mahabang tapas sa Prabhāsa at nagtatag ng isang liṅga sa debosyon. Nalugod si Mahādeva, nagpakita, at pinahintulutan silang humiling ng biyaya. Hiniling ng Pitṛ ang isang matibay na vṛtti—isang mabisang paraan ng kabanalan—para sa mga nilalang na kabilang sa hanay ng mga deva, ṛṣi, at tao: ang sinumang dumating na may pananampalataya ay mapalaya sa utang sa ninuno at sa dungis ng kasalanan; maging ang mga ninunong namatay sa di-inaasahang paraan (ahas, apoy, lason) o yaong kulang ang ritwal pagkalibing—walang sapīṇḍīkaraṇa, mga handog na ekoddiṣṭa/ṣoḍaśa, vṛṣotsarga, o wastong śauca—ay magkakamit ng mas mataas na landas kapag pinarangalan dito. Tugon ni Maheśvara: ang taong may pitṛ-bhakti na maliligo sa banal na tubig at magsasagawa ng pitṛ-tarpaṇa ay tatanggap ng agarang pagkaligtas; kahit mabigat ang kasalanan, Siya ang varapradā, tagapagkaloob ng biyaya. Itinatakda rin na ang snāna at pagsamba sa liṅga na itinayo ng Pitṛ ang daan sa pagkalaya sa utang sa ninuno; kaya tinawag na R̥ṇamocana sapagkat sa darśana pa lamang ay napapawing-utang. Binabanggit ang ritwal na pagligo matapos ilagay ang ginto sa ulo, na ang gantimpala ay katumbas ng pag-aalay ng sandaang baka. Sa wakas, inirerekomenda ang masigasig na śrāddha roon at pagsamba sa pitṛ-liṅga, na mahal sa mga diyos.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं च ऋणमोचनम् । तस्मिन्दृष्टे ऋणं न स्यान्मातापितृसमुद्भवम्
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na lumapit sa diyos na tinatawag na Ṛṇamocana. Sa pagdanas ng darśana sa Kanya, wala nang matitirang utang na nagmumula sa ina at ama (tungkuling pang-angkan).”
Verse 2
पितरस्तु पुरा सर्वे दिव्यक्षेत्रं समागताः । प्रभासे तपसा युक्ताः स्थिता वर्षगणान्बहून्
Noong unang panahon, ang lahat ng Pitṛ ay nagtipon sa banal na pook na makalangit. Sa Prabhāsa sila’y nanatili sa loob ng maraming taon, nakatuon sa tapasya at pag-aayuno ng diwa.
Verse 3
अग्निष्वात्ता बर्हिषदः सोमपा आज्यपास्तथा । लिंगं संस्थापयामासुः सर्वे भक्तिपरायणाः
Ang mga Agniṣvātta, Barhiṣad, Somapā, at gayundin ang Ājyapā—pawang nakasandig sa bhakti—ay nagtatag ng isang Śiva-liṅga.
Verse 4
ततः कालेन महता तुष्टस्तेषां महेश्वरः । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह
Paglipas ng mahabang panahon, nalugod si Maheśvara sa kanila. Pagkaraan, nagpakita Siya nang hayagan at winika ang mga salitang ito.
Verse 5
परितुष्टोऽस्मि भद्रं वो ब्रूत यन्मनसेप्सितम्
“Lubos Akong nalulugod sa inyo; nawa’y mapasa-inyo ang kabutihan. Iwika ninyo ang ninanais ng inyong puso.”
Verse 6
पितर ऊचुः । अस्माकं दीयतां वृत्तिर्जगत्यस्मिन्स्वयं कृते । देवानां च ऋषीणां च मानुषाणां महीतले
Wika ng mga Pitṛ: “Ipagkaloob Mo sa amin ang paraan ng ikabubuhay sa mundong ito na Iyong nilikha—sa ibabaw ng lupa—para sa mga deva, mga ṛṣi, at mga tao.”
Verse 7
भवानेव परो लोके सर्वेषां पद्मसंभव । आगत्य वर्णाश्चत्वार इह ये श्रद्धयान्विताः
“Ikaw lamang ang kataas-taasang kanlungan sa mga daigdig para sa lahat, O Padma-saṃbhava. Yaong mula sa apat na varṇa na dumarating dito na may pananampalataya…”
Verse 8
पैतृकात्तु ऋणान्मुक्ता भवंतु गतकल्मषाः । व्यन्तरत्वं सुरश्रेष्ठ येषां वै पितरो गताः
“Nawa’y mapalaya sila sa utang sa mga ninuno at luminis sa lahat ng dungis. O pinakadakila sa mga deva, kahit yaong ang mga ninuno’y nahulog sa kalagayang vyantara—mga ligaw na nilalang na nasa pagitan—nawa’y maiangat dito.”
Verse 9
सर्प्पे वह्नि विषैर्वा ये नाशं नीताः पितामहाः । अपुत्रा वा सपुत्रा वा सपिण्डीकरणं विना
“Maging ang mga ninuno’y napuksa ng ahas, ng apoy, o ng lason; mamatay man na walang anak na lalaki o may anak ngunit walang sapiṇḍīkaraṇa—nawa’y makinabang sila sa mga ritong isinasagawa rito.”
Verse 10
न कृतानि पुरा येषामेकोद्दिष्टानि षोडश । तथा नैव वृषोत्सर्गो गोहताश्चाथ चान्त्यजैः
“Yaong noon ay hindi naialay ang labing-anim na ekoddiṣṭa; gayundin yaong hindi naisagawa ang vṛṣotsarga; at yaong napatay ng mga antyaja (itinakwil)—nawa’y matulungan ang lahat ng gayong ninuno sa kabanalan ng pook na ito.”
Verse 11
अथापरे ये च मृताः शौचेन तु विना कृताः । ते चात्र तर्पिताः सर्वे प्रयान्तु परमां गतिम्
At ang iba pa—yaong namatay nang walang ganap na mga pagtalima sa kalinisan—nawa’y silang lahat, na napawi ang uhaw sa pamamagitan ng mga handog dito, ay makaalis tungo sa kataas-taasang kalagayan.
Verse 12
श्रीभगवानुवाच । स्नात्वा तु सलिले पुण्ये पितृणां चैव तर्पणम् । ये करिष्यंति मनुजाः पितृभक्तिपरायणाः
Wika ng Mapalad na Panginoon: Ang mga taong nakatuon sa debosyon at paggalang sa mga ninuno, na maliligo sa banal na tubig na ito at magsasagawa ng tarpaṇa para sa mga Pitṛ—
Verse 13
अहं वरप्रदस्तेषां तारयिष्यामि तत्क्षणात् । पितृन्सर्वान्न संदेहो यदि पापशतैर्वृताः
Ako, ang Tagapagkaloob ng mga biyaya, ay magliligtas sa lahat ng kanilang mga ninuno sa mismong sandaling iyon—walang pag-aalinlangan—kahit pa sila’y nababalot ng daan-daang kasalanan.
Verse 14
अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा यो लिंगं पूजयिष्यति । युष्माभिः स्थापितं लिंगं स मुक्तः पैतृकादृणात्
Sa tīrtha na ito, sinumang maligo at sumamba sa liṅga—ang liṅgang itinatag ninyo—siya’y napapalaya mula sa utang na minana sa mga ninuno.
Verse 15
यस्मादृणात्प्रमुच्येत अस्य लिंगस्य दर्शनात् । तस्मान्मया कृतं नाम ह्येतस्य ऋणमोचनम्
Sapagkat sa pagtanaw pa lamang sa liṅgang ito ay napapalaya ang tao sa pagkakautang, kaya’t pinangalanan Ko ito na “Ṛṇamocana”—ang Tagapagpalaya sa Utang.
Verse 16
ईश्वर उवाच । हिरण्यं मस्तके दत्त्वा यः स्नाति ऋणमोचने । आत्मा वै तारितस्तेन दत्तं भवति गोशतम्
Wika ni Īśvara: Sinumang maglagay ng ginto sa tuktok ng ulo at maligo sa banal na Ṛṇamocana, ang kanyang sarili ay naliligtas sa bisa niyon; at ang gawaing iyon ay katumbas ng pag-aalay ng sandaang baka.
Verse 17
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र श्राद्धं समाचरेत् । पूजयेत्तन्महादेवि पितृलिंगं सुरप्रियम्
Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoon ay naglaho roon din. Kaya, sa buong pagsisikap, dapat isagawa ang śrāddha sa pook na iyon; at, O Mahādevī, sambahin ang Pitṛ-liṅga, ang liṅga ng mga ninuno na minamahal ng mga diyos.
Verse 221
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋणमोचनमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशत्युत्तरद्विशततमो ऽध्यायः
Sa ganito, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikapitong bahagi, ang Prabhāsa Khaṇḍa, sa unang bahagi, ang Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, nagtatapos ang ika-221 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Ṛṇamocana (Tagapagpalaya sa mga Utang).”