Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

ततो महूर्तमात्रेण ग्रसनः प्राप्य चेतनाम् । अपश्यत्स्वां तनुं ध्वस्तां विलोलाभरणांबराम्

Transliteration

tato mahūrtamātreṇa grasanaḥ prāpya cetanām | apaśyatsvāṃ tanuṃ dhvastāṃ vilolābharaṇāṃbarām

Translation

Pagkatapos, sa loob ng isang muhurta, nagkamalay muli si Grasana. Nakita niya ang kanyang sariling katawan na wasak—ang mga palamuti at kasuotan ay magulo at nakalaylay.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रमसूचक (adverb: then)

• महूर्तमात्रेण: within only a muhūrta
• महूर्तमात्रेण: Karana (Measure/Time-span/करण)
• Type: Noun
• Root: महूर्त + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Neuter, Instrumental, Singular); समासः—महूर्तस्य मात्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• ग्रसनः: Grasana
• ग्रसनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ग्रसन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

• प्राप्य: having regained/obtained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त अव्यय (Gerund/Absolutive)

• चेतनाम्: consciousness
• चेतनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चेतना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन (Imperfect, 3rd person, Singular)

• स्वाम्: his own
• स्वाम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• तनुम्: body
• तनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• ध्वस्ताम्: shattered/destroyed
• ध्वस्ताम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ध्वंस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Past passive participle; Feminine Accusative Singular)

• विलोल: disordered/tossed about
• विलोल: Samasa-upapada (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Adjective
• Root: विलोल (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक (stem), समासे पूर्वपद (as compound member)

• आभरण: ornaments
• आभरण: Samasa-upapada (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक, समासे पूर्वपद (as compound member)

• अम्बराम्: garment/clothing
• अम्बराम्: Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: अम्बरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: After a muhūrta, Grasana awakens amid dust and wreckage, looking down at his battered body; ornaments and garments hang loose, signaling the collapse of pride and splendor.

Characters & Entities

• Grasana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External splendor is easily undone; adversity exposes the impermanence of pride and the need for humility.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.