Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

दुर्वासा उवाच । नातिलुब्धं हि मां विद्धि किमन्यत्प्रार्थयाम्यहम् । रक्ष मे जीवितं दैत्य प्रेषयस्व जनार्द्दनम्

Transliteration

durvāsā uvāca | nātilubdhaṃ hi māṃ viddhi kimanyatprārthayāmyaham | rakṣa me jīvitaṃ daitya preṣayasva janārddanam

Translation

Wika ni Durvāsā: “Alamin mong hindi ako labis na sakim—ano pa ba ang hihilingin ko? Ingatan mo ang aking buhay, O Daitya; ipadala mo sa akin si Janārdana (Viṣṇu).”

Word by Word

• दुर्वासा: Durvasa
• दुर्वासा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• अति-लुब्धम्: overly greedy
• अति-लुब्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अति + लुब्ध (प्रातिपदिक)
• Form: समास: उपसर्ग-तत्पुरुष (अति + लुब्ध); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘माम्’ इति कर्म-सम्बन्धे (me as object of knowing)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• विद्धि: know (you)
• विद्धि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्न-सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘अन्यत्’ इति सह

• अन्यत्: else/other
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘किम्’ इति विशेष्य

• प्रार्थयामि: I request
• प्रार्थयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-अर्थ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• रक्ष: protect
• रक्ष: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; स्वामि-सम्बन्ध

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• दैत्य: O Daitya (demon)
• दैत्य: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• प्रेषयस्व: send (you)
• प्रेषयस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-इष् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• जनार्द्दनम्: Janardana (Vishnu/Krishna)
• जनार्द्दनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जनार्द्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Speaker

Durvāsā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Durvāsā declares he is not greedy; he asks Bali to protect his life by sending Janārdana. The scene is charged with fear, urgency, and reliance on divine rescue.

Characters & Entities

• Durvāsā
• Bali
• Janārdana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sage frames his demand as life-protecting necessity, showing how divine presence (Janārdana) is sought as ultimate refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Janārdana is invoked within the Dvārakā Māhātmya milieu, pointing to Dvārakā as the Lord’s protecting abode.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the request is for the Lord’s presence as protection.