Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

Devanagari script

महीसागरपर्यंतं वृक्षराजिविराजिते । जालीगुल्मलताकीर्णे स्तंभतीर्थस्य संनिधौ

Transliteration

mahīsāgaraparyaṃtaṃ vṛkṣarājivirājite | jālīgulmalatākīrṇe staṃbhatīrthasya saṃnidhau

Translation

Mula sa lupain hanggang sa dagat, maringal sa hanay ng mga punò, siksik sa mga halamang jālī, mga palumpong at baging—malapit sa banal na tawiran na tinatawag na Staṃbha-tīrtha.

Word by Word

• महीसागरपर्यन्तम्: up to the earth and ocean (i.e., far and wide)
• महीसागरपर्यन्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + पर्यन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (मही-च-सागर-च यावत् पर्यन्तम्)

• वृक्षराजिविराजिते: in (a place) adorned with rows of trees
• वृक्षराजिविराजिते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक) + राजि (प्रातिपदिक) + विराजित (कृदन्त; वि+राज् धातु, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विशेषण (स्थाने); तत्पुरुष (वृक्ष-राज्या विराजिते)

• जालीगुल्मलताकीर्णे: in (a place) strewn with nets, shrubs, and creepers
• जालीगुल्मलताकीर्णे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: जाली (प्रातिपदिक) + गुल्म (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + कीर्ण (कृदन्त; कृ धातु, क्त/कीर्ण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विशेषण; समाहार-द्वन्द्व (जाली+गुल्म+लता) ततः कीर्णे

• स्तम्भतीर्थस्य: of (the place called) Stambha-tīrtha
• स्तम्भतीर्थस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्तम्भ (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; तत्पुरुष (स्तम्भ-नामकं तीर्थम्)

• संनिधौ: in the vicinity
• संनिधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन

Speaker

Śrī Nārada (continuing narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Staṃbha-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: A panoramic sweep: wooded rows stretching toward the sea, thick jālī growth, shrubs and creepers; the sacred ford of Staṃbha-tīrtha lies nearby, half-hidden by vegetation.

Characters & Entities

• Staṃbha-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are revealed through Purāṇic geography—nature itself becomes a frame for tīrtha-māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Staṃbha-tīrtha is explicitly mentioned as the nearby holy ford.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated in this verse; it sets the tīrtha’s landscape context.