Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 11›Shloka 55
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

इत्थं निशम्य नृपतेर्वचनं तदानीं सर्वेऽपि ते षडथ तं मुनिमुख्यमाशु । चित्ते विधाय मुदिताः प्रययुर्द्विजेंद्रं जिज्ञासवः सुचिरजीवितहेतुमस्य

Transliteration

itthaṃ niśamya nṛpatervacanaṃ tadānīṃ sarve'pi te ṣaḍatha taṃ munimukhyamāśu | citte vidhāya muditāḥ prayayurdvijeṃdraṃ jijñāsavaḥ sucirajīvitahetumasya

Translation

Nang panahong iyon, matapos marinig ang mga salita ng hari, ang anim na iyon ay agad na nagtungo sa pinakadakilang pantas. Masaya ang kanilang kalooban, lumapit sila sa pinakamahusay na brāhmaṇa, sabik na malaman ang dahilan ng kanyang pambihirang mahabang buhay.

Word by Word
इत्थम्thus
इत्थम्:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb) — ‘thus/in this manner’
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शम (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having heard/listened’
नृपतेःof the king
नृपतेः:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th, genitive), एकवचन
वचनम्speech; words
वचनम्:
Karma (Object of niśamya)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तदानीम्then
तदानीम्:
Kala-adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time) — ‘then/at that time’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) — ‘also/even’
तेthey
ते:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
षट्six
षट्:
Visheshana (Qualifier of te)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, प्रथमा (1st), बहुवचनार्थे (indeclinable numeral form used adjectivally)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (conjunction) — ‘then/and now’
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मुनिमुख्यम्the chief of sages
मुनिमुख्यम्:
Karma (Object apposition)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (मुनीनां मुख्यः)
आशुquickly
आशु:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formशीघ्रार्थक-अव्यय (adverb)
चित्तेin (their) mind
चित्ते:
Adhikarana (Location: in mind)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th, locative), एकवचन
विधायhaving placed; having resolved
विधाय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having placed/arranged’
मुदिताःjoyful
मुदिताः:
Visheshana (Qualifier of te)
TypeAdjective
Rootमुदित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √मुद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘gladdened’
प्रययुःthey went forth
प्रययुः:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
द्विजेन्द्रम्the best of twice-born (Brahmin)
द्विजेन्द्रम्:
Karma (Destination object)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (द्विजानाम् इन्द्रः)
जिज्ञासवःdesirous to know
जिज्ञासवः:
Visheshana (Qualifier of te)
TypeAdjective
Rootजिज्ञासु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; इच्छार्थक-विशेषण (‘desirous to know’)
सुचिरजीवितहेतुम्the cause of long life
सुचिरजीवितहेतुम्:
Karma (Object of jijñāsavaḥ: what they wish to know)
TypeNoun
Rootसुचिर (प्रातिपदिक) + जीवित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √जीव्) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (सुचिरं जीवितं यस्य हेतुः/सुचिरजीवितस्य हेतुः)
अस्यof him; his
अस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th, genitive), एकवचन
Speaker

Narrator (Purāṇic storyteller; within Māheśvarakhaṇḍa often Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)

Visual Art Cues

Scene: A group of six companions, hearts uplifted, setting out swiftly with the king toward the sage’s hermitage; dawn-like light, travel staffs, and a distant āśrama with smoke from sacrificial fire.

Characters & Entities
I
Indradyumna
L
Lomaśa
D
Dvijendra
S
Six companions

FAQs

The quest for higher truth begins with sincere inquiry and approaching the wise with a joyful, receptive mind.

No tīrtha is specified in this verse; the focus is on going to a great sage.

None; it narrates a pilgrimage-like journey toward a sage for instruction.

←Previous Verse
Next Verse→