Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

स्तंभाख्यं तत्र तीर्थं तु त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तत्र ये मनुजाः स्नानं प्रकुर्वंति विपश्चितः

Transliteration

staṃbhākhyaṃ tatra tīrthaṃ tu triṣu lokeṣu viśrutam | tatra ye manujāḥ snānaṃ prakurvaṃti vipaścitaḥ

Translation

May isang tīrtha roon na tinatawag na “Staṃbha,” bantog sa tatlong daigdig. Ang mga taong marurunong na nagsasagawa ng banal na paliligo roon—

Word by Word

• स्तम्भाख्यम्: named ‘Stambha’
• स्तम्भाख्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्तम्भ + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; स्तम्भ-आख्य = 'स्तम्भ' इति आख्या यस्य (determinative)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• तीर्थम्: a sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थम्: Karma/Predicate nominal (Object/प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; contrast/emphasis)

• त्रिषु: in three
• त्रिषु: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री/नपुंसक (त्रिलिङ्ग), सप्तमी (7), बहुवचन

• लोकेषु: in the worlds
• लोकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन

• विश्रुतम्: renowned
• विश्रुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'renowned'

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: स्थानवाचक-अव्यय

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धबोधक-यः (relative pronoun)

• मनुजाः: people/men
• मनुजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• प्रकुर्वन्ति: perform/do
• प्रकुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• विपश्चितः: wise
• विपश्चितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विपश्चित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; 'wise' (qualifying मनुजाः)

Speaker

Bhṛgu (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Staṃbha-tīrtha

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: a muni (explicitly addressed later as ‘mune’)

Visual Art Cues

Scene: A sacred ford named Staṃbha, with pilgrims approaching a shining confluence where a river meets the sea; the atmosphere suggests ancient fame and unseen potency.

Characters & Entities

• Staṃbha-tīrtha
• Tri-loka (three worlds)
• Snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wisdom expresses itself through sacred practice—snāna at a famed tīrtha is portrayed as a deliberate dharmic act with cosmic recognition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Staṃbha-tīrtha, situated at/near the Mahī–Sāgara confluence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Staṃbha-tīrtha.