Adhyaya 4
Isinalaysay ni Sūta na si Bhagavān Vasiṣṭha ay nagtatag ng isang āśrama sa Arbudācala at nagsagawa ng matinding tapas upang manahan doon si Śambhu. Ang kanyang pag-aayuno at disiplina ay unti-unting tumindi: pamumuhay sa prutas, saka sa mga dahon, saka tubig lamang, at sa huli ay “sa hangin” na lamang; pagkatapos ay sinunod niya ang mahihigpit na gawi ayon sa panahon—pañcāgni sa tag-init, paglulubog sa tubig sa taglamig, at paninirahan sa ilalim ng bukas na langit sa tag-ulan—sa mahabang panahon. Nalugod si Mahādeva at nagpakita sa pamamagitan ng pagbiyak/pagbubukas sa bundok, at isang liṅga ang sumibol sa harap ng pantas. Tumugon si Vasiṣṭha sa isang maayos na Śiva-stotra, pinupuri ang kadalisayan ni Śiva, ang Kanyang paglaganap sa lahat, ang tatluhang anyo (trimūrti), ang aṣṭamūrti, at ang Kanyang likas na kaalaman. Isang tinig na walang katawan ang nag-anyaya ng hiling; hiniling ni Vasiṣṭha ang walang hanggang paglapit ng Diyos sa liṅga, ayon sa naunang panata. Ipinagkaloob ni Śiva ang tuloy-tuloy na sānnidhya at idinugtong na ang sinumang magpupuri sa stotra—lalo na sa isang pagtalima na may takdang araw sa kalendaryo—ay makakaugnay sa mga bunga ng banal na paglalakbay. Pinabanal din ang ilog Mandākinī na ipinadala para sa layuning maka-Diyos, at ang isang kuṇḍa sa hilaga: ang pagligo roon at pagdarśana sa liṅga ay nagdadala sa pinakamataas na kalagayang lampas sa pagtanda at kamatayan. Ang liṅga ay pinangalanang Acaleśvara at ipinahayag na di-matitinag hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob; pagkaraan, ang mga ṛṣi at mga deva ay nagtatag pa ng mga tīrtha at banal na tahanan sa pook na iyon.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । स कृत्वा स्वाश्रमं तत्र वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तत्र शंभोर्निवासाय तपस्तेपे सुदारुणम्
Sinabi ni Sūta: Doon, itinatag ng pinagpalang pantas na si Vasiṣṭha ang sarili niyang āśrama; at upang manahan doon si Śambhu, nagsagawa siya ng napakahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 2
स बभूव मुनिः सम्यक्फलाहारसमन्वितः । शीर्ण पर्णाशनः पश्चाद्द्वे शते समपद्यत
Namuhay ang pantas na iyon nang may disiplina, na prutas lamang ang pagkain. Pagkaraan, tuyong dahon ang kanyang tinangkilik, at nagpatuloy siya nang dalawang daang taon.
Verse 3
जलाहारः पञ्चशतवर्षाणि संबभूव ह । वर्षाणां वायुभक्षोऽभूत्ततो दशशतानि च
Sa limang daang taon, tubig lamang ang kanyang ikinabuhay; at pagkaraan, nabuhay siya sa hangin—sa hininga lamang—sa loob pa ng isang libong taon.
Verse 4
पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे हेमन्ते सलिलाशयः । वर्षास्वाकाशवासी च सहस्रं च ततोऽभवत्
Sa tag-init, isinagawa niya ang disiplina ng pañcāgni; sa taglamig, nanatili siya sa tubig; sa panahon ng tag-ulan, namuhay siyang lantad sa ilalim ng bukás na langit—at nagpatuloy ito sa isa pang libong taon.
Verse 5
ततस्तुष्टो महादेवस्तस्यर्षेः सुमहात्मनः । भित्त्वा तं पर्वतं सद्यस्तत्पुरो लिंगमुत्थितम् । तं दृष्ट्वा विस्मयाविष्टो मुनिः स्तोत्रमुदैरयत्
Pagkaraan, si Mahādeva, nalugod sa dakilang-makaluluwang na rishi, ay agad na hinati ang bundok, at isang liṅga ang sumibol sa kanyang harapan. Nang makita iyon, ang muni, nabalot ng pagkamangha, ay bumigkas ng himno ng papuri.
Verse 6
नमः शिवाय शुद्धाय सर्वगायाऽमृताय च । कपर्द्दिने नमस्तुभ्यं नमस्तस्मै त्रिमूर्त्तये
Pagpupugay kay Śiva—ang Dalisay, ang sumasaklaw sa lahat, ang Walang-kamatayan. Pagpupugay sa Iyo, O Kapardin; pagpupugay sa Kanya, ang iisang Trimūrti.
Verse 7
नमः स्थूलाय सूक्ष्माय व्यापकाय महात्मने । निषंगिणे नमस्तुभ्यं त्रिनेत्राय नमोनमः
Pagpupugay sa Iyo na kapwa lantad at masinsin, ang sumasaklaw sa lahat, ang Dakilang Sarili. Pagpupugay sa Iyo, Panginoong may tangan ng sandata; muli’t muli, pagpupugay sa Tatlong-Mata.
Verse 8
नमश्चन्द्रकलाधार नमो दिग्वसनाय च । पिनाकपाणये तुभ्यमष्टमूर्ते नमोनमः
Pagpupugay sa Tagapagdala ng gasuklay na buwan; pagpupugay sa Nakabihis ng kalangitan. Pagpupugay sa Iyo na may hawak ng busog na Pināka; muli’t muli, pagpupugay sa Panginoong Aṣṭamūrti, ang Walong-Anyo.
Verse 9
नमस्ते ज्ञानरूपाय ज्ञानगम्याय ते नमः । नमस्ते ज्ञानदेहाय सर्वज्ञानमयाय च
Pagpupugay sa Iyo na ang likas na anyo ay Kaalaman; pagpupugay sa Iyo na natatamo sa pamamagitan ng tunay na kaalaman. Pagpupugay sa Iyo na ang katawan ay Kaalaman, at puspos ng lahat ng kaalaman.
Verse 10
काशीपते नमस्तुभ्यं गिरिशाय नमोनमः । जगत्कारणरूपाय महादेवाय ते नमः
Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng Kāśī; muli’t muli, pagpupugay sa Girīśa, Panginoon ng Bundok. Pagpupugay sa Iyo, Mahādeva, na ang anyo Mo ang sanhi ng sansinukob.
Verse 11
गौरीकान्त नम स्तुभ्यं नमस्तुभ्यं शिवात्मने । ब्रह्मविष्णुस्वरूपाय त्रिनेत्राय नमोनमः
Pagpupugay sa Iyo, Gaurīkānta, minamahal ni Gaurī; pagpupugay sa Iyo na ang diwa ay si Śiva. Pagpupugay sa Iyo na nagpapakita bilang Brahmā at Viṣṇu; muli’t muli, pagpupugay sa Panginoong Tatlong-Mata.
Verse 12
विश्वरूपाय शुद्धाय नमस्तुभ्यं महात्मने । नमो विश्वस्वरूपाय सर्वदेवमयाय च
Pagpupugay sa Iyo na may anyong sansinukob, ang Dalisay; pagpupugay sa Iyo, O Dakilang Sarili. Pagpupugay sa Iyo na ang likas ay ang daigdig, at sa Iyo na kinasasangkutan ng lahat ng mga deva.
Verse 13
सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । परितुष्टोऽस्मि ते भद्रं वरं वरय सुव्रत
Sinabi ni Sūta: Sa sandaling iyon, may tinig na walang katawan na nagsalita: “Ako’y nalulugod sa iyo, O pinagpala. Pumili ka ng isang biyaya, O may dakilang panata.”
Verse 14
इत्युक्त्वा पर्वतं भित्त्वा तत्पुरो लिंगमुत्थितम्
Pagkasabi nito, nabiyak ang bundok, at sa mismong harapan niya ay sumibol ang Liṅga.
Verse 15
वसिष्ठ उवाच । लिंगेऽस्मिंस्तव सांनिध्यं सदा भवतु शंकर । मया पूर्वं प्रतिज्ञातं नगस्येह महात्मने । सत्यं कुरु वचो मे त्वं यदि तुष्टोऽसि शंकर
Wika ni Vasiṣṭha: “O Śaṅkara, nawa’y ang Iyong banal na pagdalo ay manatili magpakailanman sa Liṅga na ito. Noon pa’y nangako ako rito sa dakilang bundok. Kung Ikaw ay nalulugod, O Śaṅkara, gawin Mong magkatotoo ang aking mga salita.”
Verse 16
श्रीभगवानुवाच । अद्यप्रभृति लिंगेऽस्मिन्सांनिध्यं मे भविष्यति । त्वद्वाक्याद्ब्राह्मणश्रेष्ठ सर्वं सत्यं भविष्यति
Wika ng Mapalad na Panginoon: “Mula sa araw na ito, ang Aking banal na pagdalo ay mananatili sa Liṅga na ito. Sa pamamagitan ng iyong salita, O pinakadakila sa mga Brāhmaṇa, ang lahat ay tunay na magkakatotoo.”
Verse 17
स्तोत्रेणानेन यो मर्त्यो मां स्तविष्यति भक्तितः । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामाश्विने मुनिसत्तम
O pinakadakila sa mga pantas, sinumang mortal na may debosyon ay pumuri sa akin sa pamamagitan ng himnong ito sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng madilim na kalahati ng buwan (kṛṣṇa-pakṣa) sa buwan ng Āśvina—magkakamit ng dakilang kabanalan at gantimpala.
Verse 18
मत्प्रियार्थं तु शक्रेण प्रेषिता मुनिसत्तम । मन्दाकिनीति विख्याता नदी त्रैलोक्यपाविनी
O pinakadakila sa mga pantas, alang-alang sa bagay na mahal sa akin, si Śakra (Indra) ay nagsugo ng isang ilog—na tanyag sa pangalang Mandākinī—na tagapaglinis ng tatlong daigdig.
Verse 19
देवस्योत्तरदिग्भागे कुंडं तिष्ठति नित्यशः । तस्यां स्नात्वा मुनिश्रेष्ठ लिंगं मे पश्यते तु यः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्
O pinakadakila sa mga pantas, sa hilaga ng dambana ng diyos ay may isang kuṇḍa (banal na lawa) na laging naroroon. O pinakamarangal na pantas, sinumang maligo roon at pagkatapos ay masilayan ang Aking Liṅga, siya’y makararating sa kataas-taasang tahanan, malaya sa katandaan at kamatayan.
Verse 20
अचलं भेदयित्वा तु यस्मान्मे लिंगमुद्गतम् । अचलेश्वरनाम्नैव लोके ख्यातिं गमिष्यति
Sapagkat ang aking liṅga ay lumitaw sa paghiwa sa bundok na Acala, ito’y magiging tanyag sa daigdig sa pangalang “Acaleśvara” mismo.
Verse 21
अस्य लिंगस्य माहात्म्यान्न कदाचिच्चलिष्यति । सर्वथा म इदं लिंगं प्रलयान्ते न चाल्यते
Dahil sa kadakilaan ng liṅga na ito, hindi ito kailanman yayanig. Sa anumang paraan, ang liṅga kong ito’y hindi magagalaw, kahit sa wakas ng pralaya.
Verse 22
सूत उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं विरराम महेश्वरः । वसिष्ठोऽपि सुहृष्टात्मा गौतमाद्या मुनीश्वराः
Sinabi ni Sūta: Pagkasambit ng gayong mga salita, si Maheśvara ay tumahimik. Si Vasiṣṭha man ay nagalak sa puso, at ang mga panginoon ng mga muni, na pinangungunahan ni Gautama, ay nagsaya rin.
Verse 23
शक्रादयस्ततो देवास्तीर्थान्यायतनानि च । आनयामास ब्रह्मर्षिस्तपसा पर्वतोत्तमे
Pagkaraan, si Śakra at ang iba pang mga diyos ay nagdala roon ng mga banal na tīrtha at mga sagradong tahanan; at ang Brahmarṣi, sa pamamagitan ng tapas, ay inanyayahan at inihatid ang mga iyon sa pinakadakilang bundok.
Verse 24
ततस्तुष्टः सुरश्रेष्ठस्तत्र वासमथाकरोत्
Pagkaraan, ang pinakadakila sa mga diyos ay nalugod at nanahan doon.