Adhyaya 198
Sa diyalogong inilalarawan na si Īśvara ay nagsasalita kay Mahādevī, itinuturo ng kabanata ang dakilang pook na tinatawag na Mahāprabhāsa, nasa timog ng Jalaprabhāsa, at sinasabing humahadlang sa landas ni Yama—isang pahayag ng pag-iingat at pagliligtas. Isinasalaysay ang pinagmulan: noong Tretā-yuga, naalaala ang isang maningning na Spārśa-liṅga (“liṅga ng paghipo”) na nagbibigay ng paglaya sa pamamagitan ng pagdampi. Sa kalaunan, dumating si Indra na may takot at tinakpan o pinigil ang liṅga sa isang hadlang na tulad ng vajra; ngunit sumabog ang matinding init/tejas nang di-mapigil, lumawak bilang napakalaking anyong-liṅga na may dulo ng apoy, at ginulo ang tatlong daigdig sa usok at apoy. Ang mga diyos at mga ṛṣi na may kaalaman sa Veda ay umawit ng papuri kay Śiva (Śaśiśekhara) at nakiusap na mapigil ang sariling nagliliyab na liwanag upang hindi gumuho ang sangnilikha tungo sa pagkalusaw. Nahati ang tejas sa limang agos at bumasag sa lupa bilang limang anyo ng Prabhāsa. Itinatag ang isang batong tarangkahan/pinto sa daanang-labasan; nang maisara ang bitak, humupa ang usok at nagbalik ang katatagan ng mga daigdig, habang nanatiling nakapook ang liwanag. Sa udyok ni Śiva, itinindig ng mga diyos ang isang liṅga roon; “namahinga” ang tejas at sumikat ang lugar bilang Mahāprabhāsa. Sa wakas, itinatakda ang mga bunga: ang debotong pagsamba na may sari-saring bulaklak ay nagdudulot ng di-nasisirang pinakamataas na kalagayan; ang pagtanaw lamang ay nagpapalaya sa kasalanan at nagbibigay ng ninanais; at ang dāna—ginto sa disiplinadong brāhmaṇa at wastong kaloob na baka sa isang dwija—ay nagbubunga ng “bunga ng kapanganakan” at meritong inihahambing sa Rājasūya at Aśvamedha.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि महाप्रभासमुत्तमम् । जलप्रभासतो याम्ये यममार्गविघातकम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Dakilang Diyosa, marapat na magtungo sa kataas-taasang Mahāprabhāsa, na nasa timog ng Jalaprabhāsa—isang banal na tīrtha na humahadlang sa landas ni Yama at nagwawaksi sa pangamba ng kamatayan at paghatol.
Verse 2
शृणु तस्यैव माहात्म्यं यथा जातं धरातले
Pakinggan mo ngayon ang kadakilaan ng mismong tīrtha na iyon, at kung paano ito nagkaroon sa ibabaw ng daigdig.
Verse 3
पूर्वं त्रेतायुगे देवि स्पर्शलिंगं तु तत्स्मृतम् । दिव्यं तेजोमयं नृणां स्पर्शनान्मुक्तिदायकम्
Noong una, sa Tretā-yuga, O Diyosa, ito’y nakilala bilang ‘Sparśa-liṅga’—isang banal at maningning na liṅga na nagkakaloob ng kalayaan (mokṣa) sa tao sa pamamagitan lamang ng paghipo.
Verse 4
अथ काले च कस्मिंश्चिद्वज्रिणाच्छादितं प्रिये । इन्द्रेणागत्य वसुधां भयाक्रांतेन सुन्दरि
Pagkaraan, sa isang panahon, O minamahal, ito’y tinakpan ng may hawak ng vajra. O marikit, si Indra ay dumating sa lupa na nilamon ng pangamba.
Verse 5
उष्मा तदुद्भवो देवि निर्गच्छन्नवरोधितः । दशकोटिप्रविस्तीर्णं ज्वालाग्रं लिंगरूपधृक्
O Diyosa, ang init na nagmula roon ay sumiklab na walang makapipigil; ang dulo ng naglalagablab na apoy ay lumaganap hanggang sampung koṭi, at nag-anyong liṅga.
Verse 6
प्रभासक्षेत्रमास्थाय भित्त्वाऽविर्भावमास्थितम् । वज्रेण रुंधिते देवि भित्त्वा चैव वसुंधराम्
Sa Prabhāsa-kṣetra ito nanahan, at bumutas upang magpakitang hayag. Bagaman pinigil ng vajra, O Diyosa, sumambulat pa rin ito, hinati maging ang lupa.
Verse 7
धूमसंघैः समेतं तु व्यापयामास तज्जगत् । ततस्त्रैलोक्यमखिलं ज्वालाभिर्व्याकुलीकृतम्
Kasama ng makakapal na ulap ng usok, nilaganap nito ang sanlibutang iyon; at pagkaraan, ang buong tatlong daigdig ay nayanig at naguluhan dahil sa mga liyab.
Verse 8
ततः सुरगणाः सर्व ऋषयो वेदपारगाः । अस्तुवन्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः शशिशेखरम्
Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga deva, kasama ang mga rishi na bihasa sa Veda, ay nagpuri kay Śaśiśekhara (Śiva, ang Panginoong may gasuklay na buwan) sa sari-saring himnong hango sa mga bigkas ng Veda.
Verse 9
संहरस्व सुरश्रेष्ठ तेजः स्वदहनात्मकम् त्रै । लोक्यं व्याकुलीभूतमेवं सर्वं चराचरम् । न यावत्प्रलयं याति तावद्रक्ष सुरेश्वर
“Bawiin mo, O pinakadakila sa mga deva, ang nagliliyab mong lakas na ang likas ay apoy na umuubos sa sarili. Ang tatlong daigdig—lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—ay nababalisa. Ingatan mo kami, O Panginoon ng mga deva, bago ito humantong sa pralaya.”
Verse 10
ईश्वर उवाच । एवमाभाषमाणेषु त्रिदिवेषु सुरेश्वरि । तत्तेजः पञ्चधाविष्टं व्याप्याशेषं जगत्त्रयम्
Wika ni Īśvara: “Nang magsalita nang gayon ang mga deva sa langit, O Reyna ng mga deva, ang liwanag na iyon ay nagpakita sa limang anyo, lumaganap sa buong tatlong daigdig nang walang natira.”
Verse 11
पञ्चप्रभासरूपेण भित्त्वा तत्र वसुन्धराम् । येन मार्गेण निष्क्रान्तं तन्मार्गे च महन्महः
Sa pag-aangkin ng anyo ng Limang Prabhāsa, hinati nito ang lupa roon. At sa mismong landas na pinanggalingan nito, nanatiling nakatindig ang dakilang liwanag.
Verse 12
तत्र तैः स्थापितं द्वारं सुप्रदेशेऽश्मजं प्रिये । पिहितेऽथ च रंध्रेऽस्मिन्धूमो नाशमुपेयिवान्
Doon, sa isang mainam na pook, inilagay nila ang isang pintuang bato, O minamahal. At nang maselyuhan ang siwang na ito, naglaho ang usok.
Verse 13
स्वस्थाश्चैवाभवंल्लोकास्तेजस्तत्रैव संस्थितम् । एवं मया प्रेरितास्ते लिंगं तत्र समादधुः
At muling naging payapa ang mga daigdig, at ang ningning ay nanatili roon. Kaya, sa aking pag-uudyok, itinindig nila ang isang liṅga sa mismong pook na iyon.
Verse 14
तन्महस्तत्र देवेशि विश्राममकरोत्तदा । ततो महाप्रभासेति कीर्त्यते देवदानवैः
Ang dakilang ningning ay nagpahinga noon sa pook na iyon, O Reyna ng mga diyosa. Kaya’t pinupuri ito ng mga deva at ng mga Dānava bilang “Mahāprabhāsa.”
Verse 15
यस्तं पूजयते भक्त्या लिंगं पुष्पैः पृथग्विधैः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्
Sinumang sumamba sa liṅga na iyon nang may debosyon, na nag-aalay ng sari-saring bulaklak, ay makararating sa kataas-taasang tahanan—malaya sa pagtanda at kamatayan.
Verse 16
दृष्टेन तेन देवेशि मुच्यते पातकैर्नरः । लभते वाञ्छितान्कामान्मनसा चेप्सितान्प्रिये
Sa pagtanaw lamang doon, O Diyosa, ang tao ay napapalaya sa mga kasalanan; at, O minamahal, natatamo niya ang mga ninanais—maging yaong lihim na minimithi sa isipan.
Verse 17
हिरण्यं तत्र दातव्यं ब्राह्मणे शंसितव्रते । गोदानं विधिवत्तत्र देयं चैव द्विजन्मने
Doon, dapat magbigay ng ginto bilang kawanggawa sa isang Brahmana na tapat sa mga papuring panata; at doon din, ang pag-aalay ng baka (go-dāna) ay dapat isagawa nang wasto at ibigay sa isang “dalawang ulit na isinilang” ayon sa tuntunin.
Verse 18
एवं कृत्वा महादेवि लभते जन्मनः फलम् । राजसूयाश्वमेधानां प्राप्नुयात्फलमूर्जितम्
O Dakilang Diyosa, sa paggawa nito, natatamo ng tao ang tunay na bunga ng pagsilang bilang tao; at nakakamit ang makapangyarihang gantimpalang kasinghalaga ng mga handog na Rājasūya at Aśvamedha.
Verse 198
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चमप्रभासक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टानवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-198 na kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Ikalimang Prabhāsakṣetra Māhātmya,” sa Prabhāsa Khaṇḍa (ikapitong aklat) ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa unang bahagi na tinatawag na “Prabhāsakṣetra Māhātmya.”