Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

Devanagari script

तैश्च भग्नानि सर्वाणि गंधर्वनगराणि च । अथोग्रैक प्रहारेण रथमश्वं गजं सुरम्

Transliteration

taiśca bhagnāni sarvāṇi gaṃdharvanagarāṇi ca | athograika prahāreṇa rathamaśvaṃ gajaṃ suram

Translation

Dahil sa mga pamalong iyon, nabasag at nagiba pati ang mga lungsod ng mga Gandharva. Pagkaraan, sa iisang mabagsik na hampas, napabagsak ang mga karwahe, mga kabayo, mga elepante, at mga mandirigma.

Word by Word

• तैः: by them; with those
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• भग्नानि: broken; shattered
• भग्नानि: Kriya (Predicative complement/विधेय)
• Type: Verb
• Root: भञ्ज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (भूतकृदन्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (नगराणि)

• गन्धर्व-नगराणि: cities of the Gandharvas
• गन्धर्व-नगराणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद (भग्नानि)

• च: also/and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• अथ: then
• अथ: Adhikarana (Discourse marker/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय — 'then'

• उग्र-एक-प्रहारेण: with one fierce blow
• उग्र-एक-प्रहारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उग्र (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक/संख्या) + प्रहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (चूर्णयामास—अगले श्लोके निहित क्रिया)

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (निहित क्रिया)

• अश्वम्: horse
• अश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म

• गजम्: elephant
• गजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म

• सुरम्: a god; deva
• सुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative)

Visual Art Cues

Scene: A rain of clubs smashes ornate aerial Gandharva cities; in the foreground a single crushing strike fells chariots, horses, elephants, and warriors in one sweeping arc.

Characters & Entities

• Gandharva-nagara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Illusion and grandeur collapse before overwhelming force; worldly power is unstable and quickly ruined.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse is martial narrative, not tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.