Adhyaya 220
Ang kabanatang ito ay isang teolohikong aral ng Śaiva na ibinigay ni Īśvara sa Diyosa. Itinuturo niya sa manlalakbay-panrelihiyon ang diyos na tinatawag na Vṛṣadhvajeśvara, “pinararangalan sa tatlong daigdig” (triloka-pūjita), na nasa dakong timog sa banal na mapa ng Prabhāsa. Pagkaraan, inilalarawan si Śiva bilang akṣara at avyakta (di-nasisira, di-nahahayag), walang mas mataas na simulain kaysa sa Kanya, naaabot sa pamamagitan ng yoga, at bilang kosmikong nilalang na sumasaklaw sa lahat—may mga kamay, paa, mata, ulo, at bibig sa lahat ng dako bilang tanda ng Kanyang pagkapalagian. Binabanggit ang mga huwarang hari (Pṛthu, Marutta, Bharata, Śaśabindu, Gaya, Śibi, Rāma, Ambarīṣa, Māndhātṛ, Dilīpa, Bhagiratha, Suhotra, Rantideva, Yayāti, Sagara) upang ipakita ang naunang halimbawa: nang dumulog sila sa Prabhāsa at sumamba kay Vṛṣadhvajeśvara sa pamamagitan ng mga yajña, nakamtan nila ang langit. Inuulit din ang mga motibo ng saṃsāra—kapanganakan, kamatayan, pagdurusa, at pagtanda—upang idiin ang kagyat na pagsisikap sa kabutihan at pagtalima, at itinatanghal ang pagsamba kay Śiva (Śiva-arcana) bilang “diwa” sa mundong itinuturing na di-matatag. Ang matatag na bhakti ay inilarawang nagdudulot ng kasaganaan: ang deboto’y tumatamo ng biyayang tulad ng cintāmaṇi at kalpadruma, at maging si Kubera ay wari’y naglilingkod. Pinupuri rin ang pagiging payak sa ritwal: ang pag-aalay ng limang bulaklak ay sinasabing may bunga na gaya ng sampung aśvamedha. Sa huli, itinatakda ang isang tiyak na dāna—pag-aalay ng isang toro malapit kay Vṛṣadhvaja—para sa paglipol ng kasalanan at sa mga naghahangad ng ganap na bunga ng paglalakbay-dambana.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं त्रैलोक्यपूजितम् । वृषध्वजेश्वरं नाम स्थितं दक्षिणतस्तथा
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na lumapit sa Diyos na sinasamba sa tatlong daigdig, na tinatawag na Vṛṣadhvajeśvara, na nananahan sa dakong timog.
Verse 2
यत्तदक्षरमव्यक्तं परं यस्मान्न विद्यते । योगगम्यमनाद्यंतं वृषभध्वज संमितम्
Ang Kataas-taasang Katotohanan—di-nasisira at di-nahahayag—na lampas sa lahat, na wala nang hihigit pa roon; na naaabot lamang sa pamamagitan ng yoga, walang pasimula at walang wakas—ay dapat maunawaang si Vṛṣabhadhvaja (Śiva).
Verse 3
सर्वाश्चर्यमयं देवि बुद्धिग्राह्यं निरामयम् । विश्वतः पाणिपादं च विश्वतोऽक्षिशिरोमुखम्
O Diyosa, Siya’y lubos na kagila-gilalas—na mauunawaan ng dalisay na talino, at malaya sa anumang pighati—ang Kanyang mga kamay at paa ay nasa lahat ng dako, at ang Kanyang mga mata, ulo, at mukha ay nasa bawat panig.
Verse 4
तं च देवं चिरं स्थाणुं वृषभध्वजसंज्ञितम् । पृथुर्मरुच्च भरतः शशबिन्दुर्गयः शिबिः
Ang Diyos na iyon, sinauna at di-natitinag, na kilala sa pangalang Vṛṣabhadhvaja—si Pṛthu, si Marutta, si Bharata, si Śaśabindu, si Gaya, at si Śibi ay sumamba sa Kanya.
Verse 5
रामोंऽबरीषो मांधाता दिलीपोऽथ भगीरथः । सुहोत्रो रंतिदेवश्च ययातिः सगरस्तथा
Gayon din sina Rāma, Ambarīṣa, Māndhātṛ, Dilīpa at Bhagiratha; sina Suhotra, Rantideva, Yayāti, at gayundin si Sagara—ay sumamba sa Kanya.
Verse 6
षोडशैते नृपा धन्याः प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः । वृषध्वजेशमाराध्य यज्ञैरिष्ट्वा दिवं गताः
Ang labing-anim na mapalad na haring ito, na sumilong sa banal na kṣetra ng Prabhāsa, ay nagpalugod sa Panginoong Vṛṣadhvaja; at matapos magsagawa ng mga yajña, narating nila ang langit.
Verse 7
सत्यं वच्मि हितं वच्मि सारं वच्मि पुनःपुनः । असारे दग्धसंसारे सारं तत्र शिवार्चनम्
Sinasabi ko ang katotohanan; sinasabi ko ang kapaki-pakinabang; inuulit ko ang pinakadiwa: sa walang saysay at nagliliyab na saṃsāra, ang tunay na diwa ay ang pagsamba kay Śiva.
Verse 8
पुनर्जन्म पुनर्मृत्युः पुनः क्लेशः पुनर्जरा । अहरहर्घटीन्यायो न कदाचिदपीदृशः
Muling kapanganakan, muling kamatayan; muling pighati, muling pagtanda—ang pag-uulit na ito araw-araw, sandali-sandali, ay hindi kailanman nag-iiba.
Verse 9
तदा श्वेतस्य संसारग्रन्थेरत्यन्तदुर्भिदः । परं निर्मूलविच्छेदि क्रियतां तद्भवार्चनम्
Kaya nga, isagawa ang pagsamba kay Bhava (Śiva)—ang kataas-taasang gawa na pumuputol sa buhol ng saṃsāra na napakahirap wasakin, at pumuputol dito hanggang sa ugat.
Verse 10
तस्य चिन्तामणिर्गेहे तस्य कल्पद्रुमः कुले । कुबेरः किंकरस्तस्य भक्तिर्यस्य शिवे स्थिता
Para sa taong ang debosyon ay matatag kay Śiva: sa kanyang tahanan ay may batong Cintāmaṇi na tumutupad ng hiling, sa kanyang angkan ay may punong Kalpadruma na nagbibigay-biyaya, at si Kubera mismo ay nagiging parang lingkod niya.
Verse 11
सेयं लक्ष्मीः पुरा पुंसां सेयं भक्तिः समीहिता । सेयं श्रेयस्करी मूर्तिर्भक्तिर्या वृषभध्वजे
Ito nga ang tunay na Lakṣmī para sa mga tao; ito ang debosyong dapat hanapin. Ito ang mapagpala at mapagbuting anyo ng kagalingan—ang debosyon kay Vṛṣabhadhvaja (Śiva).
Verse 12
पुष्पैः पंचभिरप्यत्र पूजयित्वा महेश्वरम् । दशानामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः
Dito, kahit sa pagsamba kay Maheśvara gamit lamang ang limang bulaklak, ang tao ay nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng sampung handog na Aśvamedha.
Verse 13
वृषभस्तत्र दातव्यो वृषभध्वज संनिधौ । सर्वपातकनाशार्थं सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
Sa harapan ni Vṛṣabhadhvaja (Śiva), nararapat na maghandog ng isang toro roon—ng mga nagnanais ng ganap na bunga ng paglalakbay-pananampalataya—upang mapawi ang lahat ng kasalanan.
Verse 220
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृषभध्वजेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-220 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ni Vṛṣabhadhvajeśvara,” sa unang bahagi (Prabhāsa-kṣetra-māhātmya) ng ikapitong aklat (Prabhāsa-khaṇḍa) ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.