Adhyaya 50
Inilalahad ng adhyāya na ito ang pang-teolohiyang pangaral ni Pulastya sa isang hari tungkol sa Kotitīrtha, na ipinakikilalang banal na pook na naglilinis at sumisira sa lahat ng kasalanan (sarva-pātaka-nāśana). Ipinapaliwanag ng kabanata kung bakit ang lakas ng mga tīrtha na umaabot sa “koṭi” (crore) ay naiipon sa ilang tiyak na lugar: binibilang nito ang napakaraming tīrtha at sinasabing isang “bahaging koṭi” ang nanahan sa Bundok Arbuda, samantalang ang kaugnay na pagtipon ay iniuugnay sa Puṣkara, Kurukṣetra, at isang “kalahating-koṭi” sa Vārāṇasī, na pinupuri at binabantayan ng mga diyos. Pangunahing tema rin ang pagiging marupok ng mga ritwal sa Kali-yuga: kapag ang mga tao’y nagiging “mleccha-bhūta” at ang pakikisalamuha ay nagdudulot ng pagkagambala sa tīrtha (tīrtha-viplava), sinasabing ang mga tīrtha ay mabilis na mananatili sa mga nabanggit na pinangangalagaang himpilan. Pagkatapos, nagbibigay ito ng gabay sa pagsasagawa: magsagawa ng banal na pagligo nang buong pagsisikap, lalo na sa kṛṣṇa-pakṣa trayodaśī sa buwan ng Bhādrapada (Nabhāsyā). Sa wakas, itinatakda ang gantimpala: lahat ng pagligo, japa, at homa na isinasagawa roon ay nagiging “koṭi-guṇa,” ibig sabihi’y napaparami nang isang crore na ulit sa biyaya ng lugar.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । कोटितीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपातकनाशनम् । तीर्थानां यत्र संजाता कोटिः पार्थिव हेलया
Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan nito, dapat magtungo sa Koṭitīrtha, ang pumupuksa sa lahat ng kasalanan—O hari—kung saan, dahil lamang sa isang tila di-sinasadyang gawa ng isang pinuno, nahayag ang isang “koti” na mga tīrtha.
Verse 2
यदा स्यात्कलिकालस्तु रौद्रो राजन्महीतले । म्लेच्छभूता जनाः सर्वे तत्स्पर्शात्तीर्थविप्लवः
Kapag sumapit sa daigdig ang kakila-kilabot na Panahon ng Kali, O Hari, at ang lahat ng tao’y nagiging tulad ng mleccha, sa kanilang pagdampi ay nagkakagulo at humihina ang mga banal na tīrtha.
Verse 3
तिस्रः कोट्योऽर्धकोटिश्च तीर्थानां भूमिवासिनाम् । तेषां कोटिस्ततोऽवात्सीत्पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके
Sa mga tīrtha na nananahan sa lupa ay may tatlong krore at kalahating krore; mula roon, isang ganap na krore ang dumating at nanirahan sa bundok na tinatawag na Arbuda.
Verse 4
पुष्करे च तथा कोटिः कुरुक्षेत्रे च पार्थिव । वाराणस्यामर्धकोटिः स्तुता देवैः सवासवैः । राजन्नेतानि रक्षंति सर्वे देवाः सवासवाः
Sa Puṣkara ay may isang krore (ng tīrtha), at sa Kurukṣetra rin, O Hari; at sa Vārāṇasī ay may kalahating krore, na pinupuri ng mga deva kasama si Indra. O Hari, ang lahat ng mga deva, kasama si Indra, ang nag-iingat sa mga banal na pook na ito.
Verse 5
यदा यदा भयार्त्तानि म्लेच्छस्पर्शात्समंततः । स्थानेष्वेतेषु तिष्ठंति तीर्थान्युक्तेषु सत्वरम्
Tuwing ang mga tīrtha ay pinahihirapan ng takot sa lahat ng panig dahil sa pagdampi ng mleccha, sila’y agad na kumakanlong at nananatili sa mismong mga pook na nabanggit.
Verse 6
कोटितीर्थानि त्रीण्येव तत्र जातानि भूतले । अर्ध कोटिसमेतानि सर्वपापहराणि च
Doon, sa ibabaw ng lupa, tunay na sumilang ang tatlong Koṭitīrtha—kasama ang kalahating krore (ng mga kaugnay na tīrtha)—na nag-aalis ng lahat ng kasalanan.
Verse 7
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां नभस्ये च विशेषतः
Kaya nga, sa buong pagsisikap ay nararapat maligo nang banal doon—lalo na sa Trayodaśī (ika-13) ng Kṛṣṇa-pakṣa (madilim na kalahati), at higit sa lahat sa buwan ng Nabhas (Bhādrapada).
Verse 8
तत्र स्नानादिकं सर्वं जपहोमादिकं च यत् । सर्वं कोटिगुणं राजंस्तत्प्रसादादसंशयम्
Doon, ang lahat ng gawain na nagsisimula sa banal na paliligo—at anumang isinasagawa roon gaya ng japa at homa—ay nagiging bunga na koṭi ang pagdami, O Hari, sa biyaya ng tīrtha na iyon, walang alinlangan.
Verse 50
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे कोटितीर्थप्रभाववर्णनंनाम पंचाशत्तमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ikalimampung kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ng Koṭitīrtha,” sa ikatlong bahagi, Arbuda-khaṇḍa, ng ikapitong aklat, Prabhāsa-khaṇḍa, sa loob ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa (kalipunan ng walumpu’t isang libong taludtod).