Adhyaya 63
Tinapos ni Pulastya ang pinaikling salaysay tungkol sa kadakilaan ng Bundok Arbuda, at ipinaliwanag na kung ililista nang buo, kahit mga dantaon ng pagsasalaysay ay hindi sasapat dahil sa di-mabilang na mga tīrtha at banal na tahanang itinatag ng mga ṛṣi. Ipinahahayag ng kabanata na laganap ang kabanalan sa Arbuda: walang tīrtha, siddhi, punongkahoy, ilog, o presensiyang maka-Diyos na wala roon. Ang mga naninirahan sa “magandang Bundok Arbuda” ay inilalarawan bilang tagapagdala ng kabutihang-loob at merito. Ang hindi nakakakita sa Arbuda “sa lahat ng panig” ay itinuturing na hindi natatamo ang tunay na pakinabang ng buhay, yaman, o pag-aayuno at pagninilay (tapas). Pinalalawak din ang bisa ng pagliligtas hanggang sa lahat ng uri ng nilalang—insektong maliliit, hayop, ibon—at sa apat na paraan ng kapanganakan. Ang pagkamatay sa Arbuda—maging walang pagnanasa o may pagnanasa—ay sinasabing humahantong sa Śiva-sāyujya, ang pakikiisa kay Śiva, na malaya sa pagtanda at kamatayan. Sa phalaśruti, ang araw-araw na pakikinig sa salaysay na ito ng Purāṇa nang may pananampalataya ay nagbibigay ng bunga ng paglalakbay-dambana; kaya nararapat na maglakbay patungong Arbuda upang makamit ang siddhi sa mundong ito at sa susunod.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । अर्बुदस्य महाराज माहात्म्यं हि समासतः
Sinabi ni Pulastya: O dakilang hari, ang lahat ng iyong itinanong sa akin ay naipaliwanag ko na sa iyo; tunay ngang ang kadakilaan ng Arbuda ay naipahayag nang maikli.
Verse 2
विस्तरेण च संख्या स्यादपि वर्षशतैरपि । असंख्यानीह तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । पदेपदे गृहाण्येव निर्मितानि महर्षिभिः
Kung ilalarawan at bibilangin nang lubos, kahit sa loob ng daan-daang taon ay hindi matatapos. Dito’y di-mabilang ang mga tīrtha at mga banal na santuwaryo; sa bawat hakbang ay may mga āśrama at tahanang itinindig ng mga dakilang ṛṣi.
Verse 3
न तत्तीर्थं न सा सिद्धिर्न स वृक्षो महीपते । न सा नदी न देवेशो यस्य तत्रास्ति न स्थितिः
O panginoon ng lupa, walang tīrtha, walang siddhi, walang punongkahoy, walang ilog, at wala ring Panginoon ng mga deva—na ang pag-iral ay hindi naitatatag doon.
Verse 4
ये वसंति महाराज सुरम्येऽर्बुदपर्वते । नूनं ते पुण्यकर्माणो न वसंति त्रिविष्टपे
O dakilang hari, yaong mga nananahan sa marikit na Bundok Arbuda ay tunay na mga gumagawa ng dakilang kabutihan; sa katotohanan, hindi na nila kailangang manahan pa sa Triviṣṭapa (langit).
Verse 5
किं तस्य जीवितेनार्थः किं धनैः किं जपैर्नृप । यो न पश्यति मन्दात्मा समन्तादर्बुदाचलम्
O hari, ano ang halaga ng kanyang buhay—ano ang halaga ng yaman, ano ang halaga ng pagbigkas ng japa—kung ang taong mapurol ang loob ay hindi man lamang masilayan ang Bundok Arbuda sa kabuuan nito sa lahat ng dako?
Verse 6
अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । स्वेदजाश्चाण्डजाश्चापि ह्युद्भिज्जाश्च जरायुजाः
Maging ang mga insekto at gamu-gamo, mga hayop na alaga, mga ibon at mababangis na hayop—yaong isinilang sa pawis, sa itlog, yaong sumisibol sa lupa, at yaong isinilang sa sinapupunan—ay kabilang sa saklaw na banal na ito.
Verse 7
तस्मिन्मृता महाराज निष्कामाः कामतोऽपि वा । ते यान्ति शिवसायुज्यं जरा मरणवर्जितम्
O dakilang hari, ang sinumang mamatay doon—maging walang pagnanasa o kahit may pagnanasa—ay makakamtan ang Śiva-sāyujya, ang pakikiisa kay Śiva, na malaya sa katandaan at kamatayan.
Verse 8
यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः । अर्बुदस्य महाराज स यात्राफलमश्नुते
At sinumang may pananampalataya na palaging nakikinig sa Purāṇa na ito tungkol sa Arbuda, O dakilang hari, ay tumatanggap ng kapala na katumbas ng pagsasagawa mismo ng banal na paglalakbay.
Verse 9
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत् । य इच्छेदात्मनः सिद्धिमिह लोके परत्र च
Kaya nga, sa buong pagsisikap ay dapat isagawa ang paglalakbay-dambana roon—ng sinumang nagnanais ng sariling siddhi, sa mundong ito at sa susunod.
Verse 63
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-animnapu’t tatlong kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Phalaśruti ng Māhātmya ng Arbuda-khaṇḍa,” sa Prabhāsa Khaṇḍa, sa ikatlong bahagi na Arbuda Khaṇḍa, ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.