Adhyaya 22

Verse 1

शिवशर्मोवाच । ध्रुवाख्यानमिदं रम्यं महापातकनाशनम् । महाश्चर्यकरं पुण्यं श्रुत्वा तृप्तोस्मि भो गणौ

Sinabi ni Śivaśarman: “Ang kaaya-ayang salaysay na ito tungkol kay Dhruva ay pumupuksa sa mabibigat na kasalanan. Ito’y banal at kagila-gilalas; nang aking marinig, O kapulungan, ako’y lubos na nasiyahan.”

Verse 2

अगस्त्य उवाच । इत्थं यावद्द्विजो ब्रूते विमानं वायुवेगगम् । तावत्प्राप महर्लोकं स्वर्लोकात्परमाद्भुतम्

Sinabi ni Agastya: Habang gayon ang pagsasalita ng brāhmaṇa, ang vimāna—kasingbilis ng hangin—ay agad na nakarating sa Maharloka, isang daigdig na higit pang kagila-gilalas kaysa Svargaloka.

Verse 3

द्विजोऽथ लोकं संवीक्ष्य सर्वतो महसा वृतम् । तौ गणौ प्रत्युवाचेदं कोयं लोको मनोहरः

Pagkaraan, ang brāhmaṇa, nang mamasdan ang daigdig na nababalot sa liwanag sa lahat ng panig, ay nagsalita sa dalawang banal na tagapaglingkod: “Anong kaibig-ibig na kahariang ito?”

Verse 4

तावूचतुस्ततो विप्रं निशामय महामते । अयं स हि महर्लोकः स्वर्लोकात्परमाद्भुतः

At sinabi ng dalawa sa brāhmaṇa: “Makinig ka, O marunong—ito nga ang Maharloka, na higit pang kagila-gilalas kaysa Svargaloka.”

Verse 5

कल्पायुषो वसंत्यत्र तपसा धूतकल्मषाः । विष्णुस्मरण संक्षीण समस्तक्लेशसंचयाः

Doon nananahan yaong ang buhay ay tumatagal ng isang kalpa—ang mga kasalanan ay nahugasan ng tapas, at sa pag-alaala kay Viṣṇu ay napawi ang buong bunton ng pagdurusa.

Verse 6

निर्व्याजप्रणिधानेन दृष्ट्वा तेजोमयं जगत् । महायोगसमायुक्ता वसंत्यत्र सुरोत्तमाः

Dito nananahan ang pinakadakila sa mga deva—kakambal ng dakilang yoga—na sa tapat at walang daya na pagninilay ay minamasdan ang sanlibutan bilang dalisay na liwanag.

Verse 7

इत्थं कथां कथयतोर्भगवद्गणयोः प्रिये । क्षणार्धेन विमानं तज्जनलोकं निनायतान्

O minamahal, habang ganito ang pag-uusap ng dalawang banal na tagapaglingkod ng Panginoon, sa kalahating kisapmata’y dinala sila ng vimāna patungong Janaloka.

Verse 8

निवसंत्यमला यत्र मानसा बह्मणः सुताः । सनंदनाद्या योगींद्राः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

Sa dakong yaon nananahan ang mga walang dungis na anak ni Brahmā na isinilang sa isipan—si Sanandana at iba pa—mga panginoon ng mga yogin, pawang matatag sa ganap na pagpipigil.

Verse 9

अन्ये तु योगिनो ये वै ह्यस्खलद्ब्रह्मचारिणः । सर्वद्वंद्वविनिर्मुक्तास्ते वसंत्यतिनिर्मलाः

May iba pang mga yogin ding nananahan doon—hindi natitinag sa panatang brahmacarya—malaya sa lahat ng magkatunggaling dalawa, lubhang dalisay.

Verse 10

जनलोकात्तपोलोकस्तेषां लोचनगोचरः । कृतस्तेन विमानेन मनोवेगेन गच्छता

Mula sa Janaloka, ang Tapoloka ay sumapit sa abot-tanaw ng kanilang mga mata, habang ang vimāna’y sumusulong na kasingbilis ng isip.

Verse 11

वैराजा यत्र ते देवा वसेयुर्दाहवर्जिताः । वासुदेवे मनो येषां वासुदेवार्पितक्रियाः

Doon nananahan ang mga diyos na Vairāja, malaya sa pagkapaso ng pagdurusa—yaong ang isip ay nakalapat kay Vāsudeva, at ang bawat gawa’y iniaalay kay Vāsudeva.

Verse 12

तपसा तोष्य गोविंदमभिलाषविवर्जिताः । तपोलोकमिमं प्राप्य वसंति विजितेंद्रियाः

Yaong walang makasariling pagnanasa, na sa pamamagitan ng tapas ay pinasasaya si Govinda, at nagwagi sa mga pandama—pagkamit sa Tapoloka na ito, doon sila nananahan.

Verse 13

शिलोंछ वृत्तया ये वै दंतोलूखलिकाश्च ये । अश्मकुट्टाश्च मुनयः शीर्णपर्णाशिनश्च ये

Naroon ang mga nabubuhay sa pamumulot ng nalaglag na butil; ang mga tila ginigiling sa ngipin na parang almires; ang mga muning pumapalo gamit ang bato; at ang mga nabubuhay sa tuyong dahon.

Verse 14

ग्रीष्मे पंचाग्नितपसो वर्षासु स्थंडिलेशयाः । हेमंतशिशिरार्धे ये क्षपंति सलिले क्षपाः

Sa tag-init isinasagawa nila ang tapas ng limang apoy; sa tag-ulan sila’y nahihiga sa hubad na lupa; at sa kalahati ng malamig na panahon, ginugugol nila ang gabi na nakatayo sa tubig.

Verse 15

कुशाग्रनीरविप्रूषस्तृषिता यतयोऽपिबन् । वाताशिनोतिक्षुधिताः पादाग्रांगुष्ठ भूस्पृशः

Uhaw na mga yati, ni patak ng tubig sa dulo ng kuśa ay hindi iniinom; bagaman matinding gutom, hangin lamang ang kanilang ikinabubuhay; at tumatayo sila na ang dulo lamang ng mga daliri sa paa ang sumasayad sa lupa.

Verse 16

ऊर्ध्वदोषो रविदृशस्त्वेकांघ्रि स्थाणु निश्चलाः । ये वै दिवा निरुच्छ्वासा मासोच्छ्वासाश्च ये पुनः

May ilan na itinutuwid paitaas ang mga dumi ng katawan, nakatitig sa araw, nakatindig na di gumagalaw na tila haligi sa isang paa; may ilan na pinipigil ang hininga sa buong maghapon, at may iba na minsan lamang humihinga sa loob ng isang buwan.

Verse 17

मासोपवासव्रतिनश्चातुर्मास्य व्रताश्च ये । ऋत्वंततोयपाना ये षण्मासोपवासकाः

May ilan na nagsasagawa ng pag-aayuno sa loob ng isang buwan; may ilan na tumutupad sa panatang Cāturmāsya; may ilan na umiinom lamang ng tubig sa pagtatapos ng bawat panahon; at may ilan na nag-aayuno nang anim na buwan.

Verse 18

ये च वर्षनिमेषा वै वर्षधारांबु तर्षकाः । ये च स्थाणूपमां प्राप्ता मृगकंडूति सौख्यदाः

May ilan na hindi kumukurap sa panahon ng pag-ulan, uhaw sa gitna ng bumubuhos na agos ng tubig; at may ilan na naging tila mga haliging di gumagalaw, at ang tanging ‘ginhawa’ ay ang pagkakamot na gaya ng sa usa.

Verse 19

जटाटवी कोटरांतः कृतनीडांडजाश्च ये । प्ररूढवामलूरांगाः स्नायुनद्धास्थिसंचयाः

May ilan na ang kanilang buhol-buhol na buhok ay tila gubat, may mga lungga sa loob, na doo’y nagtayô ng pugad ang mga ibon at nangitlog; ang kanilang katawan ay baluktot at lupaypay, wari’y balangkas na buto na tinalian lamang ng mga litid.

Verse 20

लताप्रतानैः परितो वेष्टितावयवाश्च ये । सस्यानि च प्ररूढानि यदंगेषु चिरस्थिति

May ilan na ang kanilang mga sangkap ay napalilibutan at nababalot ng nagsasanga-sangang baging; at maging damo at mga halaman ay tumubo sa kanilang katawan, dahil sa kanilang matagal na pananatiling di gumagalaw.

Verse 21

इत्यादि सुतपः क्लिष्टवर्ष्माणो ये तपोधनाः । ब्रह्मायुषस्तपोलोके ते वसंत्यकुतोभयाः

Sa gayon at sa marami pang ganitong paraan, yaong mga mapagpakumbabang asceta—na ang katawan ay napagod sa marangal na pag-aayuno at mayaman sa tapas—ay nananahan sa Tapoloka, kasinghaba ng buhay ni Brahmā at walang takot saanmang dako.

Verse 22

यावदित्थं स पुण्यात्मा शृणोति गणयोर्मुखात् । तावन्नेत्रातिथीभूतः सत्यलोको महोज्ज्वलः

Hangga’t ang banal na taong iyon ay nakikinig sa mga salitang binigkas mula sa bibig ng dalawang Gaṇa, sa gayong tagal din nagpakitang parang panauhin sa kaniyang paningin ang lubhang maningning na Satyaloka.

Verse 23

त्वरावंतौ गणौ तत्र विमानादवरुह्य तौ । स्रष्टारं सर्वलोकानां तेन सार्धं प्रणेमतुः

Pagkaraan, ang dalawang mabilis na Gaṇa ay bumaba roon mula sa makalangit na vimāna, at kasama niya ay yumukod sila sa Lumikha ng lahat ng mga daigdig.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । गणावसौ द्विजो धीमान्वेदवेदांगपारगः । स्मृत्युक्ताचारचंचुश्च प्रतीपः पापकर्मसु

Sinabi ni Brahmā: “Ang brāhmaṇa na ito ay marunong at matalino, ganap sa mga Veda at mga Vedāṅga; masikap siya sa asal na itinakda ng Smṛti, at matatag na kalaban ng mga gawang makasalanan.”

Verse 25

अयि द्विज महाप्राज्ञ जाने त्वां शिवशर्मक । साधूकृतं त्वया वत्स सुतीर्थप्राणमोक्षणात्

“O brāhmaṇa na may dakilang karunungan, Śivaśarman—kilala kita. Mahal kong anak, mabuti ang iyong ginawa, sapagkat iniwan mo ang iyong buhay sa isang banal na tawiran (su-tīrtha).”

Verse 26

सत्वरं गत्वरं सर्वं यच्चैतद्भवतेक्षितम् । दैनंदिनप्रलयतः सृजामि च पुनः पुनः

Lahat ng iyong nakikita ay nagmamadaling lumilipas at napaparam. Mula sa araw-araw na pagkalusaw, muli ko itong nililikha nang paulit-ulit.

Verse 27

आ वैराजं प्रतिपदमुपसंहरते हरः । का कथा मशकाभानां नृणां मरणधर्मिणाम्

Hanggang sa Virāja, unti-unting binabawi ni Hara ang lahat. Ano pa ang masasabi sa mga tao—marurupok na gaya ng lamok—na ang likas ay kamatayan?

Verse 28

चतुर्षु भूतग्रामेषु ह्येक एव गुणो नृणाम् । तस्मिन्वै भारते वर्षे कर्मभूमौ महीयसि

Sa apat na pangkat ng mga nilalang, tao lamang ang may natatanging kagalingang ito—lalo na sa Bhārata-varṣa, ang dakilang lupain na bukirin ng karma.

Verse 29

चपलानि विनिर्जित्येंद्रियाणि मनसा सह । विहाय वैरिणं लोभं विष्वग्गुणगणस्य च

Nadaig ang pabagu-bagong mga pandama, kasama ang isip; at itakwil ang kaaway—ang kasakiman, pinagmumulan ng di-mabilang na makamundong hilig—

Verse 30

धर्मवंशहरं काममर्थसंचयहारिणम् । जरापलितकर्तारं विनिष्कृत्य विचारतः

—at sa malinaw na pagninilay, itaboy ang pagnanasa na sumisira sa dharma at sa angkan, na nagnanakaw ng naimpok na yaman, at nagdadala ng katandaan at uban—

Verse 31

जित्वा क्रोधरिपुं धैर्यात्तपसो यशसः श्रियः । शरीरस्यापि हर्तारं नेतारं तामसीं गतिम्

—Sa katatagan ay napagtagumpayan ang kaaway na poot, magnanakaw ng tapas, dangal at kasaganaan; siyang sumisira pa sa katawan at nagtutulak sa landas na tamasiko (madilim) na kapalaran—

Verse 32

सदा मदं परित्यज्य प्रमादैकपदप्रदम् । प्रमादैकशरण्यं च संपदां विनिवर्तकम्

Laging talikdan ang kapalaluan at pagkalango, sapagkat ang kapabayaan ang nag-iisang pintuan ng pagbagsak; siya ang tanging kanlungan ng kapahamakan at lakas na nagbabaligtad ng kasaganaan tungo sa pagkalugi.

Verse 33

सर्वत्र लघुता हेतुमहंकारं विहाय च । दूषणारोपणे यत्नं कुर्वाणं सज्जनेष्वपि

Isantabi ang pagkamakasarili—ang sanhi ng kababawan sa lahat ng dako—at huwag magsikap magbintang ng mga kapintasan, kahit sa mga taong banal at mabuti.

Verse 34

हित्वा मोहं महाद्रोहरोपणं मतिघातिनम् । अत्यंतमंधीकरणमंधतामिस्रदर्शकम्

Talikdan ang pagkalito, na nagtatanim ng malaking pagtataksil, pumapatay sa pag-unawa, lubusang nagpapamanhid sa isip, at nagpapakita lamang ng dilim ng bulag na kamangmangan.

Verse 35

श्रुतिस्मृतिपुराणोक्तं परिक्षुण्णं महाजनैः । धर्मसोपानमारुह्य यदिहायांति हेलया

Kahit nakaakyat na sa hagdan ng dharma—na itinuro sa Śruti, Smṛti, at mga Purāṇa at nilakaran ng mga dakila—may ilan na dito’y nalalaglag dahil lamang sa kapabayaan.

Verse 36

कर्मभूमिं समीहंते सर्वे स्वर्गौकसो द्विज । यत्तत्रार्जितभोक्तारः पदेषूच्चावचेष्वमी

O dalawang-ulit-na-ipinanganak, minimithi ng lahat ng nananahan sa langit ang lupain ng gawa; sapagkat doon nagkakamit ang mga nilalang ng bunga at saka ito tinatamasa—sa mataas man o mababang kalagayan.

Verse 37

नार्यावर्तसुमो देशो न काशी सदृशी पुरी । न विश्वेश समं लिंगं क्वापि बह्मांडमंडले

Walang lupain na kasingbuti ng Āryāvarta; walang lungsod na kapantay ng Kāśī; at saanman sa saklaw ng sansinukob ay walang liṅga na kasingtulad ng kay Viśveśa.

Verse 38

संति स्वर्गा बहुविधाः सुखेतर विवर्जिता । सुकृतैकफलाः सर्वे युक्ताः सर्वसमृद्धिभिः

May maraming uri ng mga langit, na walang halong dalamhati; lahat ay iisang bunga ng kabutihang-gawa at puspos ng bawat kasaganaan.

Verse 39

स्वर्लोकादधिकं रम्यं नहि ब्रह्मांडगोलके । सर्वे यतंते स्वर्गाय तपोदानव्रतादिभिः

Sa buong bilog ng sansinukob, wala nang higit na kaaya-aya kaysa Svarga; kaya nagsisikap ang lahat para sa langit sa pamamagitan ng pag-aayuno, pagkakawanggawa, mga panata, at iba pa.

Verse 40

स्वर्लोकादपिरम्याणि पातालानीति नारदः । प्राह स्वर्गसदां मध्ये पातालेभ्यः समागतः

Si Nārada—na umahon mula sa mga Pātāla—ay nagpahayag sa gitna ng kapulungan ng mga taga-langit: “Ang mga daigdig sa ilalim ay higit pang kaaya-aya kaysa Svarga.”

Verse 41

आह्लादकारिणः शुभ्रा मणयो यत्र सुप्रभाः । नागांगाभरणप्रोताः पातालं केन तत्समम्

Doon, ang maningning na mapuputing hiyas na nagpapasaya sa puso ay kumikislap nang lubhang maliwanag, naisinulid bilang mga palamuti sa mga katawan ng mga Nāga—ano pa ang maihahambing sa gayong Pātāla?

Verse 42

दैत्यदानवकन्याभिरितश्चेतश्च शोभिते । पाताले कस्य न प्रीतिर्विमुक्तस्यापि जायते

Sa Pātāla, na pinalalamutian sa bawat panig ng mga dalagang Daitya at Dānava—sino ang hindi magagalak? Maging ang napawi na ang pagnanasa ay nakararanas doon ng isang uri ng ligaya.

Verse 43

दिवार्करश्मयस्तत्र प्रभां तन्वंति नातपम् । शशिनश्च न शीताय निशि द्योताय केवलम्

Doon, ang sinag ng araw ay nagkakalat lamang ng liwanag, hindi ng nakapapasong init; at ang buwan ay hindi upang magdala ng lamig, kundi tanging upang magbigay-liwanag sa gabi.

Verse 44

यत्र न ज्ञायते कालो गतोपि दनुजादिभिः । वनानि नद्यो रम्याणि सदंभांसि सरांसि च

Doon, kahit lumilipas ang mga yugto ng panahon para sa lahing Dānava at iba pa, hindi nadarama ang oras; at naroon ang mga kagubatang kaaya-aya, mga ilog, at mga lawa na laging sagana sa tubig.

Verse 45

कलाः पुंस्को किलालापाः सुचैलानि शुचीनि च । भूषणान्यतिरम्याणि गंधाद्यमनुलेपनम्

Doon ay may mga sining at kaakit-akit na pag-uusap; maririkit na kasuotan, malilinis at maningning; mga palamuting lubhang kaaya-aya; at mababangong pahid at iba pang pampahid sa katawan.

Verse 46

वीणावेणुमृदंगादि निस्वनाः श्रुतिहारिणः । हाटकेशं महालिंगं यत्र वै सर्वकामदम्

Naroon ang mga kaakit-akit na himig ng vīṇā, plauta, mṛdaṅga at iba pang tugtugin; at naroon ang dakilang Liṅga na tinatawag na Hāṭakeśa, na tunay na nagkakaloob ng lahat ng minimithing layon.

Verse 47

एतान्यन्यानि रम्याणि भोग्योग्यानि दानवैः । दैत्योरगैश्च भुज्यंते पातालांतरगोचरैः

Ang mga ito at marami pang kaaya-ayang kaluguran—nararapat sa pagdiriwang ng ligaya—ay tinatamasa ng mga Dānava, at ng mga Daitya at Nāga na nananahan at gumagala sa iba’t ibang dako ng Pātāla.

Verse 48

पातालेभ्योपि वै रम्यं द्विज वर्षमिलावृतम् । रत्नसानुं समाश्रित्य परितः परिसंस्थितम्

Higit pang kaaya-aya kaysa sa mga Pātāla ang lupain na tinatawag na Ilāvṛta-varṣa, O dalawang-ulit-na-isinilang; nakasalalay ito sa mga dalisdis na wari’y hiyas at napaliligiran sa lahat ng panig.

Verse 49

सदा सुकृतिनो यत्र सर्वभोगभुजो द्विज । नवयौवनसंपन्ना नित्यं यत्र मृगीदृशः

Doon, O dalawang-ulit-na-isinilang, ang mga may mabuting gawa ay laging tumatamasa ng lahat ng kaluguran; at doon, ang mga babaeng may matang tulad ng usa ay walang humpay na pinagkakalooban ng sariwang kabataan.

Verse 50

भोगभूमिरियं प्रोक्ता श्रेयो विनिमयार्जिता । भुज्यते त्वद्विधैर्लोकैस्तीर्थाभित्यक्त देहकैः

Ito’y tinatawag na ‘lupain ng pagtamasa,’ na para bang natamo kapalit ng higit na kabutihang espirituwal; at tinatamasa ito ng mga nilalang na tulad mo, na nagbitiw na ng katawan sa isang banal na tīrtha.

Verse 51

अक्लीबभाषिभिश्चापि पुत्रक्षेत्राद्यहीनकैः । परोपकारसंक्षीणसुखायुर्धनसंचयैः

Tinatamasa rin ito ng mga nagsasalita nang walang duwag na pag-uurong, ng mga hindi salat sa anak, lupain at iba pa, at ng mga napalago ang ipon ng ligaya, haba ng buhay, at yaman sa paglilingkod sa kapwa.

Verse 52

संति द्वीपा ह्यनेका वै पारावारांतरस्थिताः । जंबूद्वीपसमो द्वीपो न क्वापि जगतीतले

Marami ngang mga pulo (mga kontinente) ang naroroon, nakalagay sa pagitan ng magkabilang pampang ng kosmikong karagatan; ngunit sa balat ng daigdig ay wala ni isa mang pulong maihahambing sa Jambūdvīpa.

Verse 53

तत्रापि नववर्षाणि भारतं तत्र चोत्तमम् । कर्मभूमिरियं प्रोक्ता देवानामपिदुर्लभा

Doon man (sa Jambūdvīpa) ay may siyam na rehiyon; at sa mga iyon, ang Bhārata ang pinakadakila. Ang lupang ito’y ipinahayag na karma-bhūmi, ang bukirin ng gawa, na mahirap makamtan kahit ng mga diyos.

Verse 54

अष्टौ किंपुरुषादीनि देवभोग्यानि तानि तु । तेषु स्वर्गात्समागत्य रमंते त्रिदिवौकसः

Ang iba pang walong rehiyon—na nagsisimula sa Kiṃpuruṣa—ay tunay na mga pook ng kaluguran para sa mga diyos; pagdating nila roon mula sa langit, ang mga nananahan sa tatlong daigdig ay nagagalak sa mga iyon.

Verse 55

योजनानां सहस्राणि नवविस्तारतस्त्विदम् । भारतं प्रथमं वर्षं मेरोर्दक्षिणतः स्थितम्

Ang Bhārata-varṣa na ito ay may lawak na siyam na libong yojana; ito ang unang rehiyon, na nakahimlay sa timog ng Bundok Meru.

Verse 56

तत्रापि हिमविंध्याद्रेरंतरं पुण्यदं परम् । गंगायमुनयोर्मध्ये ह्यंतर्वेदी भुवः पराः

Sa loob nito, ang lupain sa pagitan ng Himalaya at ng kabundukang Vindhya ay lubhang nagbibigay ng dakilang punya. At sa pagitan ng Gaṅgā at Yamunā naroon ang Antarvedī—isang mataas at banal na kaharian sa ibabaw ng lupa.

Verse 57

कुरुक्षेत्रं हि सर्वेषां क्षेत्राणामधिकं ततः । ततोपि नैमिषारण्यं स्वर्गसाधनमुत्तमम्

Ang Kurukṣetra ay tunay na nakahihigit sa lahat ng mga banal na kṣetra; datapwat higit pa roon, ang Naimiṣāraṇya ang pinakadakilang paraan upang makamtan ang langit.

Verse 58

नैमिषारण्यतोपीह सर्वस्मिन्क्षितिमंडले । सर्वेभ्योपि हि तीर्थेभ्यस्तीर्थराजो विशिष्यते

At higit pa sa Naimiṣāraṇya, dito sa buong bilog ng daigdig, ang ‘Hari ng mga Tīrtha’ ang namumukod-tangi at nakahihigit sa lahat ng banal na tawiran.

Verse 60

यागाः सर्वे मया पूर्वं तुलया विधृता द्विज । तच्च तीर्थवरं रम्यं कामिकं कामपूरणात

Ang lahat ng mga yajña ay minsang tinimbang ko sa timbangan, O brāhmaṇa; at ang kaaya-ayang, pinakadakilang tīrtha ay napatunayang ‘Kāmika’, sapagkat tinutupad nito ang mga ninanais.

Verse 61

दृष्ट्वा प्रकृष्टयागेभ्यः पुष्टेभ्यो दक्षिणादिभिः । प्रयागमिति तन्नाम कृतं हरिहरादिभिः

Nang makita na ito’y nakahihigit maging sa pinakadakilang mga yajña—na pinayaman ng mga dāna at mga dakṣiṇā—si Hari, si Hara, at ang iba pa ang nagbigay rito ng pangalang ‘Prayāga’.

Verse 62

नाममात्रस्मृतेर्यस्य प्रयागस्य त्रिकालतः । स्मर्तुः शरीरे नो जातु पापं वसति कुत्रचित्

Ang sinumang umaalaala sa Prayāga kahit sa pangalan lamang—sa tatlong panahon (umaga, tanghali, at gabi)—hindi kailanman mananahan ang kasalanan saanman sa katawan ng umaalaala.

Verse 63

संति तीर्थान्यनेकानि पापत्राणकराणि च । न शक्तान्यधिकं दातुं कृतैनः परिशुद्धितः

Marami ngang mga banal na pook-tawiran (tīrtha) na tagapagsanggalang laban sa kasalanan; subalit hindi sila makapagkakaloob ng pagdalisay na hihigit pa sa ganap na paglilinis ng mga kasalanang nagawa na.

Verse 64

जन्मांतरेष्वसंख्येषु यः कृतः पापसंचयः । दुष्प्रणोद्यो हि नितरां व्रतैर्दानैस्तपोजपैः

Ang naipong kasalanan sa di-mabilang na mga nakaraang kapanganakan ay lubhang mahirap itaboy—tunay na napakahirap alisin kahit sa pamamagitan ng mga panata, mga handog, mga pag-aayuno at pagdurusa, at pagbigkas ng mantra.

Verse 65

स तीर्थराजगमनोद्यतस्य शुभजन्मनः । अंगेषु वेपतेऽत्यंतं द्रुमो वातहतो यथा

Kapag ang taong may mapalad na kapanganakan ay naghandang tumungo sa Hari ng mga Tīrtha, nanginginig nang matindi ang kanyang mga sangkap—gaya ng punong hinahampas ng hangin.

Verse 66

ततः क्रांतार्धमार्गस्य प्रयाग दृढचेतसः । पुंसः शरीरान्निर्यातुमपेक्षेत पदांतरम्

Pagkaraan, O Prayāga, kapag nalampasan na ng matatag ang loob na lalaki ang kalahati ng daan, ang kanyang kasalanan ay naghahangad nang lumisan sa kanyang katawan, naghihintay na lamang sa susunod na hakbang.

Verse 67

भाग्यान्नेत्रातिथीभूते तीर्थराजे महात्मनः । पलायते द्रुततरं तमः सूर्योदये यथा

Sa mabuting kapalaran, kapag ang Hari ng mga Tīrtha ay naging panauhin ng mga mata ng dakilang-loob, ang dilim ay tumatakas nang higit na mabilis—gaya ng gabi sa pagsikat ng araw.

Verse 68

सप्तधातुमयी भूततनौ पापानि यानि वै । केशेषु तानि तिष्ठंति वपनाद्यांति तान्यपि

Anumang kasalanang nasa katawan ng nilalang na binubuo ng pitong sangkap—yaon ay nananahan sa buhok; at sa pag-aahit, maging yaon ay umaalis din.

Verse 69

स्वर्गदोमोक्षदश्चैव सर्वकामफलप्रदः । प्रयागस्तन्महत्क्षेत्रं तीर्थराज इति स्मृतः

Nagkakaloob ng langit at gayundin ng kalayaan, at nagbibigay ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin—ang Prayāga, yaong dakilang banal na pook, ay inaalala bilang Hari ng mga Tīrtha.

Verse 70

पुण्यराशिं च विपुलं पुण्यान्भोगान्यथेप्सितान् । स्वर्गं प्राप्नोति तत्पुण्यान्निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्

Mula sa gayong kabutihan, nakakamit ang saganang bunton ng banal na bisa at ang ninanais na matuwid na kaluguran, at nararating ang langit; datapwat ang walang pagnanasa, sa bisa ring iyon, ay makakamit ang kalayaan.

Verse 71

स्नायाद्योभिलषन्मोक्षं कामानन्यान्विहाय च । सोपि मोक्षमवाप्नोति कामदात्तीर्थराजतः

Sinumang maligo rito, na naghahangad ng kalayaan at iniiwan ang iba pang pagnanasa—siya man ay nakakamit ang kalayaan mula sa Hari ng mga Tīrtha, ang tagapagkaloob ng mga biyaya.

Verse 72

तीर्थराजं परित्यज्य योऽन्यस्मात्काममिच्छति । भारताख्ये महावर्षे स कामं नाप्नुयात्स्फुटम्

Tinalikuran ang Hari ng mga Tīrtha, at kung sa iba hahanapin ang katuparan ng pagnanasa, sa dakilang lupain na tinatawag na Bhārata, hindi niya malinaw na matatamo ang ninanais.

Verse 73

सत्यलोके प्रयागे च नांतरं वेद्म्यहं द्विज । तत्र ये शुभकर्माणस्ते मल्लोकनिवासिनः

O brāhmaṇa, wala akong nakikitang pagkakaiba sa Satyaloka at sa Prayāga. Yaong gumagawa roon ng mga mapalad na gawa ay nagiging mga nananahan sa aking sariling banal na kaharian.

Verse 74

तीर्थाभिलाषिभिर्मर्त्यैस्सेव्यं तीर्थांतरं नहि । अन्यत्र भूमिवलये तीर्थराजात्प्रया गतः

Para sa mga mortal na nananabik sa paglalakbay-dambana, wala nang ibang tīrtha na dapat hanapin sa buong bilog ng daigdig—maliban sa Prayāga, ang hari ng mga tīrtha.

Verse 75

यथांतरं द्विजश्रेष्ठ भूपेत्वितरसेवके । दृष्टांतमात्रं कथितं प्रयागेतर तीर्थयोः

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, gaya ng napakalaking agwat sa pagitan ng isang hari at ng naglilingkod sa iba, gayon din—bilang halimbawa lamang—ang agwat ng Prayāga at ng iba pang mga tīrtha.

Verse 76

यथाकथंचित्तीर्थेऽस्मिन्प्राणत्यागं करोति यः । तस्यात्मघातदोषो न प्राप्नुयादीप्सितान्यपि

Sinumang sa anumang paraan ay magbuwis ng buhay sa tīrthang ito, hindi siya magkakamit ng kasalanan ng pagkitil sa sarili; sa halip, matatamo pa niya ang mga minimithing bunga.

Verse 77

यस्य भाग्यवतश्चात्र तिष्ठंत्यस्थीन्यपि द्विज । न तस्य दुःखलेशोपि क्वापि जन्मनि जायते

O brāhmaṇa, kahit ang mga buto lamang ng mapalad na tao ang manatili rito, ni bahid ng pagdurusa ay hindi sisibol para sa kanya sa alinmang kapanganakan.

Verse 78

ब्रह्महत्यादि पापानां प्रायश्चित्तं चिकीर्षुणा । प्रयागं विधिवत्सेव्यं द्विजवाक्यान्न संशयः

Ang nagnanais magsagawa ng pag-aaton para sa mga kasalanang gaya ng brahmahatyā ay dapat dumulog sa Prayāga ayon sa wastong tuntunin—ito ang tiyak na aral ng mga pantas na brāhmaṇa.

Verse 79

किं बहूक्तेन विप्रेंद्र महोदयमभीप्सुना । सेव्यं सितासितं तीर्थं प्रकृष्टं जगतीतले

Ano pa ang kailangang sabihin, O panginoon ng mga brāhmaṇa? Ang nagnanais ng dakilang kasaganaan ay dapat dumulog sa Sitāsita Tīrtha, ang napakahusay na banal na pook na pinakamataas sa ibabaw ng daigdig.

Verse 80

प्रयागतोपि तीर्थेशात्सर्वेषु भुवनेष्वपि । अनायासेन वै मुक्तिः काश्यां देहावसानतः

Higit pa sa Prayāga, ang panginoon ng mga tīrtha, at maging sa lahat ng mga daigdig, ang kalayaan ay nakakamit nang walang hirap kapag ang buhay ay nagwawakas sa Kāśī.

Verse 81

प्रयागादपि वै रम्यमविमुक्तं न संशयः । यत्र विश्वेश्वरः साक्षात्स्वयं समधितिष्ठति

Higit pang kaaya-aya kaysa Prayāga ang Avimukta—walang pag-aalinlangan—sapagkat doon si Viśveśvara mismo ay nananahan nang hayagan.

Verse 82

अविमुक्तान्महाक्षेत्राद्विश्वेश समधिष्ठितात् । न च किंचित्क्वचिद्रम्यमिह ब्रह्मांडगोलके

Higit sa Avimukta—ang dakilang banal na kṣetra na pinamumunuan ni Viśveśa—wala na saanman, sa buong bilog ng sansinukob na ito, na higit na marikit at dakila.

Verse 83

अविमुक्तमिदं क्षेत्रमपि ब्रह्मांडमध्यगम् । ब्रह्मांडमध्ये न भवेत्पंचक्रोशप्रमाणतः

Ang Avimukta na banal na kṣetra na ito ay nasa pinakasentro mismo ng brahmāṇḍa. Sa loob ng brahmāṇḍa, wala nang ibang lugar na kasinglawak nito—limang krośa ang sukat.

Verse 84

यथायथा हि वर्धेत जलमेकार्णवस्य च । तथातथोन्नयेदीशस्तत्क्षेत्रं प्रलयादपि

Kung paanong patuloy na tumataas ang tubig ng iisang kosmikong karagatan, gayon din itinataas ng Panginoon ang banal na pook na iyon—maging sa panahon ng pralaya.

Verse 85

क्षेत्रमेतत्त्रिशूलाग्रे शूलिनस्तिष्ठति द्विज । अंतरिक्षेन भूमिष्ठं नेक्षंते मूढबुद्धयः

O brāhmaṇa, ang banal na pook na ito ay nananahan sa dulo ng Trisula ng Trident-bearer na si Śiva. Bagaman nasa lupa, hindi ito nakikita ng nalilinlang, sapagkat ito’y may likas ding pangkalawakan.

Verse 86

सदा कृतयुगं चात्र महापर्वसदाऽत्र वै । न ग्रहाऽस्तोदयकृतो दोषो विश्वेश्वराश्रमे

Dito, laging Kṛtayuga; dito rin, tunay ngang palaging dakilang banal na kapistahan. Sa āśrama ni Viśveśvara, walang kapintasan na dulot ng paglubog o pagsikat ng mga planeta.

Verse 87

सदा सौम्यायनं तत्र सदा तत्र महोदयः । सदैव मंगलं तत्र यत्र विश्वेश्वरस्थितिः

Doon ay laging naroon ang mapalad na landas (saumyāyana); doon din ay laging may dakilang pag-angat at kasaganaan. Walang humpay ang pagpapala roon—sa pook na kinaroroonan ni Viśveśvara.

Verse 88

यथाभूमितले विप्र पुर्यः संति सहस्रशः । तथा काशी न मंतव्या क्वापि लोकोत्तरात्वियम्

O brāhmaṇa, bagaman may libu-libong lungsod sa ibabaw ng lupa, ang Kāśī ay hindi dapat ituring na isa lamang sa kanila; sapagkat ang lunsod na ito ay tunay na lampas sa mga daigdig (lokottarā).

Verse 89

मया सृष्टानि विप्रेंद्र भुवनानि चतुर्दश । अस्याः पुर्या विनिर्माता स्वयं विश्वेश्वरः प्रभुः

O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, nilikha ko ang labing-apat na daigdig; ngunit ang tagapagtatag ng lunsod na ito ay ang Panginoong Viśveśvara Mismo.

Verse 90

पुरा यमस्तपस्तप्त्वा बहुकालं सुदुष्करम् । त्रैलोक्याधिकृतिं प्राप्तस्त्यक्त्वा वाराणसीं पुरीम्

Noong unang panahon, si Yama ay nagsagawa ng matitinding tapas sa mahabang panahong lubhang mahirap. Nang makamtan niya ang kapangyarihan sa tatlong daigdig, siya’y lumisan—iniwan ang lungsod ng Vārāṇasī.

Verse 91

चराचरस्य सर्वस्य यानि कर्माणि तानि वै । गोचरे चित्रगुप्तस्य काशीवासिकृतादृते

Ang lahat ng gawa ng buong nilikhang gumagalaw at di-gumagalaw ay nasasaklaw ng tala ni Citragupta—maliban sa mga gawang ginawa ng nananahan sa Kāśī.

Verse 92

प्रवेशो यमदूतानां न कदाचिद्द्विजोत्तम । मध्ये काशीपुरी क्वापि रक्षिणस्तत्र तद्गणाः

O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, kailanma’y hindi pumapasok ang mga sugo ni Yama sa kaloob-looban ng lungsod ng Kāśī; sapagkat doon, ang mga gaṇa ni Śiva ay nakatindig bilang mga tagapagbantay.

Verse 93

स्वयं नियंता विश्वेशस्तत्र काश्यां तनुत्यजाम् । तत्रापि कृतपापानां नियंता कालभैरवः

Sa Kāśī, si Viśveśa (Panginoong Śiva) Mismo ang kataas-taasang tagapamahala ng mga nagtatakwil ng katawan doon. Gayunman, maging doon, para sa mga gumagawa ng kasalanan, si Kālabhairava ang mahigpit na tagapag-utos.

Verse 94

तत्र पापं न कर्तव्यं दारुणा रुद्रयातना । अहो रुद्रपिशाचत्वं नरकेभ्योपि दुःसहम्

Kaya sa pook na yaon, huwag gumawa ng kasalanan, sapagkat kakila-kilabot ang parusa ni Rudra. Tunay nga, ang maging ‘Rudra-piśāca’ ay higit pang di-matiis kaysa sa mga impiyerno.

Verse 95

पापमेव हि कर्तव्यं मतिरस्ति यदीदृशी । सुखेनान्यत्र कर्तव्यं मही ह्यस्ति महीयसी

Kung ang isip ay tunay na nakatuon sa paggawa ng kasalanan, doon na lamang ito gawin sa ibang dako nang walang sagabal—sapagkat malawak ang daigdig. (Ngunit huwag sa Kāśī.)

Verse 96

अपि कामातुरो जंतुरेकां रक्षति मातरम् । अपि पापकृता काशी रक्ष्या मोक्षार्थिनैकिका

Kahit ang nilalang na pinahihirapan ng pagnanasa ay iniingatan ang nag-iisang ina. Gayundin, kahit may nagkakasala, ang Kāśī lamang ang dapat pangalagaan ng naghahangad ng mokṣa.

Verse 97

परापवादशीलेन परदाराभिलाषिणा । तेन काशी न संसेव्या क्व काशी निरयः क्व सः

Ang taong mahilig manira ng kapwa at magnasa sa asawa ng iba ay hindi dapat manahan ni lumapit sa Kāśī. Ano ang kaugnayan ng Kāśī sa impiyerno—at ano naman ang kaugnayan ng gayong tao sa Kāśī?

Verse 98

अभिलष्यंति ये नित्यं धनं चात्र प्रतिग्रहैः । परस्वं कपटैर्वापि काशी सेव्या न तैर्नरैः

Yaong laging nag-iimbot ng yaman dito sa pamamagitan ng pagtanggap ng mga handog, o yaong kumakamkam ng pag-aari ng iba sa panlilinlang—hindi dapat dalawin ni paglingkuran ng gayong mga lalaki ang Kāśī.

Verse 99

परपीडाकरं कर्म काश्यां नित्यं विवर्जयेत् । तदेव चेत्किमत्र स्यात्काशीवासो दुरात्मनाम्

Sa Kāśī ay laging iwasan ang gawaing nagpapahirap sa kapwa. Kung dito rin gagawin ang gayong pananakit, anong pakinabang ang maidudulot ng paninirahan sa Kāśī sa masamang-loob?

Verse 100

त्यक्त्वा वैश्वेश्वरीं भक्तिं येऽन्यदेवपरायणाः । सर्वथा तैर्न वस्तव्या राजधानी पिनाकिनः

Yaong tumatalikod sa debosyon kay Vaiśveśvara at kumakapit sa ibang mga diyos ay hindi kailanman dapat manirahan sa kabiserang-lungsod ni Pinākin (Śiva).

Verse 110

न योगेन विना ज्ञानं योगस्तत्त्वार्थशीलनम् । गुरूपदिष्टमार्गेण सदाभ्यासवशेन च

Walang tunay na kaalaman kung walang yoga. Ang yoga ay masinop na pagninilay sa kahulugan ng katotohanan, sa landas na itinuro ng guru at pinatatatag ng walang patid na pagsasanay.

Verse 114

उक्तेति विररामाजः शृण्वतोर्गणयोस्तयोः । सोपि प्रमुदितश्चाभूच्छिवशर्मा महामनाः

Pagkasabi ng “Gayon na nga,” ang kagalang-galang ay tumahimik habang nakikinig ang dalawang tagapaglingkod. At si Śivaśarmā, dakila ang loob, ay napuspos din ng galak.