Adhyaya 187
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 187

Adhyaya 187

Ang Adhyāya na ito ay isang teolohikong pag-uusap nina Śiva at Devī. Una, inilalarawan ni Īśvara ang “Prabhāsa-pañcaka,” isang sagradong paglalakbay na binubuo ng limang magkakaugnay na tīrtha: Prabhāsa (pangunahing pook), Vṛddha-Prabhāsa, Jala-Prabhāsa, at Kṛta-smara-Prabhāsa (kaugnay ng pook ng pagsusunog ng bangkay/kalagayan ni Bhairava), na bumubuo ng ruta na sinasabing nagdudulot sa tapat na manlalakbay ng kalagayang “di na muling babalik,” lampas sa pagtanda at kamatayan. Itinatakda rin ang mga gawain: pagligo sa dagat sa Prabhāsa, lalo na sa amāvāsyā at mga kalapit na araw (caturdaśī/pañcadaśī), pagpupuyat na may pag-iingat, pagpapakain sa mga brāhmaṇa ayon sa kakayahan, at pagbibigay-dāna—lalo na baka at ginto—bilang gabay sa wastong pagkamakadiyos. Tinanong ni Devī kung bakit limang Prabhāsa ang binabanggit gayong iisa lamang ang karaniwang kilala. Kaya isinalaysay ang pinagmulan: si Śiva, naglalakbay sa anyong banal, ay pumasok sa gubat ng Dāruka; nagalit ang mga pantas dahil sa kaguluhang naganap sa kanilang mga tahanan at isinumpa siya kaya nalaglag ang liṅga. Sa pagbagsak nito, yumanig ang sansinukob—lumindol, umalon ang dagat, nabiyak ang mga bundok. Kumonsulta ang mga diyos kay Brahmā, saka kay Viṣṇu, at sa huli kay Śiva; iniutos ni Śiva na sambahin ang nalaglag na liṅga sa halip na salungatin ang sumpa. Dinala ng mga diyos at itinatag ang liṅga sa Prabhāsa, sinamba ito, at ipinahayag ang kapangyarihang magligtas. Sa wakas, binanggit na nabawasan ang pag-akyat ng tao sa langit dahil sa pagtatakip/paghadlang ni Indra, at tinapos sa papuri sa “mahodaya” ng Prabhāsa bilang tagapawi ng kasalanan at tagapagkaloob ng ninanais.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सर्वकामफलप्रदम् । प्रभासपंचकं पुण्यमाद्यं तत्र व्यवस्थितम्

Wika ni Īśvara: Pagkatapos, O Dakilang Diyosa, nararapat magtungo sa banal na Prabhāsa-Pañcaka, ang pinakadakilang pook-sambahan doon, na nagkakaloob ng bunga ng lahat ng minimithi.

Verse 2

तस्यैव पश्चिमे भागे प्रभास इति चोच्यते । वृद्धप्रभासश्च ततो दक्षिणे नातिदूरतः

Sa kanlurang panig niyon naroon ang banal na pook na tinatawag na “Prabhāsa”; at sa timog nito, hindi kalayuan, naroon ang “Vṛddha‑Prabhāsa.”

Verse 3

जल प्रभासश्च ततो दक्षिणेन वरानने । कृतस्मरप्रभासश्च श्मशानं यत्र भैरवम्

Sa higit pang timog, O marikit ang mukha, naroon ang Jala‑Prabhāsa; at naroon din ang Kṛtasmarā‑Prabhāsa—kung saan matatagpuan ang śmaśāna, ang banal na pook ng pagsusunog ng bangkay na iniaalay kay Bhairava.

Verse 4

एवं पंचप्रभासान्यः पश्येद्भक्तया समन्वितः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Kaya nga, sinumang may ganap na debosyon na makakita sa limang Prabhāsa ay makaaabot sa kataas-taasang tahanan, malaya sa katandaan at kamatayan.

Verse 5

न निवर्तति यत्प्राप्य दुष्प्राप्यं त्रिदशैरपि । प्रभासं प्रथमं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

Kapag narating ito, hindi na muling babalik sa pagkaalipin; mahirap itong makamtan kahit ng mga deva. Ang Prabhāsa ang pangunahing tīrtha, bantog sa tatlong daigdig.

Verse 6

देवानामपि दुष्प्राप्यं महापातकनाशनम् । प्रभासे त्वेकरात्रेण अमावास्यां कृतोदकः

Kahit sa mga deva ay mahirap itong makamtan, ngunit winawasak nito ang malalaking kasalanan. Sa Prabhāsa, ang sinumang magsagawa ng ritwal ng tubig—banal na paliligo (snāna)—sa araw ng Amāvāsyā (bagong buwan), kahit isang gabing pananatili lamang, ay nagkakamit ng bungang iyon.

Verse 7

मुच्यते पातकैः सर्वैः शिवलोकं स गच्छति । सप्तजन्मकृतं पापं गंगासागरसंगमे

Siya’y napapalaya sa lahat ng kasalanan at napaparoon sa daigdig ni Śiva. Gaya ng sinasabi tungkol sa tagpuan ng Gaṅgā at karagatan: ang kasalanang naipon sa pitong kapanganakan…

Verse 8

जन्मनां च सहस्रेण यत्पापं कुरुते नरः । स्नानादेवास्य नश्येत सागरे लवणांभसि

Anumang kasalanang nagawa ng tao sa loob ng isang libong kapanganakan—sa pagligo lamang, ito’y napapawi para sa kanya sa maalat na tubig ng karagatan.

Verse 9

चतुर्दश्याममावास्यां पञ्चदश्यां विशेषतः । अहोरात्रोषितो भूत्वा ब्राह्मणान्भोज्य शक्तितः

Sa ika-labing-apat na araw, sa Amāvāsyā, at lalo na sa ika-labing-lima—pagkaraang manatili nang isang buong araw at gabi—dapat pakainin ang mga brāhmaṇa ayon sa makakaya.

Verse 10

दत्त्वा गां कांचनं तेभ्यः शिवः प्रीतो भवत्विति । एवं कृत्वा नरो देवि कुलानां तारयेच्छतम्

Pagkaloob sa kanila ng isang baka at ginto, (manalangin:) “Nawa’y malugod si Śiva.” Sa paggawa nito, O Devī, naiaangat ng tao ang sandaang salinlahi ng kanyang angkan.

Verse 11

देव्युवाच । प्रभासपंचकं ह्येतद्यत्त्वया परिकीर्तितम् । कथमत्र समुद्भूतमेतन्मे कौतुकं महत्

Wika ni Devī: “Ang ‘limang Prabhāsa’ na iyong inilarawan—paano ito sumibol dito? Ito’y naging dakilang pagkamangha sa akin.”

Verse 12

एक एव श्रुतोऽस्माभिः प्रभासस्तीर्थवासितः । प्रभासाः पंच देवेश यत्त्वया परिकीर्तिताः

Iisa lamang ang Prabhāsa na aming narinig, bantog bilang isang tīrtha. Ngunit ikaw, O Panginoon ng mga diyos, ay nagpahayag ng limang “Prabhāsa”.

Verse 13

एतन्मे संशयं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

Nararapat na ipaliwanag mo sa akin, nang wasto at lubos, ang buong pag-aalinlangan kong ito.

Verse 14

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशनीम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या प्राप्नोति परमां गतिम्

Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Diyosa. Isasalaysay ko ang banal na salaysay na pumupuksa sa kasalanan; ang taong makarinig nito nang may debosyon ay makakamit ang sukdulang hantungan.”

Verse 15

पुरा महेश्वरो देवश्चचार वसुधामिमाम् । दिव्यरूपधरः कान्तो दिग्वासाः स यदृच्छया

Noong unang panahon, ang diyos na Maheśvara ay naglakbay sa ibabaw ng daigdig na ito—nagniningning, taglay ang anyong dibino, nakadigvāsā (hubad, ang mga direksiyon ang kasuutan), at gumagala ayon sa sariling kalooban.

Verse 16

एवं च रममाणस्तु ऋषीणामाश्रमं महत् । जगाम कौतुकाविष्टो भिक्षार्थं दारुके वने

Kaya nga, habang siya’y naglilibang at gumagala, napuspos ng pag-uusisa, nagtungo siya sa dakilang āśrama ng mga ṛṣi, sa gubat ng Dāruka, upang mamalimos ng limos na pagkain.

Verse 17

भ्रममाणस्य तस्याथ दृष्ट्वा रूपमनुत्तमम् । ता नार्यः कामसंतप्ता बभूवुर्व्यथितेन्द्रियाः

Pagkaraan, nang makita nila ang walang kapantay na kagandahan niya habang siya’y naglalakad-lakad, ang mga babae’y nag-alab sa pagnanasa at nayanig sa loob ang kanilang mga pandama.

Verse 18

सानुरागास्ततः सर्वा अनुगच्छंति तं सदा । समालिंगंति ताः काश्चित्काश्च वीक्षंति रागतः

Pagkatapos, silang lahat na punô ng pagkakagiliw ay patuloy na sumunod sa kanya; ang ilan ay yumakap, at ang iba nama’y tumitig na may pagnanasa.

Verse 19

प्रार्थयंति तथा चान्याः परित्यज्य गृहान्स्वकान्

At ang iba pa, tinalikuran ang sarili nilang tahanan, at nagsimulang manikluhod at magsumamo sa kanya.

Verse 20

एवं तासां स्वरूपं ते दृष्ट्वा सर्वे महर्षयः । कोपेन महता युक्ताः शेपुस्तं वृषभध्वजम्

Nang makita ang kalagayan nila, ang lahat ng dakilang rishi ay napuspos ng matinding galit at isinumpa ang Panginoong may bandilang toro.

Verse 21

यस्मात्त्वं नग्नतामेत्य आश्रमेऽस्मिन्ममागतः । मोहयानः स्त्रियोऽस्माकं लज्जां नैवं करोषि च । तस्मात्ते पतताल्लिंगं सद्य एव वृषध्वज

“Sapagkat dumating ka sa aming ashram na hubad, nililinlang ang aming mga babae, at hindi mo iginagalang ang dangal at hiya; kaya, O may bandilang toro, nawa’y mahulog ngayon din ang iyong liṅga!”

Verse 22

ततस्तत्पतितं लिंगं तत्क्षणाच्छंकरस्य च । तस्मिन्प्रपतिते भूमौ प्राकंपत वसुंधरा

Pagkaraan, sa mismong sandaling iyon, nahulog ang liṅga ni Śaṅkara; at nang tumama sa lupa, ang daigdig ay yumanig nang marahas.

Verse 23

क्षुभिताः सागराः सर्वे मर्यादा विजहुस्तदा । शीर्णानि गिरिशृंगाणि त्रस्ताः सर्वे दिवौकसः

Nagulo ang lahat ng karagatan at nilisan ang kanilang mga hangganan; gumuho ang mga tuktok ng bundok, at ang lahat ng nilalang sa langit ay sinapian ng takot.

Verse 24

ततो देवाः सगन्धर्वाः समहोरगकिन्नराः । ऊचुः पितामहं गत्वा किमेतत्कारणं विभो

Pagkatapos, ang mga diyos—kasama ang mga Gandharva, ang mga dakilang Nāga, at ang mga Kinnara—ay lumapit kay Pitāmaha (Brahmā) at nagsabi: “O Panginoon, ano ang sanhi nito?”

Verse 25

सागराः क्षुभिता येन प्लावयंति वसुंधराम् । शीर्यंते गिरिशृङ्गाणि कंपते च वसुंधरा

“Anuman ang sanhi nito, ang mga dagat ay nagngangalit at binabaha ang lupa; ang mga tuktok ng bundok ay nagkakawatak-watak, at ang lupa mismo ay nanginginig.”

Verse 26

चिह्नानि लोकनाशाय दृश्यन्ते दारुणानि च । तेषां तद्वचन श्रुत्वा ब्रह्मलोके पितामहः

“Nagpapakita ang mga kakila-kilabot na palatandaang naghuhudyat ng pagkapuksa ng daigdig.” Nang marinig ang kanilang mga salita, si Pitāmaha (Brahmā) sa Brahmaloka…

Verse 27

ध्यात्वा तु सुचिरं कालं वाक्यमेतदुवाच ह । शिवलिंगं निपतितं पृथिव्यां सुरसत्तमाः

Matapos magnilay nang matagal, sinabi niya: “O pinakadakila sa mga diyos, isang Śiva-liṅga ang bumagsak sa lupa.”

Verse 28

शापेन ऋषिमुख्यानां भार्गवाणां महात्मनाम् । तस्मिन्निपतिते भूमौ त्रैलोक्यं सचराचरम्

“Dahil sa sumpa ng mga pangunahing rishi—ang mga dakilang Bhārgava—nang ito’y bumagsak sa lupa, ang tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw, ay napasailalim sa ganitong kalagayan.”

Verse 29

एतदवस्थतां प्राप्तं तस्मात्तत्रैव गम्यताम् । विष्णुना सह गीर्वाणास्तथा नीतिर्विधीयताम्

“Ito ang kalagayang lumitaw; kaya’t doon tayo agad tumungo. O mga diyos, kasama si Viṣṇu, itakda ang nararapat na hakbang.”

Verse 30

ततः क्षीरोदधिं जग्मुर्ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः । यत्र शेते चतुर्बाहुर्योगनिद्रां च संगतः

Pagkaraan, si Brahmā at ang iba pang naninirahan sa langit ay nagtungo sa Karagatang Gatas, kung saan nakahimlay ang Panginoong may apat na bisig sa yogic na pag-idlip (Yoga-nidrā).

Verse 31

तस्मै सर्वं समाचख्युस्तेनैव सहितास्ततः । जग्मुर्यत्र महादेवो लिंगेन रहितो विभुः

Isinalaysay nila ang lahat kay Viṣṇu. Pagkaraan, kasama siya, nagtungo sila sa kinaroroonan ng makapangyarihang Mahādeva na wala ang kanyang liṅga.

Verse 32

ऊचुः समाहिताः सर्वे प्रणिपत्य दिवौकसः

Pagkaraan, ang lahat ng naninirahan sa langit, na payapa ang diwa at nakatuon ang isip, ay yumukod at nagsalita.

Verse 33

लिंगमुत्क्षिप्यतामेतद्यत्क्षितौ पतितं विभो । एते महार्णवाः सर्वे प्लावयंति वसुंधराम्

Sila’y nagsabi: “O Panginoon, iaangat nawa ang liṅga na ito na nahulog sa lupa. Sapagkat ang lahat ng malalaking karagatan ay bumabaha sa daigdig.”

Verse 34

भगवानुवाच । ऋषिभिः पातितं ह्येतन्मम लिंगं सुरेश्वराः । न तु शक्यो मया कर्तुं बाधस्तेषां महात्मनाम्

Wika ng Mapalad na Panginoon: “O mga panginoon ng mga diyos, ang liṅga Ko ay tunay na ibinaba ng mga ṛṣi. Datapuwa’t hindi Ko magagawang hadlangan ang kalooban at kapangyarihan ng mga dakilang kaluluwang yaon.”

Verse 35

शापो हि भार्गवेन्द्राणामतो मे श्रूयतां वचः । पूजयध्वं सुराः सर्वे ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

“Sapagkat mabisa ang sumpa ng mga pinakadakilang Bhārgava; kaya pakinggan ninyo ang Aking salita. Kayong lahat na mga diyos—na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu—sambahin ninyo ang liṅga na ito.”

Verse 36

लिंगमेतत्ततः सर्वे सर्वं लिप्सथ सत्तमाः । प्रकृतिं सागराः सर्वे यास्यंति गिरयस्तथा

“Kaya nga, kayong mga mararangal, hanapin ninyo ang lahat ng kabutihan sa pamamagitan ng paggalang at pagsamba sa liṅga na ito. Sa gayon, ang mga karagatan ay babalik sa likás na hangganan, at gayundin ang mga bundok sa nararapat na kalagayan.”

Verse 37

एतत्पुण्यतमे क्षेत्रे धृत्वा सर्वे समाहिताः । अथोद्धृत्य सुराः सर्वे प्रभासं क्षेत्रमागताः

Inilagak nila iyon sa pinakabanal na kṣetra; silang lahat ay nagtipon ang diwa at nagtuon ng isip. Pagkaraan ay inangat nila iyon, at ang lahat ng mga deva ay dumating sa banal na lupain ng Prabhāsa.

Verse 38

तत्रैव निदधुः सर्वे ततः पूजां प्रचक्रिरे । ब्रह्मणा पूजितं लिंगं विष्णुना प्रभविष्णुना

Doon din nila iyon inilapag, at saka sinimulan ang pagsamba. Ang liṅga ay sinamba ni Brahmā, at sinamba rin ni Viṣṇu—ang makapangyarihang Panginoong Viṣṇu.

Verse 39

शक्रेणाथ कुबेरेण यमेन वरुणेन च । ऊचुश्चैव ततो देवा लिंगं संपूज्य भक्तितः

Pagkatapos, kasama sina Śakra (Indra), Kubera, Yama, at Varuṇa, ang mga deva—matapos sambahin ang liṅga nang may debosyon—ay nagsalita nang ganito.

Verse 40

अद्यप्रभृति रुद्रस्य लिंगं संपूज्य भक्तितः । भविष्यामो न संदेहस्तथा पितृगणाश्च ये

“Mula sa araw na ito, sa debosyonal na pagsamba sa liṅga ni Rudra, kami ay uunlad—walang pag-aalinlangan; gayundin ang mga pangkat ng mga pitṛ, ang mga ninuno.”

Verse 41

य एनं पूजयिष्यंति भक्तियुक्ताश्च मानवाः । यास्यंति ते सुरावासं सशरीरा नरोत्तमाः

“Ang mga taong sasamba sa (liṅga) na ito nang may debosyon ay makararating sa tahanan ng mga deva—ang pinakamahuhusay sa mga tao, maging kasama ang kanilang katawan.”

Verse 42

अत्रैव प्रथमं लिगं यतोस्माऽभिः प्रतिष्ठितम् । प्रभासं नाम चास्यापि प्रभासेति भविष्यति

Dito mismo naroon ang unang Liṅga, sapagkat kami ang nagtatag nito. Ang pangalan nito’y magiging “Prabhāsa”, at sa Prabhāsa ay kikilalanin itong “Prabhāse”.

Verse 43

एवमुक्त्वा गताः सर्वे त्रिदिवं सुरसत्तमाः । तं दृष्ट्वा त्रिदिवं यान्ति भूयांसः प्राणिनो भुवि

Pagkasabi nito, ang lahat ng pinakadakila sa mga diyos ay nagtungo sa Tridiva (langit). Nang makita ang Liṅga na iyon, maraming nilalang sa lupa ang nakarating din sa daigdig ng langit.

Verse 44

ततस्त्रिविष्टपं व्याप्तं बहुभिः प्राणिभिः प्रिये । तद्दृष्ट्वा त्रिदिवं व्याप्तं सहस्राक्षः सुदुःखितः

Pagkaraan, o minamahal, ang Triviṣṭapa—ang langit ng Tatlumpu’t Tatlo—ay napuno ng napakaraming nilalang. Nang makita ni Sahasrākṣa (Indra) na punô ang buong daigdig ng mga diyos, siya’y nabalot ng matinding dalamhati.

Verse 45

ज्ञात्वा लिंगप्रभावं तु ततश्चागत्य भूतलम् । वज्रेणाच्छादयामास समंतात्स वरानने

Nang maunawaan niya ang kahanga-hangang kapangyarihan ng Liṅga, bumaba siya sa lupa; at pagkatapos, o marikit ang mukha, tinakpan niya ito sa lahat ng panig ng Vajra.

Verse 46

ततः प्रभृति नो देवि स्वर्गं गच्छंति मानवाः । इति संक्षेपतः प्रोक्तः प्रभासस्य महोदयः । सर्वपापोपशमनः सर्वकामफलं प्रदः

Mula noon, o Diyosa, hindi na pumaparoon sa langit ang mga tao gaya ng dati. Sa ganitong paglalagom ay naipahayag ang dakilang kadakilaan ng Prabhāsa—na nagpapawi ng lahat ng kasalanan at nagkakaloob ng bunga ng lahat ng minimithi.

Verse 187

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये प्रभासपञ्चकमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagwawakas ang ika-187 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Limang-Bahaging Prabhāsa (Prabhāsapañcaka),” sa Prabhāsa Khaṇḍa, sa loob ng bahaging Prabhāsa-kṣetra-māhātmya ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, ang Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.