Adhyaya 15
Inilalahad ng kabanatang ito ang sunod-sunod na aral at ritwal sa pamamagitan ng banal na pag-uusap at pagtatatag ng kabanalan. Isinalaysay ni Prahlāda na dumating si Brahmā at pinarangalan nina Sanaka at ng iba pang mga ṛṣi; pinagpala sila ni Brahmā, kinilala ang tagumpay ng kanilang debosyon, at ipinaalala na noon ay may hangganan dahil sa di-pa-hinog na pag-unawa. Isang mahalagang turo ang binigkas: ang pagsamba kay Kṛṣṇa ay hindi itinuturing na ganap kung hindi pinararangalan si Nīlakaṇṭha (Śiva). Kaya dapat sambahin si Śiva nang buong pagsisikap, sapagkat ito ang nagpapasakdal sa landas ng bhakti. Ang mga yogasiddha na pantas ay nagtungo sa harap ng templo, nagtatag ng Śiva-liṅga at naghukay ng balon para sa banal na pagligo; ang tubig nito’y pinuri na dalisay na tila amṛta. Pagkaraan, ipinangalan ni Brahmā ang mga ito at itinakda ang kanilang dangal sa madla: ang liṅga ay “Siddheśvara” at ang balon ay “Ṛṣitīrtha”. Ipinahayag ang bisa ng ritwal: ang simpleng pagligo na may pananampalataya ay makapagpapalaya sa tao kasama ang mga ninuno, at makapaglilinis ng kasalanang asal gaya ng pagsisinungaling at nakagawiang paninirang-puri. Binanggit ang mga mapalad na panahon ng pagligo (equinox, mga okasyong manv-ādi, Kṛtayuga-ādya, at buwan ng Māgha), at itinanghal na lalo pang makapangyarihan ang pagtalima sa Śivarātri sa Siddheśvara. Itinatakda rin ang wastong pamamaraan: maghandog ng arghya, magpahid ng banal na lupa/abo, maligo nang may pag-iingat, magsagawa ng tarpaṇa para sa mga ninuno/diyos/tao, magsagawa ng śrāddha, magbigay ng dakṣiṇā nang walang daya, at maghandog ng butil, kasuotan, pabango at iba pa. Ang bunga ay kasiyahan ng mga ninuno, kasaganaan, supling, pagwasak ng demerito, pagdami ng merito, katuparan ng mga layon, at sa huli’y mataas na hantungan para sa tapat na nakikinig.
Shlokas
Verse 1
प्रह्लाद उवाच श्रुत्वा तमागतं देवं ब्रह्माणं पितरं स्वकम् । सनकाद्या नमस्कर्त्तुं जग्मुः सर्वे पितामहम्
Wika ni Prahlāda: Nang marinig nilang dumating na ang diyos na si Brahmā—ang sarili nilang ama—si Sanaka at ang iba pa ay pumaroon upang magpatirapa at magbigay-galang sa Dakilang Ninuno (Brahmā).
Verse 2
तं दृष्ट्वा लोककर्त्तारं दण्डवत्प्रणताः क्षितौ । ततो दृष्ट्वा स तनयान्संगृह्य परिषस्वजे
Nang makita nila ang Lumikha ng mga daigdig, sila’y nagpatirapa sa lupa na parang tuwid na tungkod. Pagkaraan, nang makita niya ang kanyang mga anak, tinipon niya sila sa piling at niyakap.
Verse 3
पृष्टश्चानामयं तैस्तु पृष्ट्वा तान्समुवाच ह । आराधितो यैर्भगवान्धन्या यूयं वयं तथा
Nang tanungin nila ang kanyang kalagayan, siya nama’y nagtanong din at nagsalita: “Mapalad kayo—at gayundin kami—sapagkat sinamba ninyo ang Panginoon.”
Verse 4
संसिद्धिं परमां याता भगवद्दर्शनेन हि । न ज्ञातं पुत्रकाः सम्यगज्ञानाद्बालबुद्धिभिः
“Tunay nga, sa pamamagitan ng pagdanas ng banal na pagtanaw sa Panginoon, narating ninyo ang sukdulang kaganapan. Ngunit, mga anak kong mahal, hindi ito lubusang naunawaan—dahil sa kamangmangan at isip na musmos.”
Verse 5
येनार्चितो महादेवस्तस्य तुष्यति केशवः । अनर्चिते नीलकण्ठे न गृह्णात्यर्चनं हरिः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्यतां नीललोहितः
Nalulugod si Keśava sa taong sumasamba kay Mahādeva. Kapag hindi sinamba si Nīlakaṇṭha, hindi tinatanggap ni Hari ang handog na pagsamba. Kaya, sa lahat ng pagsisikap, sambahin si Nīlalohita (Śiva).
Verse 6
येन संपूर्णतां याति कृष्णपूजा कृता सदा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या ब्रह्मपुत्रा ययुस्तदा
“Sa pamamagitan nito, ang pagsamba kay Kṛṣṇa, kapag laging isinasagawa, ay umaabot sa ganap na kaganapan.” Pagkarinig sa mga salitang iyon niya, ang mga anak ni Brahmā ay lumisan noon din.
Verse 7
देवागाराग्रतो गत्वा योगसिद्धा महर्षयः । लिंगं संस्थापयामासुः शिवभक्तिपुरस्कृता
Pagdating sa harap ng templo, ang mga dakilang rishi na ganap sa yoga ay nagtatag ng isang liṅga, na inuuna ang debosyon kay Śiva.
Verse 8
संस्थाप्य शिवलिंगं ते स्नानार्थं मुनिसत्तमाः । कूपं चक्रुस्ततः सर्व ऋषयः संशितव्रताः
Matapos maitindig ang Śiva-liṅga, ang mga pinakadakilang muni—nagnanais maligo—ay ang lahat ng rishi na matatag sa panata ay naghukay ng isang balon.
Verse 9
दृष्ट्वा तममृतप्रख्यं जलपूर्णं सुनिर्मलम् । संहृष्टा ऋषयः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन्
Nang makita ang balon na iyon na punô ng tubig, napakalinis at tila nektar, nagalak ang lahat ng rishi at nagsabi, “Napakabuti! Napakabuti!”
Verse 10
स्थापितं शिवलिंगं च दृष्ट्वा लोकपितामहः । उवाच वचनं ब्रह्मा प्रीतः पुत्रांस्तदा द्विजाः
Nang makita ang Śiva-liṅga na naitindig nang wasto, si Brahmā—ang lolo ng mga daigdig—ay nalugod at nagsalita sa mga anak na dwija (mga pantas) noon.
Verse 11
ब्रह्मोवाच । भवद्भिर्योगसंसिद्धैर्यस्मात्संस्थापितः शिवः । तस्मात्सिद्धेश्वर इति ख्यातिं लोके गमिष्यति
Wika ni Brahmā: “Sapagkat si Śiva ay naitatag ninyo—mga ganap sa yoga—kaya’t sa daigdig Siya’y kikilalanin sa pangalang ‘Siddheśvara’ (Panginoon ng mga Natamo).”
Verse 12
समीपे शितिकण्ठस्य कूपोयमृषिभिः कृतः । ऋषितीर्थमिति ख्यातं तस्माल्लोके भविष्यति
Malapit kay Śitikaṇṭha (Śiva), ang balong ito’y ginawa ng mga ṛṣi; kaya sa daigdig ito’y makikilala bilang ‘Ṛṣitīrtha’.
Verse 13
विना श्राद्धेन विप्रेन्द्रा दानेन पितृतर्पणात् । भक्तितः स्नानमात्रेण पितृभिः सह मुच्यते
O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, kahit walang śrāddha, walang pag-aalay ng dāna, at walang pagtarpana sa mga ninuno—sa bhakti lamang, sa pagligo lamang, ang tao’y napapalaya kasama ng kanyang mga pitṛ.
Verse 14
असत्यवादिनो ये च परनिन्दा परायणाः । स्नानमात्रेण शुध्यन्ति ऋषितीर्थे न संशयः
Kahit ang mga nagsisinungaling at ang mga laging naninira sa kapwa ay nalilinis sa pagligo lamang sa Ṛṣitīrtha—walang pag-aalinlangan.
Verse 15
स्नानं प्रशस्तं विषुवे मन्वादिषु तथैव च । तथा कृतयुगाद्यायां माघस्य द्विजसत्तमाः
O pinakamainam sa mga dvija, lubhang pinupuri ang pagligo sa mga viṣuva (equinox), sa mga banal na araw na Manv-ādi, gayundin sa pasimula ng Kṛta-yuga; at gayon din sa buwan ng Māgha.
Verse 16
शिवरात्रौ वसेद्यस्तु लिंगे सिद्धेशसंज्ञिते । स्नात्वा ऋषिकृते तीर्थे किं तस्यान्येन वै द्विजाः । गत्वा तत्र महाभागा गृहीत्वा फलमुत्तमम्
Sinumang magpuyat doon sa Śivarātri sa liṅga na tinatawag na Siddheśa, at maligo sa tīrtha na nilikha ng mga ṛṣi—ano pa ang kailangan niyang ibang banal na gawa, O mga brāhmaṇa? Pagdating doon, O mapapalad, matatamo niya ang kataas-taasang gantimpala.
Verse 17
अर्घ्यं दत्त्वा विधानेन कृत्वा च करयोः कुशान् । गृह्णंत्वर्घ्यमिमं देवा योगसिद्धा महर्षयः
Matapos maghandog ng arghya ayon sa tuntunin, at ilagay ang damong kuśa sa dalawang kamay, manalangin: “Nawa’y tanggapin ng mga Deva at ng mga dakilang ṛṣi na ganap sa yoga ang arghya kong ito.”
Verse 18
ऋषितीर्थे च पापघ्ने सिद्धेश्वरसमन्विते । दत्त्वार्घ्यं मृदमालभ्य स्नानं कुर्यात्समाहितः
Sa Ṛṣitīrtha—ang tawiran na pumupuksa ng kasalanan at kaugnay ni Siddheśvara—maghandog muna ng arghya, saka ipahid ang banal na lupang panlinis, at sa isip na nakatuon ay isagawa ang paliligo ng ritwal.
Verse 19
तर्पयेच्च पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमम् । ततः श्राद्धं प्रकुर्वीत पितॄणां श्रद्धयाऽन्वितः
Pagkaraan, ayon sa wastong pagkakasunod, maghandog ng tarpaṇa sa mga Pitṛ, sa mga Deva, at sa mga tao; pagkatapos nito, na may pananampalataya, isagawa ang śrāddha para sa mga ninuno.
Verse 20
तथा च दक्षिणां दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । विशेषतः प्रदेयानि फलानि रसवंति च
Gayundin, iwasan ang pagkakuripot sa yaman at magbigay ng dakṣiṇā; at lalo na, maghandog ng piling mga prutas na makatas at mainam bilang kaloob.
Verse 21
दद्याच्छयामाकनीवारान्विद्रुमं चाजिनानि च । सप्तधान्यानि शालींश्च सक्तूंश्च गुडसंयुतान्
Dapat maghandog ng mga butil na śyāmāka at nīvāra, ng pulang koral at mga balat; gayundin ng pitong uri ng butil, bigas, at inihaw na harina na hinaluan ng jaggery.
Verse 22
गंधमाल्यानि तांबूलं वस्त्राणि च तथा पयः । एवं कृत्वा समग्रं च कृतकृत्यो भवेन्नरः
Maghandog din ng pabango at mga garland, ng tāmbūla (nganga), ng mga kasuotan at gatas. Sa paggawa nito nang ganap, ang tao’y nagiging yaong nakatupad sa tungkuling panrelihiyon.
Verse 23
पूजयित्वा महादेवं सिद्धेश्वरमुमापतिम् । सफलं जन्म मर्त्यस्य जीवितं च सुजीवितम्
Pagkatapos sambahin si Mahādeva—si Siddheśvara, ang Panginoon ni Umā—nagiging mabunga ang pagsilang bilang tao, at ang buhay ay nagiging tunay na mahusay na napamuhay.
Verse 24
यः स्नात्वा ऋषितीर्थे तु पश्येत्सिद्धेश्वरं शिवम् । पितरस्तस्य तुष्यन्ति तुष्यन्ति च पितामहाः
Sinumang maligo sa Ṛṣitīrtha at masdan si Siddheśvara Śiva—ang kanyang mga ninuno ay nalulugod, at nalulugod din ang mga ninuno sa mas naunang salinlahi.
Verse 25
अपुत्रा पुत्रिणः स्युस्ते पुत्रिणश्चापि पौत्रिणः । निर्धना धनवंतश्च सिद्धेश्वररता नराः
Ang mga lalaking deboto ni Siddheśvara—ang walang anak na lalaki ay magkakaroon ng anak na lalaki; ang may anak na lalaki ay magkakaroon ng apo; at ang dukha ay magiging mayaman.
Verse 26
दुष्कृतं याति विलयं सुकृतं च विवर्द्धते । भवेन्मनोरथावाप्तिः प्रणते सिद्धनायके
Naglalaho ang kasalanan, dumarami ang kabutihan; at natatamo ang ninanais ng puso ng debotong yumuyuk at sumasamba kay Siddhanāyaka (Siddheśvara).
Verse 27
ऋषितीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा सिद्धेश्वरं हरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
Pagkaligo sa Ṛṣitīrtha at pagdungaw kay Siddheśvara Hara, natatamo ng tao ang lahat ng ninanais—hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pag-uusisa pa.
Verse 28
शिवरात्र्यां विशेषेण सिद्धेशः संप्रपूजितः । यंयं कामयते कामं तं ददाति न संशयः । चिन्तामणिसमः स्वामी ह्यथवा चाक्षयो निधिः
Lalo na sa gabi ng Śivarātri, kapag si Siddheśa ay sinamba nang wasto, anumang hiling na minimithi ng deboto—ipinagkakaloob Niya nang walang pag-aalinlangan. Ang Panginoon ay tulad ng cintāmaṇi, batong tumutupad ng hiling, at tulad ng kayamanang di nauubos.
Verse 29
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं सर्वाघहरणं परम् । प्रयाति परमं स्थानं मानवः श्रद्धयान्वितः
Ang taong nakarinig sa banal na kabanatang ito—na sukdulang nag-aalis ng lahat ng kasalanan—at may pananampalataya, ay makararatíng sa pinakamataas na tahanan.