Adhyaya 100
Ang kabanatang ito ay isang banal na pag-uusap nina Śiva at Devī na nagbubukas sa hibla ng Sāmbāditya-māhātmya sa loob ng paglalakbay-pananampalataya sa Prabhāsa. Itinuturo ni Īśvara kay Devī ang mga pook sa hilaga at vāyavya (hilagang-kanluran) at ipinakikilala si Sāmbāditya bilang isang pagpapakita ni Sūrya na itinatag ni Sāmba. Binabanggit ang tatlong pangunahing pook ng pagsamba sa Araw sa rehiyon/pulo, kabilang ang Mitravana at Muṇḍīra, at itinatanghal ang Prabhāsakṣetra bilang ikatlong lunan. Mula sa heograpiya, lumilipat ang salaysay sa sanhi at bunga ng asal. Itinanong ni Devī kung sino si Sāmba at bakit may lungsod na may pangalan niya. Ipinaliwanag ni Īśvara na si Sāmba ay makapangyarihang anak ni Vāsudeva (na iniuugnay dito sa hanay ng Āditya), isinilang kay Jāmbavatī, at dahil sa sumpa ng ama ay tinamaan ng kuṣṭha (ketong). Isinalaysay ang pinagmulan: dumating ang pantas na si Durvāsas sa Dvāravatī; si Sāmba, palalo sa kabataan at anyo, ay nangutya sa anyong mapagpakasakit ng pantas sa pamamagitan ng mga kilos at asal na walang paggalang. Nagalit si Durvāsas at nagwika ng sumpa na sa lalong madaling panahon ay sasapitin ni Sāmba ang ketong. Itinatag ng kabanata ang aral ng pagpapakumbaba sa harap ng mga asceta at inihahanda ang susunod na pagdulog ni Sāmba sa pagsamba kay Sūrya at ang pagtatatag ng presensya ng Araw sa kanyang lungsod para sa kapakinabangan ng lahat.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तयोरुत्तरसंस्थितम् । तथा वायव्यदिग्भागे ब्रह्मणो बालरूपिणः
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa pook na nasa hilaga ng dalawang dambana. Gayundin, sa hilagang-kanlurang dako ay may pagpapakita ni Brahmā sa anyo ng isang bata.”
Verse 2
सांबादित्यं सुरश्रेष्ठे यः सांबेन प्रतिष्ठितः । स्थानानि त्रीणि देवस्य द्वीपेऽस्मिन्भास्करस्य तु
O pinakadakila sa mga diyos, naroon si Sāmbāditya—na itinatag ni Sāmba. Sa lupain/kapuluang ito ay may tatlong banal na pook ng diyos na si Bhāskara (ang Araw).
Verse 3
पूर्वं मित्रवनं नाम तथा मुण्डीरमुच्यते । प्रभासक्षेत्रमास्थाय सांबादित्यस्तृतीयकः
Una, may pook na tinatawag na Mitravana; gayundin ay may isa pang kilala bilang Muṇḍīra. At nananahan sa Prabhāsakṣetra, si Sāmbāditya ang ikatlo.
Verse 4
तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि पुरं यत्सांबसंज्ञकम् । द्वितीयं शाश्वतं स्थानं तत्र सूर्यस्य नित्यशः
Sa banal na pook na yaon, O Mahādevī, may isang lungsod na tinatawag na Sāṃba. Doon, sa lahat ng panahon, naroon ang ikalawang walang-hanggang himpilan ng Araw.
Verse 5
प्रीत्या सांब स्य तत्रार्को जनस्यानुग्रहाय च । तत्र द्वादशभागेन मित्रो मैत्रेण चक्षुषा
Dahil sa pag-ibig kay Sāmba—at upang pagpalain ang lahat ng tao—nananahan doon ang Araw (Arka). Sa pook na iyon siya’y nagniningning bilang Mitra, ang ikalabindalawang bahagi ng Araw, at minamasdan ang daigdig sa mapagpalang titig.
Verse 6
अवलोकयञ्जगत्सर्वं श्रेयोर्थं तिष्ठते सदा । प्रयुक्तां विधिवत्पूजां गृह्णाति भगवान्स्वयम्
Laging minamasdan ang buong daigdig para sa pinakamataas na kabutihan, nananatili roon ang Panginoon magpakailanman; at siya mismo ang tumatanggap ng pagsamba na inihahandog ayon sa wastong ritwal.
Verse 7
देव्युवाच । कोऽयं सांबः सुतः कस्य यस्य नाम्ना रवेः पुरम् । यस्य वाऽयं सहस्रांशुर्वरदः पुण्यकर्मणः
Wika ng Diyosa: “Sino itong Sāmba—kaninong anak siya—na sa kanyang pangalan tinatawag ang lungsod ng Araw? At para kanino nagiging tagapagkaloob ng biyaya ang Araw na may sanlibong sinag, bilang tugon sa mabubuting gawa?”
Verse 8
ईश्वर उवाच । य एते द्वादशादित्या विराजन्ते महाबलाः । तेषां यो विष्णुसंज्ञस्तु सर्वलोकेषु विश्रुतः
Wika ni Īśvara: “Sa labindalawang makapangyarihang Āditya na nagniningning, ang tanyag sa lahat ng daigdig sa pangalang ‘Viṣṇu’ ang pinakadakila at pinupuri higit sa lahat.”
Verse 9
इहासौ वासुदेवत्वमवाप भगवान्विभुः
Dito, ang Mapagpalang Panginoon na sumasaklaw sa lahat ay nagkamit ng kalagayan at pagkakakilala bilang Vāsudeva.
Verse 10
तस्य सांबः सुतो जज्ञे जांबवत्यां महाबलः । स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान् । तेन संस्थापितः सूर्यो निजनाम्ना पुरं कृतम्
Mula sa Kanya, isinilang ang makapangyarihang si Sāmba kay Jāmbavatī. Ngunit siya’y matinding isinumpa ng kanyang ama kaya’t tinamaan ng ketong. Pagkaraan, itinatag niya ang pagsamba at paglalagak sa Diyos na Araw, at isang lungsod ang itinayo na taglay ang kanyang sariling pangalan.
Verse 11
देव्युवाच । शप्तः कस्मिन्निमित्तेऽसौ पित्रा पुत्रः स्वयं पुनः । नाल्पं स्यात्कारणं देव येनासौ शप्तवान्सुतम्
Sinabi ng Diyosa: “Sa anong dahilan isinumpa ng ama ang anak na iyon? O Diyos, hindi maaaring munting sanhi iyon, sapagkat isinumpa niya ang sarili niyang anak.”
Verse 12
ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा तस्य यच्छापकारणम् । दुर्वासानाम भगवान्ममैवांशसमुद्भवः
Wika ni Īśvara: “Makinig nang may buong pag-iingat, at sasabihin Ko ang sanhi ng sumpang iyon. May kagalang-galang na rishi na nagngangalang Durvāsā, na sumibol mula sa isang bahagi ng Aking sariling diwa.”
Verse 13
अटमानः स भगवांस्त्रींल्लोकान्प्रचचार ह । अथ प्राप्तो द्वारवतीं लोकाः संजज्ञिरे पुरः
Ang kagalang-galang na iyon ay naglakbay, nilibot ang tatlong daigdig. Pagdating niya sa Dvāravatī, nagpakita sa harap ng mga tao ang mga kababalaghan at mga tanda ng kapalaran.
Verse 14
तमागतमृषिं दृष्ट्वा सांबो रूपेण गर्वितः । पिंगाक्षं जटिलं रूक्षं विस्वरूपं कृशं तथा
Nang makita ang dumating na rishi, si Sāmba—palalo sa sariling kagandahan—ay tumingin sa kanya na tila may matang kulay-tingga, gusot ang buhok na nakapulupot, magaspang, di-kaaya-aya ang anyo, at payat.
Verse 15
अवमानं चकारासौ दर्शनात्स्पर्शनात्तथा । दृष्ट्वा तस्य मुखं मंदो वक्त्रं चक्रे तथात्मनः । चक्रे यदुकुलश्रेष्ठो गर्वितो यौवनेन तु
Nagpakita siya ng paghamak—sa tingin pa lamang, at maging sa paraan ng paglapit at paghipo. Nang makita ang mukha ng rishi, ginaya ng hangal ang anyo ng sariling mukha upang tularan at kutyain. Ganyan umasal ang pinakamarangal sa angkan ng Yadu, lasing sa kabataan at puno ng pagmamataas.
Verse 16
अथ क्रुद्धो महातेजा दुर्वासा ऋषिसत्तमः । सांबं प्रोवाच भगवान्विधुन्वन्मुखमात्म नः
Pagkaraan, si Durvāsā, ang pinakadakila sa mga rishi at puspos ng dakilang ningning, ay nag-alab sa galit. Ang kagalang-galang na iyon ay nagsalita kay Sāmba habang inaalog ang kanyang mukha sa pagkainis.
Verse 17
यस्माद्विरूपं मां दृष्ट्वा आत्मरूपेण गर्वितः । गमने दर्शने मह्यमहंकारः कृतो यतः । तस्मात्त्वं कुष्ठरोगेण न चिरेण ग्रसिष्यसे
“Sapagkat nang makita mo akong di-kaaya-aya ang anyo, ipinagmalaki mo ang sarili mong anyo; at sapagkat sa paglapit mo at sa mismong pagtitig mo sa akin ay ipinakita mo ang pagmamataas—kaya sa di magtatagal, sasakmal sa iyo ang sakit na ketong.”
Verse 100
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां सांबादित्यमाहात्म्योपक्रमे सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनंनाम शततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-isandaang kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan sa Pagkakaloob ni Durvāsā ng sumpa kay Sāmba,” sa ikapitong bahagi, ang Prabhāsa Khaṇḍa, sa loob ng Prabhāsa-kṣetra Māhātmya—na nasa salaysay ng ‘Gitnang Paglalakbay-pananampalataya’ at siyang pasimula ng Sāmbāditya Māhātmya—ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.