Adhyaya 8

Verse 1

। लोमश उवाच । तस्करोऽपि पुरा ब्रह्मन्सर्वधर्मबाहिष्कृतः । ब्रह्मघ्नोऽसौ सुरापश्च सुवर्णस्य च तस्करः

Sinabi ni Lomaśa: “O Brāhmaṇa, noong unang panahon ay may isang magnanakaw na itinakwil sa lahat ng dharma. Siya’y pumatay ng isang brāhmaṇa, lasenggo, at magnanakaw din ng ginto.”

Verse 2

लंपटोहि महापाप उत्तमस्त्रीषु सर्वदा । द्यूतकारी सदा मंदः कितवैः सह संगतः

Tunay siyang mapagnasa at lubhang makasalanan, laging humahabol sa mararangal na babae ng iba. Palagi siyang nagsusugal, mapurol ang isip, at nakikisama sa mga manlilinlang.

Verse 3

एकदा क्रीडता तेन हारितं द्यूतमद्भुतम् । कितवैर्मर्द्यमानो हि तदा नोवाच किञ्चन

Minsan, habang siya’y naglalaro, siya’y lubhang natalo sa isang kahanga-hangang laro ng sugal na may dice. Bagama’t binugbog ng mga sugarol, wala siyang sinabi noon.

Verse 4

पीडितोऽप्यभवत्तूष्णीं तैरुक्तः पापकृत्तमः । द्यूते त्वया च तद्द्रव्यं हारितं किं प्रयच्छसि

Kahit pinahihirapan, nanatili siyang tahimik. Pagkaraan, sinabi ng mga iyon sa pinakamasamang makasalanan: “Sa sugal, natalo mo ang ari-ariang iyon—ano ang ibabayad mo?”

Verse 5

नो वा तत्कथ्यतां शीघ्रं याथातथ्येन दुर्मते । यद्धारितं प्रयच्छामि रात्रावित्यब्रवीच्च सः

“Kung hindi, sabihin mo agad at tapat, hangal!” sagot niya, “Ang natalo ko, babayaran ko sa gabi.”

Verse 6

तैर्मुक्तस्तेन वाक्येन गतास्ते कितवादयः । तदा निशीथसमये गतोऽसौ शिवमंदिरम्

Dahil sa mga salitang iyon, pinalaya siya at umalis ang mga sugarol at iba pa. Pagdating ng hatinggabi, siya’y nagtungo sa templo ni Śiva.

Verse 7

शिरोधिरुह्य शम्भोश्च घण्टामादातुमुद्यतः । तावत्कैलासशिखरे शंभुः प्रोवाच किंकरान्

Umakyat siya sa tuktok ng (liṅga ni) Śambhu at naghangad na kunin ang kampana. Sa sandaling iyon, sa tuktok ng Kailāsa, nagsalita si Śambhu sa Kanyang mga tagapaglingkod.

Verse 8

अनेन यत्कृतं चाद्य सर्वेषामधिकं भुवि । सर्वेषामेव भक्तानां वरिष्ठोऽयं च मत्प्रियः

Ang ginawa ng taong ito ngayon ay humihigit sa lahat sa lupa. Tunay, sa lahat ng mga deboto, siya ang pinakadakila at minamahal Ko.

Verse 9

इति प्रोक्त्वान यामास वीरभद्रादिभिर्गणैः । ते सर्वे त्वरिता जग्मुः कैलासाच्छिववल्लभात्

Pagkasabi nito, isinugo ni Śiva ang mga gaṇa na pinamumunuan ni Vīrabhadra. Silang lahat ay dagling umalis mula sa Kailāsa, ang minamahal na tahanan ni Śiva.

Verse 10

सर्वैर्डमरुनादेन नादितं भुवनत्रयम् । तान्दृष्ट्वा सहसोत्तीर्य तस्करोसौ दुरात्मवान् । लिंगस्य मस्तकात्सद्यः पलायनपरोऽभवत्

Sa tunog ng kanilang ḍamaru, umalingawngaw ang tatlong daigdig. Pagkakita sa kanila, ang masamang magnanakaw na iyon ay biglang tumalon mula sa tuktok ng liṅga at lubos na naghangad na tumakas.

Verse 11

पलायमानं तं दृष्ट्वा वीरभद्रः समाह्वयत्

Nang makita siyang tumatakas, tinawag siya ni Vīrabhadra.

Verse 12

कस्माद्विभेपि रे मन्द देवदेवो महेस्वरः । प्रसन्नस्तव जातोद्य उदारचरितो ह्यसौ

“Bakit ka natatakot, ikaw na mangmang? Si Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos, ay nalugod sa iyo ngayong araw; sapagkat Siya’y tunay na marangal sa Kanyang asal.”

Verse 13

इत्युक्त्वा तं विमाने च कृत्वा कैलासमाययौ । पार्षदो हि कृतस्तेन तस्करो हि महात्मना

Pagkasabi niya nang gayon, isinakay niya siya sa makalangit na sasakyan (vimāna) at nagbalik sa Kailāsa. Ang magnanakaw na iyon ay ginawa ngang pāṛṣada, isang malapit na tagapaglingkod, ng Dakilang-Pusong Panginoon Śiva.

Verse 14

तस्माद्भाव्या शिवे भक्तिः सर्वेषामपि देहिनाम् । पशवोऽपि हि पूज्याः स्युः किं पुनर्मानवाभुवि

Kaya nga, dapat linangin ng lahat ng may katawan ang debosyon (bhakti) kay Śiva. Kung maging ang mga hayop, dahil sa ugnay kay Śiva, ay nagiging karapat-dapat igalang, lalo na ang mga tao sa lupa!

Verse 15

ये तार्किकास्तर्कपरास्तथ मीमांसकाश्च ये । अन्योन्यवादिनश्चान्ये चान्ये वात्मवितर्ककाः

Yaong mga lohiko na nakatuon sa pagtatalo, at yaong mga Mīmāṃsaka; ang iba’y nagbabangayan sa isa’t isa, at ang iba pa’y nagsasagawa ng sariling paghihinuha tungkol sa sarili—

Verse 16

एकवाक्यं न कुर्वंति शिवार्चनबहिष्कृताः । तर्को हि क्रियते यैश्च तेसर्वे किं शिवं विना

Ang mga nagtatakwil sa pagsamba kay Śiva ay hindi nakararating sa iisang salitang nagkakaisa. Yaong mga humahabol lamang sa pagtatalo—ano ba silang lahat kung wala si Śiva?

Verse 17

तथा किं बहुनोक्तेन सर्वेऽपि स्थिरजंगमाः । प्राणिनोऽपि हि जायंते केवलं लिंगधारिणः

At ano pa ang saysay ng marami pang salita? Lahat ng nilalang—maging di-gumagalaw o gumagalaw—oo, lahat ng may buhay—ay isinisilang lamang bilang mga tagapagdala ng liṅga, ang tanda ng paglikha at pagkakakilanlan.

Verse 18

पिण्डीयुक्तं यता लिंगं स्थापितं च यथाऽभवत् । तथा नरा लिंगयुक्ताः पिण्डीभूतास्तता स्त्रियः

Kung paanong ang liṅga ay itinatag na kasama ang kanyang pundasyon (piṇḍī/pīṭhikā), gayon din ang mga lalaki ay may liṅga, at ang mga babae naman, ayon dito, ay may piṇḍī bilang salalayan.

Verse 19

शिवशक्तियुतं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । तं शिवं मौढ्यतस्त्यक्त्वा मूढाश्चान्यं भजंति ये

Ang buong sansinukob na ito—gumagalaw man o hindi—ay nilulukuban ni Śiva kasama si Śakti. Yaong dahil sa kamangmangan ay tumatalikod sa Śiva at sumasamba sa iba, tunay na naliligaw.

Verse 20

धर्ममात्यंतिकं तुच्छं नश्वरं क्षणभंगुरम् । यो विष्णुः स शिवो ज्ञेयो यः शिवो विष्णुरेव सः

Ang maka-mundong kabanalan na ‘pinakamataas’ sa pangalan lamang ay hamak, naglalaho, at marupok sa isang kisap. Alamin: ang si Viṣṇu ay si Śiva, at ang si Śiva ay si Viṣṇu rin.

Verse 21

पीठिका विष्णुरूपं स्याल्लिंगरूपी महेश्वरः । तस्माल्लिंगार्चनं श्रेष्ठं सर्वेषामपि वै द्विजाः

Ang pīṭhikā (pedestal) ay nasa anyo ni Viṣṇu, at si Maheśvara ay nasa anyo ng liṅga. Kaya ang pagsamba sa liṅga ang pinakadakila para sa lahat—tunay nga, O mga dwija.

Verse 22

ब्रह्मा मणिमयं लिंगं पूजयत्यनिशं शुभम् । इन्द्रो रत्नमयं लिंगं चन्द्रो मुक्तामयं तथा

Si Brahmā ay walang patid na sumasamba sa mapalad na liṅga na yari sa mga hiyas; si Indra ay sumasamba sa liṅga na yari sa mga batong mahalaga; at si Candra rin ay sumasamba sa liṅga na yari sa perlas.

Verse 23

भानुस्ताम्रमयं लिंगं पूजयत्यनिशं शुभम् । रौक्मं लिंगं कुबेरश्च पाशी चारक्तमेव च

Si Bhānu (ang Araw) ay walang patid na sumasamba sa mapalad na liṅga ni Śiva na yari sa tanso. Si Kubera ay sumasamba sa liṅgang ginto, at si Pāśī (Varuṇa) ay sumasamba rin sa liṅgang kulay pula.

Verse 24

यमो नीलमयं लिंगं राजतं नैरृतस्तथा । काश्मीरं पवनो लिंगमर्चयत्यनिशं विभोः

Si Yama ay sumasamba sa liṅgang bughaw; si Nairṛta ay gayundin sa liṅgang pilak. At si Pavana (ang Hangin) ay walang patid na nag-aalay ng pagsamba sa liṅga ng Panginoon na may kulay kāśmīra (dilaw na tila saffron).

Verse 25

एवं ते लिंगिताः सर्वे लोकपालाः सवासवाः । तथा सर्वेऽपि पाताले गंधर्वाः किंनरैः सह

Kaya nito, ang lahat ng Lokapāla, kasama ang mga Vasu, ay natatatakan ng debosyon sa liṅga; at gayundin sa Pātāla, ang lahat ng Gandharva kasama ang mga Kinnara ay may gayong pagsamba rin.

Verse 26

दैत्यानां वैष्णवाः केचित्प्रह्लादप्रमुखा द्विजाः । तथाहि राक्षसानां च विभीषणपुरोगमाः

Sa mga Daitya, may ilan na mga Vaiṣṇava, tapat na deboto ni Viṣṇu—pangunahing halimbawa si Prahlāda, O dalawang-ulit na isinilang. Gayundin sa mga Rākṣasa, may mga deboto ring pinangungunahan ni Vibhīṣaṇa.

Verse 27

बलिश्च नमुचिश्चैव हिरण्यकशिपुस्तथा । वृषपर्वा वृषश्चैव संह्रादो बाण एव च

Si Bali at si Namuci, gayundin si Hiraṇyakaśipu; si Vṛṣaparvā at si Vṛṣ din; si Saṃhrāda at si Bāṇa—sila ang mga tanyag na nilalang na binabanggit dito.

Verse 28

एते चान्ये च बहवः शिष्याः शुक्रस्य धीमतः । एवं शिवार्चनरताः सर्वे ते दैत्यदानवाः

Ang mga ito—at marami pang iba—ay mga alagad ng marunong na si Śukra. Kaya’t ang lahat ng Daitya at Dānava ay laging masigasig sa pagsamba kay Śiva.

Verse 29

राक्षसा एव ते सर्वे शिवपूजान्विताः सदा । हेतिः प्रहेतिः संयातिर्विघसः प्रघसस्तथा

Tunay nga, silang lahat ay mga Rākṣasa, laging kasama sa pagsamba kay Śiva—sina Heti, Praheti, Saṃyāti, Vighasa, at gayundin si Praghasa.

Verse 30

विद्युज्जिह्वस्तीक्ष्णदंष्ट्रो धूम्राक्षो भीमविक्रमः । माली चैव सुमाली च माल्यवानतिभीषमः

Sina Vidyujjihva, Tīkṣṇadaṃṣṭra, at Dhūmrākṣa na may nakapanghihilakbot na lakas; at sina Mālī, Sumālī, at Mālyavān—lubhang kakila-kilabot.

Verse 31

विद्युत्कैशस्तडिज्जिह्वो रावणश्च महाबलः । कुंभकर्णो दुराधर्षो वेगदर्शी प्रतापवान्

Sina Vidyutkaiśa, Taḍijjihva, at si Rāvaṇa na may dakilang lakas; at si Kumbhakarṇa na mahirap daigin; si Vegadarśī na may ningning at tapang.

Verse 32

एते हि राक्षसाः श्रेष्ठा शिवार्चनरताः सदा । लिंगमभ्यर्च्य च सदा सिद्धिं प्राप्ताः पुरा तु ते

Sapagkat sila ang pinakadakila sa mga Rākṣasa, laging nakatuon sa pagsamba kay Śiva. Sa patuloy na pag-aalay ng pagsamba sa Liṅga, noong unang panahon ay nakamtan nila ang siddhi, ang ganap na kaganapang espirituwal.

Verse 33

रावणेन तपस्तप्तं सर्वेषामपि दुःखहम् । तपोधिपो महादेवस्तुतोष च तदा भृशम्

Ang matinding pag-aayuno at pagtitika ni Rāvaṇa ay nagdulot ng pighati sa lahat. Gayunman, si Mahādeva, Panginoon ng kapangyarihan ng tapas, ay lubhang nalugod noon.

Verse 34

वरान्प्रायच्छत तदा सर्वेषामपि दुर्लभान् । ज्ञानं विज्ञानसहितं लब्धं तेन सदाशिवात्

Noon, (si Mahādeva) ay nagkaloob ng mga biyayang bihirang makamtan ninuman. Mula kay Sadāśiva, tinanggap ni Rāvaṇa ang kaalaman kasama ang ganap na pagkaunawa at pagsasakatuparan nito.

Verse 35

अजेयत्वं च संग्रामे द्वैगुण्यं शिरसामपि । पंचवक्त्रो महा देवो दशवक्त्रोऽथ रावणः

At (natamo niya) ang di-mapagwaging katayuan sa digmaan, at maging ang pagdodoble ng mga ulo. Si Mahādeva ay may limang mukha; at si Rāvaṇa noon ay naging may sampung mukha.

Verse 36

देवानृषीन्पितॄंश्चैव निर्जित्य तपसा विभुः । महेशस्य प्रसादाच्च सर्वेषामधिकोऽभवत्

Sa lakas ng tapas, napagwagi ng makapangyarihang iyon maging ang mga Deva, ang mga Ṛṣi, at ang mga Pitṛ. Sa biyaya ni Maheśa, siya’y naging higit sa lahat.

Verse 37

राजा त्रिकूटाधिपतिर्महेशेन कृतो महान् । सर्वेषां राक्षसानां च परमासनमास्तितः

Ang haring iyon—panginoon ng Trikūṭa—ay ginawang lubhang dakila ni Maheśa, at naupo siya sa kataas-taasang trono sa gitna ng lahat ng Rākṣasa.

Verse 38

तपस्विनां परीक्षायै यदृषीणां विहिंसनम् । कृतं तेन तदा विप्रा रावणेन तपस्विना

O mga brāhmaṇa, ang anumang pananakit na ginawa niya noon sa mga ṛṣi ay ginawa ni Rāvaṇa na mapag-tapa bilang isang “pagsubok” sa austeridad ng mga banal.

Verse 39

अजेयो हि महाञ्जातो रावणो लोकरावणः । सृष्ट्यंतरं कृतं येन प्रसादाच्छंकरस्य च

Tunay nga, si Rāvaṇa—“ang sindak ng mga daigdig”—ay isinilang na makapangyarihan at di-matatalo; sa biyaya ni Śaṅkara, nagawa pa niyang baguhin ang nakatatag na kaayusan ng mundo.

Verse 40

लोकपाला जितास्तेन प्रतापेन तपस्विना । ब्रह्मापि विजितो येन तपसा परमेण हि

Sa ningning at lakas ng tapang-asceta na iyon, napasuko ang mga tagapangalaga ng mga daigdig; tunay nga, maging si Brahmā ay napasailalim sa kanyang sukdulang austeridad.

Verse 41

अमृतांशुकरो भूत्वा जितो येन शशी द्विजाः । दाहकत्वाज्जितो वह्निरीशः कैलासतोलनात्

O mga dvija, maging ang Buwan—na tagapaghatid ng mga sinag na tila amṛta—ay napasuko niya; napigil ang Apoy sa kapangyarihang magsunog; at ang Panginoon ay hinamon sa pag-angat sa Kailāsa.

Verse 42

ऐश्वर्येण जितश्चेन्द्रो विष्णुः सर्वगतस्तथा । लिंगार्चनप्रसादेन त्रैलोक्यं च वशीकृतम्

Sa mismong kapangyarihang paghahari, napasuko si Indra, gayundin si Viṣṇu na sumasaklaw sa lahat; at sa biyayang natamo sa pagsamba sa Liṅga, napasailalim ang tatlong daigdig.

Verse 43

तदा सर्वे सुरगणा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । मेरुपृष्ठं समासाद्य सुमंत्रं चक्रिरे तदा

Noon, ang lahat ng pangkat ng mga diyos, na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu, ay narating ang tuktok na gulod ng Bundok Meru at doon ay nagsagawa ng sagradong, mapalad na ritwal ng mga mantra.

Verse 44

पीडिताः स्मो रावणेन तपसा दुष्करेण वै । गोकर्णाख्ये गिरौ देवाः श्रूयतां परमाद्भुतम्

“Kami’y pinahihirapan ni Rāvaṇa dahil sa kanyang tunay na napakahirap na pag-aayuno at pagtitika. O mga diyos, sa bundok na tinatawag na Gokarṇa—pakinggan ninyo ang lubhang kamangha-mangha.”

Verse 45

साक्षाल्लिंगार्चनं येन कृतमस्ति महात्मना । ज्ञानज्ञेयं ज्ञानगम्यं यद्यत्परममद्भुतम् । तत्कृतं रावणेनैव सर्वेषां दुरतिक्रमम्

Ang dakilang kaluluwang iyon ay nagsagawa ng tuwirang pagsamba sa mismong Liṅga. Anuman ang kaalaman, anuman ang dapat malaman, anuman ang nararating sa pamamagitan ng kaalaman—lahat ng lubhang kamangha-mangha—si Rāvaṇa lamang ang nakagawa, na di maabot ng sinuman.

Verse 46

वैराग्यं परमास्थाय औदार्यं च ततोऽधिकम् । तेनैव ममता त्यक्ता रावणेन महात्मना

Sa pagtatatag sa sukdulang paglayo sa pagnanasa (vairāgya) at sa higit pang dakilang pagkabukas-palad, tinalikdan ng dakilang si Rāvaṇa ang pag-aangkin at pagkapit sa “akin”.

Verse 47

संवत्सरसहस्राच्च स्वशिरो हि महाभुजः । कृत्त्वा करेण लिंगस्य पूजनार्थं समर्पयत्

Pagkaraan ng isang libong taon, ang makapangyarihang may bisig na iyon ay pinutol ang sarili niyang ulo sa pamamagitan ng kanyang kamay at inihandog iyon para sa pagsamba sa Liṅga.

Verse 48

रावणस्य कबंधं च तदग्रे च समीपतः । योगधारणया युक्तं परमेण समाधिना

Doon, malapit sa unahan, naroon ang walang-ulong katawan ni Rāvaṇa—matatag, pinanghahawakan ng pagtuon sa yoga at nalulubog sa pinakamataas na samādhi.

Verse 49

लिंगे लयं समाधाय कयापि कलया स्थितम् । अन्यच्छिरोविवृश्च्यैवं तेनापि शिवपूजनम् । कृतं नैवान्यमुनिना तथा चैवापरेणहि

Nang ilubog niya ang kamalayan sa Liṅga, nanatili siyang nakatatag doon sa isang mahiwagang kapangyarihan. Pagkaraan, tulad din ng dati, pumutol siya ng isa pang ulo at muling nagsagawa ng pagsamba kay Śiva—isang gawaing di nagawa ng alinmang muni, ni ng sinuman pa.

Verse 50

एवं शिरांस्येव बहूनि तेन समर्पितान्येव शिवार्चनार्थे । भूत्वा कबंधो हि पुनः पुनश्च शिवोऽसौ वरदो बभूव

Kaya nga, inihandog niya ang maraming ulo alang-alang sa pagsamba kay Śiva; at bagaman paulit-ulit siyang naging walang ulo, si Śiva ring iyon ang naging tagapagkaloob ng mga biyaya sa kanya.

Verse 51

मया विनासुरस्तत्र पिंडीभूतेन वै पुरा । वरान्वरय पौलस्त्य यथेष्टं तान्ददाम्यहम्

Noon pa, sa pook na iyon, nang ako’y nahayag sa siksik na anyo, walang asura ang makapananatili sa aking harapan. O Paulastya, piliin mo ang iyong mga biyaya; ayon sa iyong nais, ipagkakaloob ko.

Verse 52

रावणेन तदा चोक्तः शिवः परममंगलः । यदि प्रसन्नो भगवन्देयो मे वर उत्तमः

Noon, nagsalita si Rāvaṇa kay Śiva, ang lubos na mapagpala: “Kung ikaw ay nalulugod, O Panginoon, ipagkaloob mo sa akin ang pinakamataas na biyaya.”

Verse 53

न कामयेऽन्यं च वरमाश्रये त्वत्पदांबुजम् । यथा तथा प्रदातव्यं यद्यस्ति च कृपा मयि

Hindi ako nagnanais ng ibang biyaya; sa iyong mga paang-lotus ako’y sumisilong. Sa anumang paraang iyong mamarapatin, ipagkaloob mo, kung tunay na may habag Ka sa akin.

Verse 54

तदा सदाशिवेनोक्तो रावणो लोकरावणः । मत्प्रसादाच्च सर्वं त्वं प्राप्स्यसे मनसेप्सितम्

Noon ay sinabi ni Sadāśiva kay Rāvaṇa, ang sindak ng mga daigdig: “Sa aking biyaya, makakamtan mo ang lahat ng ninanais ng iyong isipan.”

Verse 55

एवं प्राप्तं शिवात्सर्वं रावणेन सुरेश्वराः । तस्मात्सर्वैर्भवद्भिश्च तपसा परमेण हि

Sa ganitong paraan, O mga panginoon ng mga diyos, natamo ni Rāvaṇa ang lahat mula kay Śiva. Kaya naman, kayong lahat ay dapat magsagawa ng tunay na sukdulang pag-aayuno at pagninilay (tapasya).

Verse 56

विजेतव्यो रावणोयमिति मे मनसि स्थितम् । ्च्युतस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्माद्या देवतागणाः

“Dapat mapagtagumpayan ang Rāvaṇa na ito”—iyan ang tumimo sa aking isip. Nang marinig ang mga salita ni Cyuta, si Brahmā at ang mga pangkat ng mga diyos ay nagtipon upang magpayo.

Verse 57

चिंतामापेदिरे सर्वे चिरं ते विषयान्विताः । ब्रह्मापि चेंद्रियग्रस्तः सुता रमितुमुद्यतः

Matagal na nakagapos sa mga bagay na sinasagap ng pandama, silang lahat ay nalugmok sa pangamba; maging si Brahmā—napasailalim ng mga pandama—ay naghangad ng paglalarong pag-ibig sa sarili niyang anak na babae.

Verse 58

इंद्रो हि जारभावाच्च चंद्रो हि गुरुतल्पगः । यमः कदर्यभावाच्च चंचलत्वात्सदागतिः

Si Indra, dahil sa isip ng manunukso; ang Buwan, gaya ng lumapastangan sa higaan ng guro; si Yama, dahil sa kasakiman—kaya sa pagkabalisa at pabagu-bago, lagi silang madaling bumagsak.

Verse 59

पावकः सर्वभक्षित्वात्तथान्ये देवतागणाः । अशक्ता रावणं जेतुं तपसा च विजृंभितम्

Si Pāvaka (Apoy), sapagkat nilalamon ang lahat, at gayundin ang iba pang pangkat ng mga deva, ay hindi nakayang daigin si Rāvaṇa na lumakas at lumawak dahil sa matinding tapasya.

Verse 60

शैलादो हि महातेजा गणश्रेष्ठः पुरातनः । बुद्धि मान्नीतिनिपुणो महाबलपराक्रमी

Si Śailāda ay may dakilang ningning—sinauna at pinakapanguna sa mga gaṇa—matalino, bihasa sa pamamalakad, at nagtataglay ng napakalaking lakas at kabayanihan.

Verse 61

शिवप्रियो रुद्ररूपी महात्मा ह्युवाच सर्वानथ चेंद्रमुख्यान् । कस्माद्यूयं संभ्रमादागताश्च एतत्सर्वं कथ्यतां विस्तरेण

Ang dakilang kaluluwa—minamahal ni Śiva at may anyong Rudra—ay nagsalita sa kanilang lahat, lalo na kay Indra at sa iba pa: “Bakit kayo dumating na nagmamadali at balisa? Isalaysay ninyo ang lahat nang masinsinan.”

Verse 62

नंदिना च तदा सर्वे पृष्टाः प्रोचुस्त्वरान्विताः

Nang sila’y tanungin ni Nandī, silang lahat ay sumagot agad nang sabay-sabay, taglay ang matinding pagmamadali.

Verse 63

देवा ऊचुः । रावणेन वयं सर्वे निर्जिता मुनिभिः सह । प्रसादयितुमायाताः शिवं लोकेश्वरेश्वरम्

Wika ng mga diyos: “Kaming lahat, kasama ang mga rishi, ay natalo ni Rāvaṇa. Dumating kami upang humingi ng biyaya ni Śiva, ang Panginoon ng mga panginoon ng mga daigdig.”

Verse 64

प्रहस्य भगवान्नंदी ब्रह्माणं वै ह्युवाच ह । क्व यूयं क्व शिवः शंभुस्तपसा परमेण हि । द्रष्टव्यो हृदि मध्यस्थः सोऽद्य द्रष्टुं न पार्यते

Ngumiti ang pinagpalang Nandī at sinabi kay Brahmā: “Ano ba kayo—at ano si Śiva, si Śambhu! Siya’y makikita lamang sa sukdulang pag-aayuno at pagninilay, nananahan sa pinakasentro ng puso; ngunit ngayon ay hindi ninyo Siya maaninag.”

Verse 65

यावद्भावा ह्यनेकाश्च इंद्रियार्थास्तथैव च । यावच्च ममताभावस्तावदीशो हि दुर्लभः

Hangga’t ang isip ay tumatakbo sa maraming landas, at nananatili ang mga bagay na hinahangad ng mga pandama, at hangga’t buhay ang damdaming “akin”—hanggang doon tunay na mahirap marating ang Panginoon.

Verse 66

जितेंद्रियाणां शांतानां तन्निष्ठानां महात्मनाम् । सुलभो लिंगरूपी स्याद्भवतां हि सुदुर्लभः

Para sa mga dakilang kaluluwang nagwagi sa mga pandama, payapa at matatag sa Yaon, ang Panginoon—na nahahayag bilang Liṅga—ay madaling marating; ngunit para sa inyo, Siya’y tunay na napakahirap makamtan.

Verse 67

तदा ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च विपश्चितः । प्रणम्य नंदिनं प्राहुः कस्मात्त्वं वानराननः । तत्सर्वं कथयान्यं च रावणस्य तपोबलम्

Pagkaraan, si Brahmā at ang iba pang mga diyos, kasama ang marurunong na rishi, ay yumukod kay Nandin at nagsabi: “Bakit taglay mo ang mukhang tila unggoy? Isalaysay mo sa amin ang lahat ng iyon, at ipaliwanag din ang lakas ng pag-aayuno at pagninilay ni Rāvaṇa.”

Verse 68

नंदीश्वर उवाच । कुबेरोऽधिकृतस्तेन शंकरेण महात्मना । धनानामादिपत्ये च तं द्रष्टुं रावणोऽत्र वै

Wika ni Nandīśvara: “Itinalaga ng dakilang-loob na Śaṅkara si Kubera bilang panginoon ng kayamanan. At dito nga, dumating si Rāvaṇa upang makita siya.”

Verse 69

आगच्छत्त्वरया युक्तः समारुह्य स्ववाहनम् । मां दृष्ट्वा चाब्रवीत्क्रुद्धः कुबेरो ह्यत्र आगतः

Nagmamadali siyang dumating, nakasakay sa sarili niyang sasakyan. Pagkakita sa akin, nagsalita siya nang may galit: “Narito na si Kubera!”

Verse 70

त्वया दृष्टोऽथ वात्रासौ कथ्यतामविलंबितम् । किं कार्यं धनदेनाद्य इति पृष्टो मया हि सः

“Nakita mo ba siya rito o hindi? Sabihin mo agad, huwag mag-antala.” Ganyan ang sinabi niya; at tinanong ko siya: “Ano ang pakay mo ngayon kay Dhanada (Kubera)?”

Verse 71

तदोवाच महातेजा रावणो लोकरावणः । मय्यश्रद्धान्वितो भूत्वा विषयात्मा सुदुर्मदः

Pagkaraan, nagsalita ang makapangyarihang si Rāvaṇa—ang nagpapanginig sa mga daigdig—na wala nang pananampalataya sa akin, alipin ng pagnanasa, at labis na palalo.

Verse 72

शिक्षापयितुमारब्धो मैवं कार्यमिति प्रभो । यथाहं च श्रिया युक्त आढ्योऽहं बलवानहम् । तथा त्वं भव रे मूढ मा मूढत्वमुपार्जय

Sinimulan niya akong ‘turuan’ at sinabi: “O panginoon, huwag kang ganyan. Kung paanong ako’y pinagkalooban ng karangyaan—mayaman at malakas—ganyan ka rin dapat, ikaw na hangal. Huwag mong dagdagan ang iyong kahangalan!”

Verse 73

अहं मूढः कृतस्तेन कुबेरेण महात्मना । मया निराकृतो रोषात्तपस्तेपे स गुह्यकः

Ako’y ginawang hangal ng dakilang-loob na si Kubera. Nang siya’y itakwil ko sa galit, ang panginoon ng mga Guhyaka ay nagsagawa ng mahigpit na pag-austeridad.

Verse 74

कुबेरः स हि नंदिन्किमागतस्तव मंदिरम् । दीयतां च कुबेरोद्य नात्र कार्या विचारणा

Nandin, bakit dumating dito sa iyong tahanan ang Kubera na iyon? Ibigay siya ngayon din—hindi na kailangan ng pag-aalinlangan dito.

Verse 75

रावणस्य वचः श्रुत्वा ह्यवोचं त्वरितोऽप्यहम् । लिंगकोसि महाभाग त्वमहं च तथाविधः

Nang marinig ko ang mga salita ni Rāvaṇa, agad akong sumagot: “O mapalad, ikaw ay isang ‘liṅgaka’, at ako man ay gayon din.”

Verse 76

उभयोः समनां ज्ञात्वा वृथा जल्पसि दुर्मते । यथोक्तः स त्ववादीन्मां वदनार्थे बलोद्धतः

Alam niyang magkapantay kami, ngunit nagsasalita ka pa rin nang walang saysay, ikaw na masamang-isip. Nang masabihan siya nang gayon, ang taong iyon—palalo sa lakas—ay nagsalita sa akin, hangad lamang ang pagtatalo.

Verse 77

यथा भवद्भिः पृष्टोऽहं वदनार्थे महात्मभिः । पुरावृत्तं मया प्रोक्तं शिवार्चनविधेः फलम् । शिवेन दत्तं सालूप्यं न गृहीतं मया तदा

Gaya ng paghingi ng mga dakilang-loob na magsalita ako, isinalaysay ko ang isang sinaunang pangyayari—ang bunga ng wastong paraan ng pagsamba kay Śiva. Bagaman ipinagkaloob ni Śiva sa akin ang sālūpya (pagkakatulad at pagkalapit sa Kanya), hindi ko iyon tinanggap noon.

Verse 78

याचितं च मया शंभोर्वदनं वानरस्य च । शिवेन कृपया दत्तं मम कारुण्यशालिना

Nakiusap ako kay Śambhu na pagkalooban ako ng mukha ng isang unggoy; sa habag, si Śiva—puspos ng awa—ay ipinagkaloob iyon sa akin.

Verse 79

निराभिमानिनो ये च निर्दभा निष्परिग्रहाः । शंभोः प्रियास्ते विज्ञेया ह्यन्ये शिववबहिष्कृताः

Ang mga walang pagmamataas, walang panlilinlang, at walang pagkapit sa pag-aari—kilalanin silang mahal ni Śambhu. Ang iba naman ay itinataboy mula sa biyaya ni Śiva.

Verse 80

तथावदन्मया सार्द्धं रावणस्तपसो बलात् । मया च याचितान्येव दश वक्त्राणि धीमता

Habang sinasabi ko iyon, si Rāvaṇa—sa lakas ng kanyang tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay)—ay kumilos/nagpakita; at ang marunong na iyon ay humiling sa akin ng sampung mukha.

Verse 81

उपहासकरं वाक्यं पौलस्त्यस्य तदा सुराः । मया तदा हि शप्तोऽसौ रावणो लोकरावणः

O mga diyos, noon, dahil sa mapanuyang pananalita ng Paulastya (Rāvaṇa), tunay na isinumpa ko siya sa sandaling iyon—si Rāvaṇa, ang nagpapahirap at nagpapayanig sa mga daigdig.

Verse 82

ईदृशान्येव वक्त्राणि येषां वै संभवंति हि । तैः समेतो यदा कोऽपि नरवर्यो महातपाः । मां पुरस्कृत्य सहसा हनिष्यति न संशयः

“Sinumang magtaglay ng gayong mga mukha—kapag may isang pinakadakilang tao, isang dakilang asceta, na humarap sa kanya at inilagay ako sa unahan, siya’y mabilis na papatayin; walang pag-aalinlangan.”

Verse 83

एवं शप्तो मया ब्रह्मन्रावणो लोकरावणः । अर्चितं केवलं लिंगं विना तेन महात्मना

Kaya nga, O Brahmana, si Rāvaṇa—ang nagpapahirap sa mga daigdig—ay isinumpa ko. Gayunman, ang dakilang iyon ay sumamba lamang sa liṅga, nang walang pīṭhikā o wastong luklukan na dapat kasama nito.

Verse 84

पीठिकारूपसंस्थेन विना तेन सुरोत्तमाः । विष्णुना हि महाभागास्तस्मात्सर्वं विधास्यति

O pinakamainam sa mga diyos, sapagkat ang pagsamba ay ginawa nang walang wastong paglalagak sa anyong pīṭhikā, kaya si Viṣṇu—O mga pinagpala—ang mag-aayos ng lahat ayon sa nararapat.

Verse 85

देवदेवो महादेवो विष्णुरूपी महेश्वरः । सर्वे यूयं प्रार्थयंतु विष्णुं सर्वगुहाशयम्

Si Mahādeva, ang Diyos ng mga diyos, si Maheśvara na nagpapakita sa anyo ni Viṣṇu—nawa’y manalangin kay Viṣṇu ang lahat ninyo, ang nananahan sa bawat lihim na yungib (ng bawat puso).

Verse 86

अहं हि सर्वदेवानां पुरोवर्ती भवाम्यतः । ते सर्वे नंदिनो वाक्यं श्रुत्वा मुदितमानसाः । वैकुंठमागता गीर्भिर्विष्णुं स्तोतुं प्रचक्रिरे

“Kaya’t ako ang mauuna sa lahat ng mga diyos.” Nang marinig ang mga salita ni Nandin, silang lahat ay nagalak ang kalooban, nagtungo sa Vaikuṇṭha, at nagsimulang umawit ng papuri kay Viṣṇu sa mga banal na pananalita.

Verse 87

देवा ऊचुः । नमो भगवते तुभ्यं देवदेव जगत्पते । त्वदाधारमिदं सर्वं जगदेतच्चराचरम्

Wika ng mga Deva: “Pagpupugay sa Iyo, O Bhagavān, Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob. Ang buong daigdig na ito, gumagalaw man o di-gumagalaw, ay nakasalig sa Iyo bilang sandigan.”

Verse 88

एतल्लिंगं त्वया विष्णो धृतं वै पिण्डिरूपिणा । महाविष्णुस्वरूपेण घातितौ मधुकैटभौ

O Viṣṇu! Ang Liṅga na ito ay tunay na iyong dinala sa siksik at may-katawang anyo; at sa anyo ni Mahāviṣṇu, iyong pinuksa sina Madhu at Kaiṭabha.

Verse 89

तथा कमठरूपेण धृतो वै मंदराचलः । वराहरूपमास्थाय हिरण्याक्षो हतस्त्वया

Gayundin, sa anyong Kūrma (Pagong) iyong pinasan ang Bundok Mandara; at sa pag-angkin ng anyong Varāha (Baboy-ramo), iyong pinatay si Hiraṇyākṣa.

Verse 90

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो हतो नृहरिरूपिणा । त्वया चैव बलिर्बद्धो दैत्यो वामनरूपिणा

Ang demonyong si Hiraṇyakaśipu ay pinuksa mo sa anyong Nṛsiṃha, Tao-Leon; at si Bali na daitya ay iyong iginapos sa anyong Vāmana, ang Pandak.

Verse 91

भृगूणामन्वये भूत्वा कृतवीर्यात्मजो हतः । इतोप्यस्मान्महाविष्णो तथैव परिपालय

Ipinanganak sa angkan ni Bhṛgu, iyong pinatay ang anak ni Kṛtavīrya (Kārtavīryārjuna). Ngayon man, O Mahāviṣṇu, ingatan at pangalagaan mo kami sa gayon ding paraan.

Verse 92

रावमस्य भयादस्मात्त्रातुं भूयोर्हसि त्वरम्

Mula sa takot sa Rāvaṇa na ito, iligtas mo kaming muli, at gawin ito nang madali.

Verse 93

एवं संप्रार्थितो देवैर्भगवान्भूतभावनः । उवाच च सुरान्सर्वान्वासुदेवो जगन्मयः

Sa gayon, nang mapakiusapan ng mga Deva, ang Mapalad na Panginoon—tagapag-alaga ng lahat ng nilalang—si Vāsudeva na lumalaganap sa sansinukob, ay nagsalita sa lahat ng mga diyos.

Verse 94

हे देवाः श्रूयतां वाक्यं प्रस्तावसदृशं महत् । शैलादिं च पुरस्कृत्य सर्वे यूयं त्वरान्विताः । अवतारान्प्रकुर्वन्तु वानरीं तनुमाश्रिताः

“O mga Deva, pakinggan ang dakilang tagubilin na angkop sa sandaling ito. Itanghal si Śaila at ang iba pa bilang mga pinuno; kayong lahat, kumilos nang madali at magpakita ng mga pagkakatawang-tao, na sumasandig sa katawan ng lahing vānara.”

Verse 95

अहं हि मानुषो भूत्वा ह्यज्ञानेन समावृतः । संभविष्याम्ययोध्यायं गृहे दशरथस्य च । ब्रह्मविद्यासहायोस्मि भवतां कार्यसिद्धये

“Ako mismo ay magiging tao, at (sa banal na lila) matatakpan ng kamangmangan. Isisilang Ako sa Ayodhyā, sa tahanan ni Daśaratha. Kasama ang Brahmavidyā bilang Aking katuwang, aking isasakatuparan ang inyong layunin.”

Verse 96

जनकस्य गृहे साक्षाद्ब्रह्मविद्या जनिष्यति । भक्तो हि रावणः साक्षाच्छिवध्यानपरायणः

“Sa tahanan ni Janaka, si Brahmavidyā mismo ay isisilang nang hayag. Sapagkat si Rāvaṇa ay tunay na deboto, lantaran at lubos na nakatuon sa pagninilay kay Śiva.”

Verse 97

तपसा महता युक्तो ब्रह्मविद्यां यदेच्छति । तदा सुसाध्यो भवति पुरुषो धर्मनिर्जितः

Kapag ang isang tao, na may dakilang tapas, ay nananabik sa kaalaman tungkol sa Brahman, siya ay nagiging tunay na may kakayahang makamit—isang taong pinamumunuan at ginagabayan ng Dharma.

Verse 98

एवं संभाष्य भगवान्विष्णुः परममङ्गलः । वाली चेन्द्रांशसंभूतः सुग्रीवों शुमतः सुतः

Pagkasambit nang gayon ng Mapalad na Viṣṇu—ang lubhang mapagpala—itinakda niyang si Vālī ay isinilang mula sa bahagi ng Buwan, at si Sugrīva ay anak ni Śumata.

Verse 99

तथा ब्रह्मांशसंभूतो जाम्बवान्नृक्षकुञ्जरः । शिलादतनयो नंदी शिवस्यानुचरः प्रियः

Gayundin, si Jāmbavān, ang makapangyarihang panginoon sa mga oso, ay isinilang mula sa bahagi ni Brahmā; at si Nandī, anak ni Śilādata, ang minamahal na tagasunod ni Śiva, ay nagpakita rin.

Verse 100

यो वै चैकादशो रुद्रो हनूमान्स महाकपिः । अवतीर्णः सहायार्थं विष्णोरमिततेजसः

Ang dakilang unggoy na si Hanūmān ay tunay na ang ikalabing-isang Rudra; bumaba siya sa daigdig upang tumulong kay Viṣṇu na may di-masukat na ningning.

Verse 101

मैंदादयोऽथ कपयस्ते सर्वे सुरसत्तमाः । एवं सर्वे सुरगणा अवतेरुर्यथा तथम्

Gayundin si Mainda at ang iba pang mga unggoy—pawang mga pinakadakila sa mga diyos; kaya ang mga pangkat ng mga nilalang na banal ay bumaba, bawat isa ayon sa itinakda sa kanila.

Verse 102

तथैव विष्णुरुत्पन्नः कौशल्यानंदवर्द्धनः । विश्वस्य रमणाच्चैव राम इत्युच्यते बुधैः

Gayundin, isinilang si Viṣṇu bilang tagapagpalago ng kagalakan ni Kauśalyā; at sapagkat nilulugod niya ang buong daigdig, tinatawag siya ng mga pantas na “Rāma.”

Verse 103

शेषोपि भक्त्या विष्णोश्च तपसाऽवातरद्भुवि

Si Śeṣa rin, sa debosyon kay Viṣṇu at sa pamamagitan ng pag-aayuno at pagninilay (tapas), ay bumaba sa daigdig.

Verse 104

दोर्दण्डावपि विष्णोश्च अवतीर्णौ प्रतापिनौ । शत्रुघ्नभरताख्यौ च विख्यातौ भुवनत्रये

At ang dalawang makapangyarihang bisig ni Viṣṇu ay bumaba rin—matapang at bantog sa tatlong daigdig—bilang sina Bharata at Śatrughna.

Verse 105

मिथिलाधिपतेः कन्या या उक्ता ब्रह्मवादिभिः । सा ब्रह्मविद्यावतरत्सुराणां कार्य्यसिद्धये । सीता जाता लांगलस्य इयं भूमिविकर्षणात्

Ang anak na babae ng pinuno ng Mithilā—gaya ng ipinahayag ng mga nakaaalam sa Brahman—ay pagkakatawang-tao ng karunungang Brahman (Brahma-vidyā), bumaba upang ganapin ang layon ng mga diyos. Siya’y isinilang bilang Sītā, lumitaw mula sa araro nang araruhin ang lupa.

Verse 106

तस्मात्सीतेति विख्याता विद्या सान्वीक्षिकी तदा । मिथिलायां समुत्पन्ना मैथितीत्यभिधीयते

Kaya nga, ang karunungang nakabatay sa masusing pagsisiyasat (ānvīkṣikī) ay sumikat noon bilang “Sītā”; at sapagkat ito’y umusbong sa Mithilā, tinawag din itong “Maithitī.”

Verse 107

जनकस्य कुले जाता विश्रुता जनकात्मजा । ख्याता वेदवती पूर्वं ब्रह्मविद्याघनाशिनी

Sa angkan ni Haring Janaka ay isinilang ang bantog na anak na babae ni Janaka. Noong una, siya’y kilala bilang Vedavatī, na sa pamamagitan ng Brahma-vidyā ay pumupuksa sa siksik na dilim ng kamangmangan.

Verse 108

सा दत्ता जनकेनैव विष्णवे परमात्मने

Tunay ngang ibinigay siya ni Janaka kay Viṣṇu, ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman).

Verse 109

तयाथ विद्यया सार्द्धं देवदेवो जगत्पतिः । उग्रे तपसि लीनोऽसौ विष्णुः परमदुष्करम्

Pagkaraan, kasama siya at ang banal na kaalamang iyon, si Viṣṇu—Panginoon ng mga diyos at Tagapamahala ng daigdig—ay lumubog sa mabagsik na pag-aayuno at pagninilay, napakahirap isagawa.

Verse 110

रावणं जेतुकामो वै रामो राजीवलोचनः । अरण्यवासमकरोद्देवानां कार्यसिद्धये

Nais daigin si Rāvaṇa, si Rāma na may matang gaya ng lotus ay namuhay sa gubat, upang matupad ang layunin ng mga diyos.

Verse 111

शेषावतारोऽपि महांस्तपः परमदुष्करम् । तताप परया शक्त्या देवानां कार्यसिद्धये

Maging ang dakilang pagkakatawang-tao ni Śeṣa ay nagsagawa ng napakahirap na pag-austeridad, sa sukdulang kapangyarihan, upang matupad ang gawain ng mga diyos.

Verse 112

शत्रुघ्नो भरतश्चैव तेपतुः परमं तपः

Si Śatrughna at si Bharata rin ay nagsagawa ng sukdulang pag-austeridad.

Verse 113

ततोऽसौ तपसा युक्तः सार्द्धं तैर्देवतागणैः । सगणं रावणं रामः षड्भिर्मासैरजीहनत् । विष्णुना घातितः शस्त्रैः शिवसारूप्यमाप्तवान्

Pagkaraan, pinalakas ng matinding tapas at sinamahan ng mga pangkat ng mga diyos, pinaslang ni Rāma si Rāvaṇa kasama ang kanyang hukbo sa loob ng anim na buwan. Nang mapabagsak ng mga sandata ni Viṣṇu, natamo niya ang pagkakahawig kay Śiva (Śiva-sārūpya).

Verse 114

सगमः स पुनः सद्यो बंधुभिः सह सुव्रताः

Muli siyang umalis agad, kasama ang kanyang mga kamag-anak—yaong may mabubuting panata at may disiplina sa asal.

Verse 115

शिवप्रसादात्सकलं द्वैताद्वैतमवाप ह । द्वैताद्वैतविवेकार्थमृपयोप्यत्र मोहिताः । तत्सर्वं प्राप्नुवंतीह शिवार्चनरता नराः

Sa biyaya ni Śiva, natatamo ang ganap na pagtanaw sa dalawahan at di-dalawahan. Upang maunawaan ang pagkakaiba ng dalawahan at di-dalawahan, maging ang mga pantas ay nalilito rito. Ngunit ang lahat ng iyon ay nakakamit dito ng mga taong deboto sa pagsamba kay Śiva.

Verse 116

येऽर्चयंति शिवं नित्यं लिंगरूपिणमेव च । स्त्रियो वाप्यथ वा शूद्राः श्वपचा ह्यंत्यवासिनः । तं शिवं प्राप्नुवंत्येव सर्वदुःखोपनाशनम्

Ang mga sumasamba kay Śiva araw-araw—kay Śiva na nasa anyo ng Liṅga—maging babae man, o Śūdra, o kahit tagaluto ng karne ng aso at yaong naninirahan sa gilid ng lipunan, tunay na nakakamtan nila si Śiva na pumupuksa sa lahat ng dalamhati.

Verse 117

पशवोऽपि परं याताः किं पुनर्मानुषादयः

Maging ang mga hayop ay nakaabot sa Kataas-taasang kalagayan; lalo na kaya ang mga tao at iba pa.

Verse 118

ये द्विजा ब्रह्मचर्येण तपः परममास्थिताः । वर्षैरनेकैर्यज्ञानां तेऽपि स्वर्गपरा भवन्

Yaong mga dalawang-ulit na isinilang na, sa pamamagitan ng brahmacarya, nagsagawa ng pinakamataas na tapa at sa loob ng maraming taon ay naghandog ng mga yajña—maging sila man ay langit lamang ang naging bunga.

Verse 119

ज्योतिष्टोमो वाजपेयो ह्यतिरात्रादयो ह्यमी । यज्ञाः स्वर्गं प्रयच्छंति सत्त्रीणां नात्र संशयः

Ang mga yajña gaya ng Jyotiṣṭoma, Vājapeya, at Atirātra at iba pa ay tunay na nagkakaloob ng langit sa mga nagsasagawa ng handog—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 120

तत्र स्वर्गसुखं भुक्त्वा पुण्यक्षयकरं महत् । पुण्यक्षयेऽपि यज्वानो मर्त्यलोकं पतंति वै

Doon ay tinamasa nila ang ligaya ng langit—ligayang labis na umuubos sa naipong kabutihan; kapag naubos ang kabutihan, maging ang mga nagsasagawa ng yajña ay tiyak na babagsak muli sa daigdig ng mga mortal.

Verse 121

पतितानां च संसारे दैवाद्बुद्धिः प्रजायते । गुणत्रयमयी विप्रास्तासुतास्त्विह योनिषु

Para sa mga nahulog sa saṃsāra, sa kalooban ng banal na kapalaran ay sumisibol ang isang (bagong) pagkaunawa. At, O mga brāhmaṇa, ang kanilang mga supling dito, sa iba’t ibang sinapupunan, ay nahuhubog ayon sa tatlong guṇa.

Verse 122

यथा सत्त्वं संभवति सत्त्वयुक्तभवं नराः । राजसाश्च तथा ज्ञेयास्ता मसाश्चैव ते द्विजाः

Kung paanong sumisibol ang sattva, gayon ding isinisilang ang mga nilalang na may sattva; gayundin ay dapat maunawaan ang mga rājasa at ang mga tāmasa—ganyan nga, O mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 123

एवं संसारचक्रेऽस्मिन्भ्रमिता बहवो जनाः । यदृच्छया दैवगत्या शिवं संसेवते नरः

Kaya nito, sa gulong ng saṃsāra na ito, maraming tao ang pagala-gala. Ngunit sa mapalad na pagkakataon—ayon sa banal na takbo—may isang tao na dumarating upang maglingkod kay Śiva.

Verse 124

शिवध्यानपराणां च नराणां यतचेतसाम् । मायानिरसनं सद्यो भविष्यति न चान्यथा

Para sa mga taong nakatuon sa pagninilay kay Śiva at may disiplinadong isipan, ang pag-alis ng māyā ay magaganap agad—hindi sa ibang paraan.

Verse 125

मायानिरसनात्सद्यो नश्यत्येव गुणत्रयम् । यदा गुणत्रयातीतो भवतीति स मुक्तिभाक्

Kapag napawi ang māyā, ang tatlong guṇa ay agad na naglalaho. Kapag ang isa’y naging lampas sa tatlong guṇa—siya nga ang nakikibahagi sa kalayaan (mukti).

Verse 126

तस्माल्लिङ्गार्चनं भाव्यं सर्वेषामपि देहिनाम् । लिङ्गरूपी शिवो भूत्वा त्रायते संचराचरम्

Kaya nga, ang pagsamba sa Liṅga ay dapat isagawa ng lahat ng may katawan. Si Śiva, na nahahayag sa anyo ng Liṅga, ay nag-iingat at nagliligtas sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw.

Verse 127

पुरा भवद्भिः पृष्टोऽहं लिङ्गरूपी कथं शिवः । तत्सर्वं कथितं विप्रा याथातथ्येन संप्रति

Noon ay tinanong ninyo ako, “Paano naroroon si Śiva sa anyo ng Liṅga?” O mga brāhmaṇa, ngayon ay naipaliwanag ko na sa inyo ang lahat ng iyon ayon sa tunay na kalagayan.

Verse 128

कथं गरं भक्षितवाञ्छिवो लोकमहेश्वरः । तत्सर्वं श्रूयतां विप्रा यतावत्कथयामि वः

Paano nilamon ni Śiva—ang Dakilang Panginoon ng mga daigdig—ang nakamamatay na lason? O mga brāhmaṇa, makinig: isasalaysay ko sa inyo ang buong pangyayari ayon sa wastong pagkakasunod.