Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । अहो ब्रह्मण्यदेवस्य कृष्णस्यामिततेजसः । महिमा यदयं नैव मृषा चक्रे मुनेर्वचः

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | aho brahmaṇyadevasya kṛṣṇasyāmitatejasaḥ | mahimā yadayaṃ naiva mṛṣā cakre munervacaḥ

Translation

Wika ng mga ṛṣi: “Ah! Ganyan ang kadakilaan ni Kṛṣṇa, ang Panginoong mapagpala sa mga brāhmaṇa, na may liwanag na di-masukat; hindi Niya hinayaang maging huwad ang salita ng muni.”

Word by Word

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• अहो: ah! oh!
• अहो: Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: विस्मयादि-निपात (interjection of wonder)

• ब्रह्मण्यदेवस्य: of the god devoted to Brahmins (protector of dharma)
• ब्रह्मण्यदेवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मण्य + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (ब्रह्मण्यः देवः)

• कृष्णस्य: of Krishna
• कृष्णस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अमिततेजसः: of immeasurable splendour
• अमिततेजसः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमित + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अमितं तेजः यस्य) विशेषणम् कृष्णस्य

• महिमा: greatness
• महिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• एव: indeed/at all
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण (emphatic particle)

• मृषा: falsely
• मृषा: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मृषा (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (falsely/in vain)

• चक्रे: made/did
• चक्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वचः: word/statement
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circle of sages, hands raised in astonished praise, speak of Kṛṣṇa’s immeasurable splendor and his unwavering commitment to make a sage’s statement true.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Kṛṣṇa
• Muni (sage, i.e., Durvāsā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Respect for ṛṣi-vākya and the safeguarding of truth are marks of true divinity and dharmic kingship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, as the setting where Kṛṣṇa’s dharma and reverence for sages is displayed.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual; the emphasis is on dharmic conduct—honoring sages and preserving truth.