Adhyaya 128
Itinuro ni Īśvara kay Devī ang tungkol sa marangal na pook-sambahan ng Araw na tinatawag na Sāgarāditya sa Prabhāsa-kṣetra, kasama ang mga palatandaan ng kinaroroonan nito kaugnay ng mga kalapit na banal na lugar (sa kanluran ng Bhairaveśa; malapit sa Kāmeśa sa timog/agneya). Pinatibay ang kabanalan ng dambana sa pamamagitan ng halimbawa ng mga hari: si Haring Sagara, bantog sa mga Purāṇa, ay sinasabing sumamba kay Sūrya roon; binanggit din ang lawak ng dagat at ang pangalan nito upang ipakita ang bigat na mitiko at makasaysayan ng pook. Pagkaraan ay lumipat ang salaysay sa tuntuning ritwal: sa pagtalima sa Māgha (maliwanag na kalahati ng buwan), itinatagubilin ang pagpipigil-sa-sarili at pag-aayuno sa ikaanim na araw; ang pagtulog malapit sa diyos; ang paggising sa ikapito upang magsagawa ng debosyonal na pagsamba; at ang pagpapakain sa mga Brahmin nang tapat, walang panlilinlang sa pagbibigay. Itinatanghal si Sūrya bilang saligan ng tatlong daigdig at pinakamataas na banal na prinsipyo, at itinuturo ang pagninilay na naglalarawan sa Araw sa mga anyo at kulay ayon sa mga panahon. Sa huli, itinuro ang isang maikling stava ng dalawampu’t isang lihim/dalisay na pangalan bilang kapalit ng buong sahasranāma; ang pagbigkas nito sa bukang-liwayway at dapithapon ay nagdudulot ng pagkalaya sa kasalanan, kasaganaan, at pag-abot sa daigdig ni Sūrya. Ang pakikinig sa māhātmya na ito ay sinasabing nagpapawi ng pagdurusa at sumisira sa mabibigat na kasalanan.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सागरादित्यमुत्तमम् । भैरवेशात्पश्चिमतो रुद्रान्मृत्युञ्जयात्तथा
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, magtungo sa dakilang Sāgarāditya. Ito’y nasa kanluran ng Bhairaveśa, at gayundin sa kanluran mula kay Rudra Mṛtyuñjaya.”
Verse 2
कामेशाद्दक्षिणाग्नेये नातिदूरे व्यवस्थितम् । सर्व रोगप्रशमनं दारिद्र्यौघविघातकम् । प्रतिष्ठितं महादेवि सगरेण महात्मना
Sa timog-silangan ng Kāmeśa, hindi kalayuan, naroon ang banal na pook na nagpapawi ng lahat ng karamdaman at dumudurog sa rumaragasang kahirapan. O Mahādevī, ito’y itinatag ng marangal na Haring Sagara.
Verse 3
षष्टिपुत्रसहस्राणि यः प्रापारातिसूदनः । सूर्यं तत्र समाराध्य सगरः पृथिवीपतिः
O tagapagpuksa ng kaaway, si Haring Sagara, panginoon ng daigdig, sa pagsamba kay Surya roon ay nagkamit ng animnapung libong anak na lalaki.
Verse 4
य एष सागरो देवि योजनायतविस्तरः । आयतोऽशीतिसाहस्रं योजनानां प्रकीर्तितः
O Devī, ang karagatang ito mismo ay napakalawak sa sukat na yojana, at ipinahahayag na umaabot sa walumpung libong yojana.
Verse 5
अस्मिन्मन्वन्तरे क्षिप्तः सागरैश्च चतुर्दिशम् । तस्येदं कीर्तितं देवि नाम सागरसंज्ञितम्
O Diyosa, sa Manvantara na ito siya’y itinaboy at pinalaganap ng mga dagat sa apat na panig; kaya ang pook na ito’y pinupuri sa pangalang “Sāgara” (Karagatan).
Verse 6
यस्याद्यापीह गायन्ति पुराणे प्रथितं यशः । तेनायं स्थापितो देवो भास्करो वारितस्करः
Hanggang ngayon, inaawit dito ng mga tao ang kanyang katanyagang bantog sa mga Purāṇa; sa kanya itinindig ang diyos na si Bhāskara (Araw), ang pumipigil sa magnanakaw at nag-aalis ng pagnanakaw.
Verse 7
तं दृष्ट्वा न जडो नान्धो न दरिद्रो न दुःखितः । न चैवेष्टवियोगी स्यान्न रोगी नैव पापकृत्
Pagkakita sa Kanya, ang tao’y hindi nagiging mapurol ang isip, hindi nabubulag, hindi naghihikahos, hindi nagdurusa; ni hindi napapahiwalay sa minamahal—hindi nagkakasakit at hindi nagiging gumagawa ng kasalanan.
Verse 8
माघे मासि महादेवि सिते पक्षे जितेन्द्रियः । षष्ठ्यामुपोषितो भूत्वा रात्रौ तस्याग्रतः स्वपेत्
O dakilang Diyosa, sa buwan ng Māgha, sa maliwanag na kalahati, matapos mapigil ang mga pandama, mag-ayuno sa ikaanim na araw ng buwan; at sa gabi ay mahiga at matulog sa harap Niya (Bhāskara, ang Araw).
Verse 9
विबुद्धस्त्वथ सप्तम्यां भक्त्या भानुं समर्चयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्
Pagkatapos, sa ikapitong araw, pagbangon sa bukang-liwayway, sambahin nang may debosyon si Bhānu (ang Araw); at nang may debosyon ay pakainin ang mga Brāhmaṇa, itakwil ang panlilinlang at pagkakuripot sa yaman.
Verse 10
सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं न नरा यान्ति यां गताः सूर्यमाश्रिताः
Sa pamamagitan man ng matinding pagtitika rito, o ng mga yajña na may saganang handog at dakṣiṇā, hindi naaabot ng mga tao ang kalagayang naaabot ng mga kumakalinga sa Araw.
Verse 11
भक्त्या तु पुरुषैः पूजा कृता दूर्वांकुरैरपि । भानुर्ददाति हि फलं सर्वयज्ञैः सुदुर्लभम्
Kahit ang pagsamba ay gawin nang may debosyon gamit lamang ang mga usbong ng damong dūrvā, si Bhānu ay nagbibigay ng bungang napakahirap makamtan kahit sa pamamagitan ng lahat ng yajña.
Verse 12
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सूर्यमेवाभिपूजयेत् । जनकादयो यथा सिद्धिं गता भानुं प्रपूज्य च
Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap ay sambahin si Sūrya lamang; gaya nina Janaka at iba pa na nakamit ang ganap na kaganapan sa wastong pagsamba kay Bhānu.
Verse 13
सर्वात्मा सर्वलोकेशो देवदेवः प्रजापतिः । सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम्
Si Sūrya lamang ang Sarili ng lahat, ang Panginoon ng lahat ng daigdig, ang Diyos ng mga diyos, ang Prajāpati; Siya ang ugat ng tatlong mundo at ang kataas-taasang pagka-Diyos.
Verse 14
वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः । श्वेतवर्णश्च वर्षासु पांडुः शरदि भास्करः
Sa tagsibol, ang Araw ay kulay kayumanggi; sa tag-init, Siya’y kumikislap sa gintong liwanag; sa panahon ng ulan, Siya’y nagiging maputi; at sa taglagas, si Bhāskara ay mapusyaw na maningning.
Verse 15
हेमन्ते ताम्रवर्णस्तु शिशिरे लोहितो रविः । एवं वर्णविशेषेण ध्यायेत्सूर्यं यथाक्रमम्
Sa Hemanta, pagnilayan ang Araw na kulay tanso; sa Śiśira, si Ravi ay kulay pula. Kaya, ayon sa mga anyong-kulay na ito, pagnilayan si Sūrya sa wastong pagkakasunod ng mga panahon.
Verse 16
पूजयित्वा विधानेन यतात्मा संयतेन्द्रियः । पठेन्नामसहस्रं तु सर्वपातकनाशनम्
Pagkatapos sumamba ayon sa tuntunin—na may pagpipigil-sa-sarili at pagpigil sa mga pandama—bigkasin ang sanlibong Pangalan, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 17
देव्युवाच । नाम्नां सहस्रं मे ब्रूहि प्रसादाञ्छंकर प्रभो । तुल्यं नामसहस्रस्य किमप्यन्यत्प्रकीर्तय
Wika ng Diyosa: “Sa iyong biyaya, O Panginoong Śaṅkara, sabihin mo sa akin ang sanlibong Pangalan. At ipahayag mo rin ang iba pang bagay na kapantay ng bisa at gantimpala ng pagbigkas ng sanlibong pangalan.”
Verse 18
ईश्वर उवाच । अलं नामसहस्रेण पठस्वैवं शुभं स्तवम् । यानि गुह्यानि नामानि पवित्राणि शुभानि च । तानि ते कीर्तयिष्यामि प्रयत्नादवधारय
Wika ni Īśvara: “Sapat na ang sanlibong pangalan—sa halip ay bigkasin ang mapalad na himnong ito. Ang mga lihim na pangalan, dalisay at mapagpala—iyan ang ipahahayag Ko sa iyo; unawain at tandaan nang buong pag-iingat.”
Verse 19
विकर्तनो विवस्वांश्च मार्तण्डो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः
Vikartana, Vivasvān, Mārtaṇḍa, Bhāskara, Ravi—siya ang tagapagliwanag ng mga daigdig, ang maringal, ang mata ng sanlibutan, at ang Panginoon ng mga planeta.
Verse 20
लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्त्ता हर्त्ता तमिस्रहा । तपनस्तापनश्चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः
Siya ang saksi ng daigdig, ang Panginoon ng tatlong daigdig, ang lumilikha at bumabawi, ang pumupuksa sa dilim; Tapanā at Tāpana, ang dalisay, na ang karwahe ay hinihila ng pitong kabayo.
Verse 21
गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः । एकविंशतिरित्येष स्तव इष्टो महात्मनः
Gabhastihasta, Brahmā, at ang sinasamba ng lahat ng mga deva—ang himnong ito ay binubuo ng dalawampu’t isang (pangalan) at minamahal ng dakilang kaluluwa.
Verse 22
शरीरारोग्यदश्चैव धनवृद्धियशस्करः । स्तवराज इति ख्यातस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
Nagkakaloob ito ng kalusugan sa katawan, nagpapalago ng kayamanan, at nagdudulot ng dangal. Kilala ito bilang “Hari ng mga Himno,” bantog sa tatlong daigdig.
Verse 23
यश्चानेन महादेवि द्वे संध्येऽस्तमनोदये । स्तौत्यर्कं प्रयतो भूत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्यलोकं स गच्छति
O Dakilang Diyosa, sinumang may pagpipigil at wagas na loob na umaawit ng himnong ito upang purihin ang Araw sa dalawang sandhyā—sa paglubog at pagsikat—ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan. Natutupad ang lahat ng hangarin, siya’y tutungo sa daigdig ni Sūrya.
Verse 24
इत्येवं कथितं देवि माहात्म्यं सागरार्कजम् । श्रुतं दुःखौघशमनं महापातकनाशनम्
Kaya nito, O Diyosa, naipahayag ang kadakilaan ni Sāgarārka. Kapag ito’y napakinggan, pinapawi nito ang rumaragasang dalamhati at winawasak ang mabibigat na kasalanan.
Verse 128
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सागरादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod—Aklat Pito, ang Prabhāsa Khaṇḍa; at sa loob nito, sa unang bahagi, ang Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, ang ika-128 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Sāgarāditya.”