Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 70
Devanagari script
बुद्ध्याद्यैरेव मुक्तिः स्यादेतैरेव च यातना
Transliteration
buddhyādyaireva muktiḥ syādetaireva ca yātanā
Translation
Sa mismong mga salik na ito—nagsisimula sa pag-unawa—sumisibol ang mokṣa, ang paglaya; at sa mismong mga salik ding ito, sumisibol din ang pagdurusa at pagpapahirap.
Word by Word
बुद्ध्याद्यैःby intellect and the rest (faculties)
बुद्ध्याद्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबुद्धि + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-समाहार (collective sense), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; समासः—बुद्ध्यादि (आदि-तत्पुरुषः: ‘बुद्धिः आदिः येषां/यत्र’)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle of emphasis)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
स्यात्would be/is possible
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एतैःby these
एतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle of emphasis)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
यातनाtorment/punishment
यातना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयातना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)
FAQs
The same inner instruments can free or bind—when guided by dharma and clarity they liberate, when clouded by guṇas they generate suffering.
No tīrtha is named; the verse is a general spiritual principle.
No explicit rite; it points to inner cultivation—right discernment and disciplined use of mind and intellect.