Adhyaya 116
Nagsalita si Īśvara kay Devī at itinuro ang isang banal na pook ng Diyosa na tinatawag na Kuṇḍeśvarī, na inilalarawan bilang tagapagkaloob ng saubhāgya (mapalad na kapalaran), tagapag-alis ng kasalanan at kahirapan. Tinutukoy ng salaysay ang kinaroroonan ng dambana sa pamamagitan ng tiyak na direksiyon at mga panukat ng layo, at ipinakikilala ang kalapit na anyong-tubig na Śaṅkhodaka Kuṇḍa, na sinasabing sumisira sa lahat ng pāpaka (mga kasalanan). Isinasalaysay ang pinagmulan: minsang pinaslang ni Viṣṇu ang isang nilalang na nagngangalang Śaṅkha; dinala niya ang malaking katawan na tulad ng kabibe ng conch sa Prabhāsa, hinugasan, at itinatag ang isang makapangyarihang tīrtha. Dahil sa tunog ng conch, dumating ang Diyosa at nagtanong ng dahilan; mula sa tagpong ito nagmula ang mga pangalang Kuṇḍeśvarī (Diyosang kaugnay ng kuṇḍa) at Śaṅkhodaka (tubig na kaugnay ng conch). May tagubilin sa panahon ng pagsamba: ang pagdarasal at pagsamba sa ikatlong araw ng buwang Māgha (tṛtīyā) ay nagdadala sa deboto—lalaki man o babae—sa gaurīpada, ang kalagayan o tahanan ni Gaurī. Itinatakda rin ang asal ng paglalakbay-dambana sa pamamagitan ng pagbibigay: pagpapakain sa mag-asawa (dampatī), pag-aalay ng kasuotan (kañcuka), at pagpapakain sa mga babaeng kinikilalang anyo ni Gaurī (gourīṇī), bilang gawaing naghahatid ng bunga ng tīrtha-yātrā.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं सौभाग्यकारिणीम् । कुण्डेश्वरीति विख्यातां पुष्कराद्वायुगोचरे
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa Diyosa na nagkakaloob ng magandang kapalaran, na tanyag bilang Kuṇḍeśvarī, na nasa pook na naaabot mula sa Puṣkara sa panig ni Vāyu (ang dako ng hangin).”
Verse 2
धनुषां त्रिंशता देवि भूतनाथाच्च नैरृते । संस्थिता पापदमनी दारिद्र्यौघविनाशिनी
O Devī, Siya’y naroroon sa layong tatlumpung dhanu, sa timog-kanluran (Nairṛta) mula kay Bhūtanātha; pinapahupa Niya ang kasalanan at winawasak ang rumaragasang kahirapan.
Verse 3
तस्या नैरृतदिग्भागे धनुःपञ्चदशे स्थितम् । शंखोदकंनाम कुण्डं सर्वपातकनाशनम्
Sa timog-kanlurang panig Niya, sa layong labinlimang dhanu, naroon ang isang lawa na tinatawag na Śaṅkhodaka, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 4
तत्र स्नात्वा तु ये मर्त्या नारी वा शुभवारिणि । पूजयेत्तां महादेवि शंखावर्तेति विश्रुताम्
Doon, ang mga mortal—lalaki man o babae—na naliligo sa mapalad na tubig na yaon ay nararapat na sumamba pagkatapos sa Diyosa, O Mahādevī, na tanyag bilang Śaṅkhāvartā.
Verse 5
कलौ कुण्डेश्वरीनाम सर्वसौख्यप्रदायिनी । शंखो नाम पुरा देवि विष्णुना निहतः प्रिये
Sa kapanahunan ng Kali, siya’y kilala bilang Kuṇḍeśvarī, ang tagapagkaloob ng lahat ng ligaya. Noong unang panahon, O Devī na minamahal, may isang nilalang na nagngangalang Śaṅkha na pinaslang ni Viṣṇu.
Verse 6
तस्य देहं समादाय महान्तं शंखरूपिणम् । तीर्थोदकेन संपूर्य प्रभासं क्षेत्रमागतः
Kinuha niya ang dakilang katawan nito na nasa anyo ng kabibe (conch), at pinuno iyon ng banal na tubig ng isang tīrtha, at dumating sa banal na lupain ng Prabhāsa.
Verse 7
तत्र शंखं तु प्रक्षाल्य कृतं तीर्थं महाप्रभम् । तत्र पूरितवाञ्छङ्खं मेघगम्भीरनिस्वनम्
Doon, matapos hugasan ang kabibe, itinatag niya ang isang tīrtha na lubhang maningning. Doon din niya pinuno ang kabibe, na umaalingawngaw nang malalim na tila kulog sa ulap.
Verse 8
तस्य नादेन महता देवी तत्र समागता । पृच्छती कारणं तत्र तत्कुण्डस्य समीपगा । तेन कुण्डेश्वरी ख्याता कुण्डं शंखोदकं स्मृतम्
Dahil sa makapangyarihang tunog na iyon, dumating doon ang Diyosa. Lumapit siya sa kuṇḍa at nagtanong ng dahilan nito. Kaya siya’y nakilala bilang Kuṇḍeśvarī, at ang lawa’y naalaala bilang Śaṅkhodaka, “Tubig ng Kabibe.”
Verse 9
माघे मासि तृतीयायां यस्तां पूजयते नरः । नारी वा भक्तिसंयुक्ता स गौरीपदमाप्नुयात्
Sa buwan ng Māgha, sa ikatlong tithi (tṛtīyā), sinumang sumamba sa Kanya—lalaki man o babae—na puspos ng bhakti, ay makaaabot sa kalagayan/banal na tahanan ni Gaurī.
Verse 10
दंपत्योर्भोजनं तत्र देयं यात्राफलेप्सुभिः । कञ्चुकं फलदानं च गौरिणीनां च भोजनम्
Ang mga naghahangad ng bunga ng paglalakbay-panrelihiyon ay nararapat maghandog doon ng pagkain sa isang mag-asawa; magbigay rin ng kañcuka (damit na pang-itaas) at mga prutas, at magpakain sa mga babaeng tapat na deboto ni Gaurī.
Verse 116
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शंखोदककुण्डेश्वरीगौरीमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang walumpu’t isang libong taludtod—sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa, sa unang bahagi: Prabhāsakṣetra Māhātmya, ang Kabanata 116 na pinamagatang “Paglalarawan ng Māhātmya nina Śaṅkhodaka, Kuṇḍeśvarī, at Gaurī.”