Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 93

Devanagari script

रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम् । तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन्

Transliteration

rudantīṃ svāṃ priyāṃ dīnāṃ tarupracchāditānanām | tāṃ vilokya tato daityaḥ provāca parisāṃtvayan

Translation

Nang makita ang minamahal niyang lugmok at umiiyak, ang mukha’y natatakpan ng mga puno, tiningnan siya ng Daitya at nagsalita upang aliwin siya.

Word by Word

• रुदन्तीम्: weeping
• रुदन्तीम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: रुद् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘weeping’

• स्वाम्: his own
• स्वाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• प्रियाम्: beloved (wife)
• प्रियाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• दीनाम्: wretched
• दीनाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• तरुप्रच्छादिताननाम्: whose face was covered by trees
• तरुप्रच्छादिताननाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तरु + प्रच्छादित + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (तरुभिः प्रच्छादितम् आननम् यस्याः)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• विलोक्य: having seen
• विलोक्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + लोक् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seen’

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/स्थानवाचक (then/from there)

• दैत्यः: the demon
• दैत्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• प्रोवाच: said
• प्रोवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परिसान्त्वयन्: consoling (her)
• परिसान्त्वयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: परि + सान्त्व् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘consoling’

Speaker

Narrator (contextual; Māheśvara-khaṇḍa narration)

Visual Art Cues

Scene: A woman sits or crouches behind trees, face partly hidden by leaves and branches, tears visible; Vajrāṅga approaches, posture softened, one hand raised in a calming gesture, preparing to speak words of comfort.

Characters & Entities

• Daitya
• Beloved (Varāṅgī—implied by next adhyāya context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even in Puranic conflict-worlds, compassion and gentle speech toward the afflicted are upheld as dharmic qualities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly named in this verse; it functions as narrative setup within the Kaumārikā-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive and introduces a consoling dialogue.