Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

तारक उवाच । राज्येन बुद्बुदाभेन स्त्रीभिरक्षैश्च पानकैः । मोहितो जन्म लब्ध्वात्र त्यजते पौरुषं नरः

tāraka uvāca | rājyena budbudābhena strībhirakṣaiśca pānakaiḥ | mohito janma labdhvātra tyajate pauruṣaṃ naraḥ

Sinabi ni Tāraka: “Nahihibang sa kaharian—gaya ng bula, panandalian—sa mga babae, sa sugal, at sa alak, ang tao, bagaman isinilang sa mundong ito, ay itinatakwil ang tunay na dangal at kagitingang panlalaki.”

tārakaḥTāraka
tārakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु; वचने)
Formलिट्-लकार (परोक्ष/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
rājyenaby/with sovereignty
rājyena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
budbuda-ābhenabubble-like, transient
budbuda-ābhena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootbudbuda (प्रातिपदिक) + ābha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (बुद्बुदस्य आभा/सदृशः)
strībhiḥwith women
strībhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
akṣaiḥwith dice
akṣaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
pānakaiḥwith drinks, intoxicants
pānakaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpānaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
mohitaḥdeluded
mohitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmohita (कृदन्त; √muh मोहने, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम् (naraḥ)
janmabirth, life
janma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
labdhvāhaving obtained
labdhvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√labh (धातु; लाभे)
Formक्त्वान्त अव्यय-भाव (gerund)
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place)
tyajateabandons
tyajate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु; त्यागे)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
pauruṣammanliness, valor
pauruṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpauruṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Tāraka

Listener: Ministers (mantriṇaḥ)

Scene: Tāraka delivering a sober admonition in court: gestures of instruction, ministers listening; behind them, symbolic bubble imagery or fading garlands to show impermanence; dice and wine-cup subtly depicted as temptations.

T
Tāraka

FAQs

Attachment to fleeting pleasures and power erodes inner strength; self-mastery is presented as the foundation of true pauruṣa (heroic virtue).

None; this is ethical discourse within the narrative.

No formal ritual is prescribed; the verse implies restraint from gambling and intoxicants.