Adhyaya 41
Nakipag-usap si Skanda sa isang pantas at ipinakilala ang temang “Gaṅgeśvara-samudbhava,” na inilalarawan si Gaṅgeśvara bilang isang liṅga na ang pakikinig at pag-alaala ay nagbibigay ng biyayang tulad ng pagdalaw sa tīrtha, na katumbas ng pagligo sa Ilog Gaṅgā. Itinatakda ang salaysay sa paligid ng Cakrapuṣkariṇī-tīrtha at sa kapaligiran ng Ānandakānana, at binibigyang-diin ang walang kapantay na kṣetra-prabhāva ng Kāśī sa ilalim ng pag-iingat ni Śambhu. Inaalala ng kabanata ang pambihirang bunga ng liṅga-pratiṣṭhā sa Kāśī at sinasabing si Gaṅgā mismo ang nagtatag ng isang śubha (mapalad) na liṅga sa silangan ng Viśveśa. Ang darśana sa Gaṅgeśvara-liṅga na ito ay sinasabing bihira kahit sa Kāśī; at ang pagsamba sa tithi ng Daśaharā ay nagdudulot ng agarang pagliit ng mga kasalanang naipon sa maraming kapanganakan. Ipinapahiwatig din ang darating na kalagayan sa Kali-yuga kung kailan ang liṅga ay magiging “guptra-prāya” (halos nakatago), kaya lalo pang magiging di-karaniwan ang makita ito; gayunman, ang darśana ay itinatanghal na sanhi ng puṇya at katumbas ng tuwirang pagtanaw sa Gaṅgā. Sa phalaśruti, sinasabi na ang pakikinig sa māhātmya ni Gaṅgeśa ay pumipigil sa pagbagsak sa mga bungang naraka at nag-iipon ng kabutihang-loob, at nagkakaloob ng katuparan ng mga ninanasang layon.
Shlokas
Verse 1
स्कंद उवाच । पार्वतीशस्य महिमा कथितस्ते मयानघ । मुने निशामयेदानीं गंगेश्वरसमुद्भवम्
Sinabi ni Skanda: “O ikaw na walang dungis ng kasalanan, naisalaysay ko na sa iyo ang kadakilaan ni Pārvatīśa (Śiva). Ngayon, o pantas na muni, pakinggan mo ang salaysay ng pinagmulan ni Gaṅgeśvara.”
Verse 2
यं श्रुत्वा यत्रकुत्रापि गंगास्नानफलं लभेत् । चक्रपुष्करिणीतीर्थं यदा गंगा समागता
“Sa pagdinig ng salaysay na iyon—kahit saan man—natatamo ang bunga ng pagligo sa Ilog Gaṅgā. (Ito’y tungkol sa panahong) dumating ang Gaṅgā sa banal na tawiran na tinatawag na Cakrapuṣkariṇī.”
Verse 3
तेन दैलीपिना सार्धमस्मिन्नानंदकानने । क्षेत्रप्रभावमतुलं ज्ञात्वा शंभुपरिग्रहात्
“Kasama ang Dailīpina na iyon, sa Ānandakānana, ang Gubat ng Kaligayahan na ito, matapos maunawaan ang di-mapapantayang bisa ng banal na kṣetra—sapagkat ito’y nasa pag-aangkin at pag-iingat ni Śambhu (Śiva)…”
Verse 4
स्मृत्वा लिंगप्रतिष्ठायाः काश्यां लोकोत्तरं फलम् । गंगया स्थापितं लिंगं विश्वेशात्पूर्वतः शुभम्
Sa pag-alaala sa makalangit na bunga ng pagtatatag ng Śiva-liṅga sa Kāśī, itinindig ng banal na Gaṅgā ang isang mapalad na liṅga sa silangan ni Viśveśa.
Verse 5
गंगेश्वरस्य लिंगस्य काश्यां दृष्टिः सुदुर्लभा । तिथौ दशहरायां च यो गंगेशं समर्चयेत्
Sa Kāśī, ang darśana o mismong pagtanaw sa liṅga ni Gaṅgeśvara ay lubhang bihira. At sinumang sa tithi ng Daśaharā ay sumamba kay Gaṅgeśa nang ganap na may paggalang…
Verse 6
तस्य जन्मसहस्रस्य पापं संक्षीयते क्षणात् । कलौ गंगेश्वरं लिंगं गुप्तप्रायं भविष्यति
Ang kasalanang naipon sa sanlibong kapanganakan ay napapawi sa isang kisapmata. Ngunit sa Kali-yuga, ang liṅga ni Gaṅgeśvara ay magiging halos nakatago.
Verse 7
तस्य संदर्शनं पुंसां जायते पुण्यहेतवे । दृष्टं गंगेश्वरं लिंगं येन काश्यां सुदुर्लभम्
Ang darśana nito ay dumarating sa mga tao bilang sanhi ng kabutihang-loob at merit. Ang sinumang nakakita sa liṅga ni Gaṅgeśvara—na lubhang bihirang masilayan sa Kāśī—…
Verse 8
प्रत्यक्षरूपिणी गंगा तेन दृष्टा न संशयः । कलौ सुदुर्लभा गंगा सर्वकल्मषहारिणी
Ang Gaṅgā na hayag sa nakikitang anyo ay tunay na nakita niya; walang alinlangan dito. Sa Kali-yuga, ang Gaṅgā—na nag-aalis ng lahat ng dungis—ay mahirap makamtan at mapuntahan.
Verse 9
भविष्यति न संदेहो मित्रावरुणनंदन । ततोपि तिष्ये संप्राप्ते काश्यत्यंतं सुदुर्लभा
Magkakagayon nga—walang alinlangan, O anak nina Mitra at Varuṇa. At pagdating ng panahon ng Tiṣya, ang Kāśī ay magiging lubhang mahirap marating at mapuntahan.
Verse 10
ततोपि दुर्लभं काश्यां लिंगं गंगेश्वराभिधम् । यस्य संदर्शनं पुंसां भवेत्पापक्षयाय वै
Sa Kāśī, higit pang bihira ang Liṅga na tinatawag na Gaṅgeśvara; sapagkat sa mga tao, ang pagtanaw lamang dito ay tunay na nagiging sanhi ng pagkapawi ng mga kasalanan.
Verse 11
श्रुत्वा गंगेश माहात्म्यं न नरो निरयी भवेत् । लभेच्च पुण्यसंभारं चिंतितं चाधिगच्छति
Kapag napakinggan ang kadakilaan ni Gaṅgeśa, ang tao ay hindi na mapapasa-impiyerno; nagkakamit siya ng ipon ng kabutihang-loob, at natatamo rin ang ninanais niya sa kalooban.
Verse 91
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुथें काशीखंड उत्तरार्धे गंगेश्वरमहिमाख्यानं नामैकनवतितमोऽध्यायः
Sa gayon, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, sa ikaapat na bahagi, sa Uttarārdha ng Kāśīkhaṇḍa—nagtatapos ang kabanatang tinatawag na “Salaysay ng Kaluwalhatian ni Gaṅgeśvara,” ang ika-siyamnapu’t isang adhyāya.