Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

Devanagari script

स्वेदजाश्चोद्भिजाश्चेति तत जीवाः प्रकीर्तिताः । भावार्थः कथितश्चायं तत्त्वार्थं श्रृणु सांप्रतम्

Transliteration

svedajāścodbhijāśceti tata jīvāḥ prakīrtitāḥ | bhāvārthaḥ kathitaścāyaṃ tattvārthaṃ śrṛṇu sāṃpratam

Translation

At yaong mga isinilang mula sa pawis at yaong sumisibol mula sa lupa—ganyan ipinahahayag ang mga nilalang na may buhay. Ito ang kahulugang panlabas na nasabi; ngayo’y pakinggan ang mas malalim na katotohanang diwa.

Word by Word

• स्वेदजाः: sweat-born
• स्वेदजाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वेद + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वेदात् जायन्ते इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• उद्भिजाः: sprout-born (plants etc.)
• उद्भिजाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद् + भिज् (धातु) → उद्भिज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; धातु-निष्पन्न प्रातिपदिक (sprouting)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• ततः: thereupon/then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तस्मात्/ततः इति अपादान/क्रमार्थक अव्यय (from that/thereupon)

• जीवाः: living beings
• जीवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रकीर्तिताः: are proclaimed/declared
• प्रकीर्तिताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; विधेय-भावे (are proclaimed)

• भावार्थः: the general sense (bhāva-meaning)
• भावार्थः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भावार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भावस्य अर्थः)

• कथितः: has been stated
• कथितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विधेय-भावे (has been told)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)

• तत्त्वार्थम्: the true meaning/principle
• तत्त्वार्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तत्त्वस्य अर्थम्)

• शृणु: hear/listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• साम्प्रतम्: now, at present
• साम्प्रतम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb: now/at present)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Visual Art Cues

Scene: A teacher enumerates svedaja and udbhijja beings, then gestures toward a hidden inner light labeled ‘tattva’, indicating a shift from visible creation to invisible truth.

Characters & Entities

• Svedaja
• Udbhija
• Jīvas
• Tattvārtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Scripture often gives layered teaching: first the descriptive meaning, then the essential truth, inviting deeper inquiry (tattva-vicāra).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy place is praised here; it is a transition from explanation to philosophical essence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction is given in this verse.