
Inilalahad ng Kabanata 37 ang isang maayos na talakayang teolohikal: isang pamayanan ng mga brāhmaṇa ang naghandog kay Hanumān, anak ni Pavana, ng mahabang stotra na pumupuri sa kanyang bhakti kay Śrī Rāma, kapangyarihang magtanggol, at pagtalima sa kabutihan ng go–brāhmaṇa. Nalugod si Hanumān at nag-alok ng biyaya; hiniling ng mga brāhmaṇa (1) ang malinaw na pagpapakita ng kanyang gawa sa Laṅkā at (2) ang pagwawasto sa isang makasalanang hari na sumisira sa kabuhayan at kaayusang dharmiko. Ipinaliwanag ni Hanumān na ang kanyang tunay na anyo ay hindi karaniwang nakikita sa Kali-yuga, subalit dahil sa debosyon ay nagpakita siya ng isang “namamagitan” na anyo, nagdulot ng pagkamangha at pagpapatunay “gaya ng inilalarawan sa mga Purāṇa.” Nagkaloob din siya ng bungang nagbibigay ng pambihirang kabusugan, na nagtatakda sa Dharmāraṇya bilang pook na pinapawi ang gutom sa pamamagitan ng ritwal at himala. Ipinakikilala rin ang tanda ng pagpapatunay (abhijñāna): bumunot si Hanumān ng mga balahibo sa kanyang katawan, isinelyo sa dalawang supot (pūṭikā), at itinuro ang kundisyunal na paggamit—ang isa’y magbibigay-biyaya sa haring deboto ni Rāma, at ang isa’y magiging patunay na pampaparusa, na kayang magsiklab sa yaman ng hukbo at kabang-yaman hanggang maibalik ang katarungang dharma (muling pagtatalaga ng dues sa nayon, buwis ng mangangalakal, at mga dating kasunduan). Matapos ang tatlong gabing brahma-yajña at makapangyarihang pagbigkas ng Veda, binantayan ni Hanumān ang pagtulog ng mga brāhmaṇa sa isang malawak na batong plataporma, at sa lakas ng hangin na tila ama, dinala sila nang mabilis sa Dharmāraṇya—pinaiikli ang anim na buwang paglalakbay sa ilang muhūrta. Kumalat ang kababalaghan kinabukasan, pinagtitibay ang aral: ang dharma’y naitataguyod sa bhakti, sa mapatutunayang tanda, at sa pag-iingat sa mga pamayanang may karunungan, upang ang pamamahala’y muling umayon sa tungkuling etikal.
Verse 1
व्यास उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यूचुः पवनात्मजम् । अधुना सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्
Sinabi ni Vyāsa: Pagkatapos, ang lahat ng mga brāhmaṇa ay sumagot sa anak ng Diyos ng Hangin: “Ngayon ay nagbunga ang aming kapanganakan, at ang aming buhay ay tunay na nabuhay nang wasto.”
Verse 2
अद्य नो मोढलोकानां धन्यो धर्मश्च वै गृहाः । धन्या च सकला पृथ्वी यज्ञधर्मा ह्यनेकशः
Ngayon, para sa aming mga taga-Moḍha, pinagpala ang dharma at tunay na pinagpala ang aming mga tahanan. Pinagpala rin ang buong daigdig, sapagkat sa maraming paraan ay itinataguyod ang mga tungkuling pang-yajña at pangkatuwiran.
Verse 3
नमः श्रीराम भक्ताय अक्षविध्वंसनाय च । नमो रक्षःपुरीदाहकारिणे वज्रधारिणे
Pagpupugay sa deboto ni Śrī Rāma, sa tagapagwasak kay Akṣa. Pagpupugay sa nagsunog sa lungsod ng mga rākṣasa, sa may lakas na tila vajra.
Verse 4
जानकीहृदयत्राणकारिणे करुणात्मने । सीताविरह तप्तस्य श्रीरामस्य प्रियाय च
Pagpupugay sa mahabaging nagbigay-kanlungan sa puso ni Jānakī; at sa minamahal ni Śrī Rāma, na napaso sa pighati ng pagkawalay kay Sītā.
Verse 5
नमोऽस्तु ते महावीर रक्षास्मान्मज्जतः क्षितौ । नमो ब्राह्मणदेवाय वायुपुत्राय ते नमः
Pagpupugay sa iyo, O dakilang bayani; ingatan mo kami habang lumulubog kami sa lupa. Pagpupugay sa diyos ng mga brāhmaṇa; pagpupugay sa iyo, anak ni Vāyu.
Verse 6
नमोऽस्तु राम भक्ताय गोब्राह्मणहिताय च । नमोस्तु रुद्ररूपाय कृष्णवक्त्राय ते तमः
Pagpupugay sa iyo, deboto ni Rāma, at tagapagkalinga ng mga baka at brāhmaṇa. Pagpupugay sa iyo na may anyong tulad ni Rudra, O maitim ang mukha—pagpupugay sa iyo.
Verse 7
अंजनीसूनवे नित्यं सर्वव्याधिहराय च । नागयज्ञोपवीताय प्रबलाय नमोऽस्तु ते
Pagpupugay sa iyo magpakailanman, O anak ni Añjanī, tagapag-alis ng lahat ng karamdaman. Pagpupugay sa iyo, makapangyarihan, na may ahas bilang sagradong sinulid.
Verse 8
स्वयं समुद्रतीर्णाय सेतुबंधनकारिणे
Pagpupugay sa kanya na tumawid mismo sa karagatan, at siyang nagpasimula ng pagtatali ng tulay (setu).
Verse 9
व्यास उवाच । स्तोत्रेणैवामुना तुष्टो वायुपुत्रोऽब्रवीद्वचः । शृणुध्वं हि वरं विप्रा यद्वो मनसि रोचते
Sinabi ni Vyāsa: Nalugod sa mismong himnong ito ng pagpupuri, nagsalita ang Anak ni Vāyu: “Makinig kayo, O mga brāhmaṇa; pumili kayo ng biyaya—yaong nakalulugod sa inyong mga puso.”
Verse 10
विप्रा ऊचुः । यदि तुष्टोऽसि देवेश रामाज्ञापालक प्रभो । स्वरूपं दर्शयस्वाद्य लंकायां यत्कृतं हरे
Sinabi ng mga brāhmaṇa: “Kung nalulugod ka, O Panginoon ng mga diyos—O mahal na tagapagpatupad ng utos ni Rāma—ipakita mo ngayon ang anyong yaon, O Hari, na siyang gumawa ng gawa sa Laṅkā.”
Verse 11
तथा विध्वंसवाद्य त्वं राजानं पापकारिणम् । दुष्टं कुमारपालं हि आमं चैव न संशयः
“At gayundin, lipulin mo ngayon ang haring gumagawa ng kasalanan—ang masamang si Kumārapāla—kasama ang kaniyang mga kapanalig; walang pag-aalinlangan dito.”
Verse 12
वृत्तिलोपफलं सद्यः प्राप्नुयात्त्वं तथा कुरु । प्रतीत्यर्थं महाबाहो किं विलंबं वदस्व नः
“Agad niyang matamo ang bunga ng pagkaputol ng kaniyang masamang kabuhayan—gawin mo nga. At upang maging tiyak, O makapangyarihang bisig, bakit magtatagal? Sabihin mo sa amin ngayon (at ipakita).”
Verse 13
त्वयि चित्तेन दत्तेन स राजा पुण्यभाग्भवेत् । प्रत्यये दर्शिते वीर शासनं पालयिष्यति
“Kung ang kaniyang isip ay ialay sa iyo, ang haring iyon ay magiging kabahagi ng kabanalan. Kapag naipakita ang patunay, O bayani, susundin niya ang banal na kautusan.”
Verse 14
त्रयीधर्म्मः पृथिव्यां तु विस्तारं प्रापयिष्यति । धर्मधीर महावीर स्वरूपं दर्शयस्व नः
Kung magkagayon, ang dharmang nakaugat sa tatlong Veda ay lalaganap sa buong daigdig. O matatag sa dharma, O dakilang bayani—ipakita mo sa amin ang iyong tunay na anyo.
Verse 15
हनुमानुवाच । मत्स्वरूपं महाकायं न चक्षुर्विषयं कलौ । तेजोराशिमयं दिव्यमिति जानंतु वाडवाः
Sinabi ni Hanumān: Ang aking tunay na anyo ay napakalawak; sa Panahong Kali, hindi ito nasasaklaw ng karaniwang paningin. Nawa’y malaman ito ng marurunong bilang banal—isang bugso ng nagliliwanag na ningning.
Verse 16
तथापि परया भक्त्या प्रसन्नोऽहं स्तवादिभिः । वसनांतरितं रूपं दर्शयिष्यामि पश्यत
Gayunman, dahil sa inyong sukdulang debosyon at sa inyong mga himno, ako’y nalugod. Kaya ipapakita ko ang isang anyong natatakpan ng kasuotan—masdan ninyo!
Verse 17
एवमुक्तास्तदा विप्राः सर्वकार्यसमुत्सुकाः । महारूपं महाकायं महापुच्छसमाकुलम्
Sa gayong pananalita, ang mga brāhmaṇa—sabik sa katuparan ng bawat layon—ay namasdan ang isang napakalaking anyo: dambuhalang katawan, at puno ng isang makapangyarihang buntot.
Verse 18
दृष्ट्वा दिव्यस्वरूपं तं हनुमंतं जहर्षिरे । कथंचिद्धैर्यमालंब्य विप्राः प्रोचुः शनैः शनैः
Nang makita nila ang banal na tunay na anyo ni Hanumān, sila’y nagalak. Pagkaraan, halos di makapanatag, ang mga brāhmaṇa ay nagsalita—dahan-dahan at marahan.
Verse 19
यथोक्तं तु पुराणेषु तत्तथैव हि दृश्यते । उवाच स हि तान्सर्वांश्चक्षुः प्रच्छाद्य संस्थितान्
Tunay nga, gaya ng sinabi sa mga Purāṇa, gayon din ang nakikitang nagaganap. Pagkaraan, kinausap niya silang lahat na nakatayo roon, na natatakpan ang kanilang mga mata.
Verse 20
फलानीमानि गृह्णीध्वं भक्षणार्थमृषीश्वराः । एभिस्तु भक्षितैर्विप्रा ह्यतितृप्तिर्भविष्यति
“Tanggapin ninyo ang mga bungang ito, O mga panginoon sa mga ṛṣi, upang kainin. Sa pagkain nito, O mga brāhmaṇa, tiyak na lubos kayong masisiyahan.”
Verse 21
धर्मारण्यं विना वाद्य क्षुधा वः शाम्यति धुवम्
“Nang hindi umaalis sa Dharmāraṇya—tunay nga—tiyak na mapapawi ang inyong gutom.”
Verse 22
व्यास उवाच । क्षुधाक्रांतैस्तदा विप्रैः कृतं वै फलभक्षणम् । अमृतप्राशनमिव तृप्तिस्तेषामजायत
Sinabi ni Vyāsa: Noon, ang mga brāhmaṇa na dinaig ng gutom ay kumain nga ng mga bunga. At sumibol sa kanila ang kasiyahan na wari’y pag-inom ng amṛta, ang nektar ng walang-kamatayan.
Verse 23
न तृषा नैव क्षुच्चैव विप्राः संक्लिष्टमानसाः । अभवन्सहसा राजन्विस्मयाविष्टचेतसः
Wala nang uhaw ni gutom sa mga brāhmaṇa na nababagabag ang isipan; bigla, O Hari, napuno ang kanilang puso ng pagtataka at pagkamangha.
Verse 24
ततः प्राहांजनीपुत्रः संप्राप्ते हि कलौ द्विजाः । नागमिष्याम्यहं तत्र मुक्त्वा रामेश्वरं शिवम्
Pagkaraan ay nagsalita ang anak ni Añjanī: “O mga dalawang-ulit na isinilang, pagdating ng Panahong Kali, hindi ako paroroon, sapagkat iiwan ko roon si Śiva sa Rāmeśvara.”
Verse 25
अभिज्ञानं मया दत्तं गृहीत्वा तत्र गच्छत । तथ्यमेतत्प्रतीयेत तस्य राज्ञो न संशयः
“Dalhin ninyo ang tanda ng pagkakakilanlan na ibinigay ko at pumaroon kayo roon. Tatanggapin ng haring iyon ang katotohanang ito—walang pag-aalinlangan.”
Verse 26
इत्युक्त्वा बाहुमुद्धृत्य भुजयोरुभयोरपि । पृथग्रोमाणि संगृह्य चकार पुटिकाद्वयम्
Pagkasabi nito, itinaas niya ang kaniyang bisig; mula sa magkabilang braso ay tinipon niya nang magkahiwalay ang mga balahibo at gumawa ng dalawang munting supot.
Verse 27
भूर्जपत्रेण संवेष्ट्य ते अदाद्विप्रकक्षयोः । वामे तु वामकक्षोत्थां दक्षिणोत्थां तु दक्षिणे
Binalot niya ang mga iyon sa balat ng birch at ibinigay sa mga kilikili ng mga pantas—ang mula sa kaliwa ay inilagay sa kaliwang panig, at ang mula sa kanan ay sa kanang panig.
Verse 28
कामदां रामभक्तस्य अन्येषां क्षयकारिणीम् । उवाच च यदा राजा ब्रूते चिह्नं प्रदीयताम्
Ipinahayag niya na ito’y nagbibigay ng nais sa deboto ni Rāma, ngunit nagdudulot ng kapahamakan sa iba. At sinabi pa niya: “Kapag nagtanong ang hari, iharap ang tanda.”
Verse 29
तदा प्रदीयतां शीघ्रं वामकक्षोद्भवा पुटी । अथवा तस्य राज्ञस्तु द्वारे तु पुटिकां क्षिप
Kung magkagayon, agad na iabot ang munting supot na lumitaw mula sa kaliwang kilikili; o kung hindi, ihagis ang supot sa mismong tarangkahan ng haring iyon.
Verse 30
ज्वालयति च तत्सैन्यं गृहं कोशं तथैव च । महिष्यः पुत्रकाः सर्वं ज्वलमानं भविष्यति
Pag-aalabin nito ang hukbong iyon, gayundin ang mga bahay at ang kabang-yaman; ang mga reyna at mga anak—lahat ay magiging nagliliyab.
Verse 31
यदा तु वृत्तिं ग्रामांश्च वणिजानां बलिं तथा । पूर्वं स्थितं तु यत्किंचित्तत्तद्दास्यति वाडवाः
Ngunit kapag ipinagkaloob (ng hari) ang kabuhayang-tulong, ang mga nayon, at ang kaugalian na buwis mula sa mga mangangalakal—anumang naunang itinakda—iyon mismo ang ibibigay niya, O Vāḍavāḥ.
Verse 32
लिखित्वा निश्चयं कृत्वाप्यथ दद्यात्स पूर्ववत् । करसंपुटकं कृत्वा प्रणमेच्च यदा नृपः
Matapos maisulat at mapagtibay ang pasiya, ipagkaloob niya iyon gaya ng dati; at kapag ang hari, na nakatiklop ang mga kamay sa paggalang, ay yumukod…
Verse 33
संप्राप्य च पुरा वृत्तिं रामदत्तां द्विजोत्तमाः । ततो दक्षिणकक्षास्थकेशानां पुटिका त्वियम्
O pinakadakila sa mga Brahmin, yamang noon ay tinanggap ninyo ang kabuhayang-kaloob ni Rāma, kung magkagayon ay alamin: ang supot na ito ay mula sa mga buhok ng kanang kilikili.
Verse 34
प्रक्षिप्यतां तदा सैन्यं पुरावच्च भविष्यति । गृहाणि च तथा कोशः पुत्रपौत्रादयस्तथा
“Ihagis ninyo iyon ngayon; ang hukbo’y babalik sa dating anyo. Gayon din ang mga bahay at ang kabang-yaman, at maging ang mga anak, apo, at iba pa’y maibabalik.”
Verse 35
वह्निना मुच्यमानास्ते दृश्यंते तत्क्षणादिति । श्रुत्वाऽमृतमयं वाक्यं हनुमंतोदितं परम्
“Sila’y nakikitang napapalaya sa apoy sa mismong sandaling iyon!”—nang marinig ang kataas-taasang mga salitang iyon, na binigkas ni Hanumān, na tila amṛta sa pagliligtas…
Verse 36
अलभन्त मुदं विप्रा ननृतुः प्रजगुर्भृशम् । जयं चोदैरयन्केऽपि प्रहसन्ति परस्परम्
Nagdulot ng dakilang galak sa mga brāhmaṇa; sila’y nagsayaw at malakas na umawit. Ang ilan ay sumigaw ng “Tagumpay!” at nagtawanan silang magkakasama.
Verse 37
पुलकांकितसर्वाङ्गाः स्तुवन्ति च मुहुर्मुहुः । पुच्छं तस्य च संगृह्य चुचुंबुः केचिदुत्सुकाः
Nangilabot ang kanilang buong katawan sa tuwa, at paulit-ulit nila siyang pinuri. May ilan, sabik, ang humawak pa sa kanyang buntot at hinalikan iyon.
Verse 39
ततः प्रोवाच हनुमांस्त्रिरात्रं स्थीयतामिह । रामतीर्थस्य च फलं यथा प्राप्स्यथ वाडवाः
Pagkaraan ay nagsalita si Hanumān: “Manatili kayo rito nang tatlong gabi, upang kayo, O mga Vāḍavāḥ, ay magtamo ng bunga ng Rāmatīrtha.”
Verse 40
तथेत्युक्त्वाथ ते विप्रा ब्रह्मयज्ञं प्रचक्रिरे । ब्रह्मघोषेण महता तद्वनं बधिरं कृतम्
Pagkasabi ng “Gayon na nga,” sinimulan ng mga Brāhmaṇa ang Brahma-yajña. Sa kanilang makapangyarihang pagbigkas ng Veda, napuno ang gubat ng dagundong ng banal na tunog, na wari’y nabingi.
Verse 41
स्थित्वा त्रिरात्रं ते विप्रा गमने कृतबुद्धयः । रात्रौ हनुमतोऽग्रे त इदमूचुः सुभक्तितः
Matapos manatili nang tatlong gabi, nagpasya ang mga Brāhmaṇa na umalis. Nang gabi, tumayo sila sa harap ni Hanumān at nagsalita ng mga salitang ito nang may taimtim na debosyon.
Verse 42
ब्राह्मणा ऊचुः । वयं प्रातर्गमिष्यामो धर्मारण्यं सुनिर्मलम् । न विस्मार्या वयं तात क्षम्यतां क्षम्यतामिति
Sinabi ng mga Brāhmaṇa: “Sa bukang-liwayway kami’y tutungo sa Dharmāraṇya, ang lubhang dalisay na banal na gubat. O mahal na giliw, huwag mo kaming limutin; patawarin mo kami, patawarin mo kami.”
Verse 43
ततो वायुसुतो राजन्पर्वतान्महतीं शिलाम् । बृहतीं च चतुःशालां दशयोजनमायतीम्
Pagkatapos, O Hari, ang anak ni Vāyu ay nagdala mula sa bundok ng isang napakalaking tipak ng bato—malapad at may apat na panig, na umaabot sa sampung yojana ang haba.
Verse 44
आस्तीर्य प्राह तान्विप्राञ्छिलायां द्विजसत्तमाः । रक्ष्यमाणा मया विप्राः शयीध्वं विगतज्वराः
Inilatag niya iyon at sinabi sa mga Brāhmaṇa sa ibabaw ng bato: “O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, sa aking pag-iingat, O mga Brāhmaṇa, humiga kayo at matulog—malaya sa lagnat at pangamba.”
Verse 45
इति श्रुत्वा ततः सर्वे निद्रामापुः सुखप्रदाम् । एवं ते कृतकृत्यास्तु भूत्वा सुप्ता निशामुखे
Pagkarinig nito, silang lahat ay nahimbing sa pagtulog na nagbibigay-ginhawa. Kaya, wari’y natupad na ang tungkulin, sila’y natulog sa pagsisimula ng gabi.
Verse 46
कृपालुः स च रुद्रात्मा रामशासनपालकः । रक्षणार्थं हि विप्राणामतिष्ठच्च धरातले
Siya’y mahabagin at may likas na diwa ni Rudra; tagapag-ingat ng utos ni Rāma. Upang ipagsanggalang ang mga Brāhmaṇa, siya’y tumindig sa ibabaw ng lupa.
Verse 47
व्यास उवाच । अर्द्धरात्रे तु संप्राप्ते सर्वे निद्रामुपागताः । तातं संप्रार्थयामास कृतानुग्रहको भवान्
Sinabi ni Vyāsa: Nang sumapit ang hatinggabi at ang lahat ay nakatulog, siya’y nakiusap sa kanyang ama: “Naipamalas mo na ang iyong biyaya—(gawin mo pa ito).”
Verse 48
समीरण द्विजानेतान्स्थानं स्वं प्रापयस्व भोः । ततो निद्राभिभूतांस्तान्वायुपुत्रप्रणोदितः
“O Samīraṇa, hangin, ihatid mo ang mga Brāhmaṇa na ito sa kanilang sariling pook. Pagkaraan, yaong mga dinaig ng antok—sa udyok ng anak ni Vāyu—ay dinala pasulong.”
Verse 49
समुद्धृत्य शिलां तां तु पिता पुत्रेण भारत । विशिष्टो यापयामास स्वस्थानं द्विजसत्तमान्
Pag-angat sa batong lapida, ang Ama—na tinulungan ng Anak, O Bhārata—ay buong lakas na naghatid sa mga dakilang Brāhmaṇa sa kanilang sariling tahanan.
Verse 50
षड्भिर्मासैश्च यः पन्था अतिक्रांतो द्विजातिभिः । त्रिभिरेव मुहूर्त्तैस्तु धर्मारण्यमवाप्तवान्
Ang paglalakbay na karaniwang tinatahak ng mga dvija sa loob ng anim na buwan—siya nama’y nakarating sa Dharmāraṇya sa tatlong muhūrta lamang.
Verse 51
भ्रममाणां शिलां ज्ञात्वा विप्र एको द्विजाग्रतः । वात्स्यगोत्रसमुत्पन्नो लोकान्संगीतवान्कलम्
Nang makilala ang umiikot na bato, isang brāhmaṇa—pinakamataas sa mga dvija, isinilang sa angkang Vātsya—ay bumighani sa mga tao sa malamyos na awit.
Verse 52
गीतानि गायनोक्तानि श्रुत्वा विस्मयमाययुः । प्रभाते सुप्रसन्ने तु उदतिष्ठन्परस्परम्
Pagkarinig sa mga awit na inawit ng mang-aawit, sila’y napuno ng pagkamangha; at sa bukang-liwayway, sa payapa at mapalad na oras, sila’y nagsibangon at nag-usap-usap.
Verse 53
ऊचुस्ते विस्मिताः सर्वे स्वप्नोऽयं वाथ विभ्रमः । ससंभ्रमाः समुत्थाय ददृशुः सत्यमंदिरम्
Sila’y pawang namangha at nagsabi, “Ito ba’y panaginip, o isang daya?” Pagbangon nilang may pagkabalisa, nasilayan nila ang tunay na dambana.
Verse 54
अंतर्बुद्ध्या समालोक्य प्रभावो वायुजस्य च । श्रुत्वा वेदध्वनिं विप्राः परं हर्षमुपागताः
Sa panloob na pag-unawa, nakita nila ang kamahalan ng anak ni Vāyu; at sa pagkarinig ng alingawngaw ng pagbigkas ng Veda, ang mga brāhmaṇa’y napuspos ng sukdulang galak.
Verse 55
ग्रामीणाश्च ततो लोका दृष्ट्वा तु महतीं शिलाम् । अद्भुतं मेनिरे सर्वे किमिदं किमिदं त्विति
Pagkaraan, nang makita ng mga taga-nayon ang dakilang batong yaon, inakala nilang isang kababalaghan; paulit-ulit nilang itinatanong, “Ano ito—ano nga ba ito?”
Verse 56
गृहेगृहे हि ते लोकाः प्रवदंति तथाद्भुतम् । ब्राह्मणैः पूर्यमाणा सा शिला च महती शुभा
Sa bawat bahay-bahay ay pinag-uusapan ng mga tao ang gayong kababalaghan; at ang dakila at mapalad na batong yaon ay dinudumog at pinupuno ng mga brāhmaṇa.
Verse 57
अशुभा वा शुभा वापि न जानीमो वयं किल । संवदंते ततो लोकाः परस्परमिदं वचः
“Masama ba o mabuti man, tunay na hindi namin nalalaman,” wika ng mga tao, na nag-uusap-usap sa isa’t isa ng gayong salita.
Verse 58
व्यास उवाच । ततो द्विजानां ते पुत्राः पौत्राश्चैव समागताः । ऊचुस्ते दिष्ट्या भो विप्रा आगताः पथिका द्विजाः
Sinabi ni Vyāsa: Pagkaraan, nagtipon ang mga anak at mga apo ng mga brāhmaṇa, at nagsabi: “Sa mabuting palad, O mga iginagalang na brāhmaṇa—O mga naglalakbay na dalawang-ulit na isinilang—dumating kayo!”
Verse 59
ते तु संतुष्टमनसा सन्मुखाः प्रययुर्मुदा । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां परिरंभणकं तथा
At sila, na may pusong lubos na nasiyahan, ay lumapit nang harapan na may galak—tumindig upang salubungin, nag-alay ng pagpupugay, at gayundin ay nagyakapan.
Verse 60
आघ्राणकादींश्च कृत्वा यथायोग्यं प्रपूज्य च । सर्वं विस्तार्य कथितं शीघ्रमागममात्मनः
Matapos ganapin nang wasto ang mga ritwal na nagsisimula sa āghrāṇa at sambahin ayon sa nararapat, ipinaliwanag niya ang lahat nang malawakan, at pagdaka’y nagmadaling bumalik sa sarili niyang tahanang-dako.
Verse 61
ततः संपूज्य तत्सर्वान्गंधतांबूलकुंकुमैः । शांतिपाठं पठंतस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः
Pagkaraan, matapos nilang lubos na parangalan silang lahat sa pabango, nganga (tāmbūla), at kunkuma, binigkas nila ang Śānti-pāṭha; at sa galak ng puso, nagsiuwi sila sa kani-kanilang tahanan.
Verse 63
आश्चर्यं परमं प्रापुः किमेतत्स्थानमुत्तमम् । अयं तु दक्षिण द्वारे शांतिपाठोऽत्र पठ्यते
Sila’y nabalot ng sukdulang pagkamangha: “Ano itong dakilang, napakahusay na pook? At bakit dito, sa timog na tarangkahan, binibigkas ang Śānti-pāṭha?”
Verse 64
गृहा रम्याः प्रदृश्यंते शचीपतिगृहोपमाः । प्रासादाः कुलमातॄणां दृश्यंते चाग्निशोभनाः
May mga kaaya-ayang bahay na nasilayan, na wari’y tahanan ng panginoon ni Śacī (Indra). At nakita rin ang mga palasyo ng mga kula-mātṛ—nagniningning na tila sagradong apoy.
Verse 65
एवं ब्रुवत्सु विप्रेषु महाशक्तिप्रपूजने । आगतो ब्राह्मणोऽपश्यत्तत्र विप्रकदंबकम्
Habang gayon ang wika ng mga vipra, sa gitna ng dakilang pagsamba kay Śakti, dumating ang isang brāhmaṇa at nakita roon ang isang pulutong ng mga brāhmaṇa na nagkakatipon.
Verse 66
हर्षितो भावितस्तत्र यत्र विप्राः सभासदः । उवाव दिष्ट्या भो विप्रा ह्यागताः पथिका द्विजाः
Nagagalak at lubhang naantig siya nang makita ang mga brāhmaṇa na nakaupo sa kapulungan, at nagsabi: “Sa mabuting palad, O mga brāhmaṇa—kayo ngang mga naglalakbay na dalawang-ulit na isinilang ay dumating!”
Verse 67
प्रत्युत्तस्थुस्ततो विप्राः पूजां गृहीत्वा समागताः । प्रत्युत्थानाभिवादौ चाकुर्वंस्ते च परस्परम्
Pagkaraan, tumindig bilang tugon ang mga brāhmaṇa, lumapit na tangan ang mga handog ng paggalang, at kapwa nila isinagawa ang pagbangon at magalang na pagbati sa isa’t isa.
Verse 68
ब्रूतेऽन्यो मम यत्नेन कार्यं नियतमेव हि । अन्यो ब्रूते महाभाग मयेदं कृतमित्युत
May isang nagsabi, “Sa aking pagsisikap, ang gawaing ito’y tunay na naisaayos.” Ang isa pa’y nagsabi, “O mapalad na dakila, ito’y ginawa ko nga.”
Verse 69
पथिकानां वचः श्रुत्वा हर्षपूर्णा द्विजोत्तमाः । शांतिपाठं पठन्तस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः
Nang marinig ang mga salita ng mga naglalakbay, napuno ng galak ang pinakamahuhusay na dalawang-ulit na isinilang. Binibigkas nila ang Śānti-pāṭha, masaya silang umuwi sa kani-kanilang tahanan.
Verse 70
विमृश्य मिलिताः प्रातर्ज्योतिर्विद्भिः प्रतिष्ठिताः । ब्राह्मे मूहूर्ते चोत्थाय कान्यकुब्जं गता द्विजाः
Pagkatapos magmuni-muni, nagtipon sila kinaumagahan at—sa patnubay ng mga nakaaalam ng mapalad na oras—bumangon sa Brahma-muhūrta; at ang mga dalawang-ulit na isinilang ay nagtungo sa Kānyakubja.
Verse 71
दोलाभिर्वाहिताः केचित्केचिदश्वै रथैस्तथा । केचित्तु शिबिकारूढा नानावाहनगाश्च ते
Ang ilan ay binuhat sa mga palankin, ang ilan ay dumating na nakasakay sa mga kabayo at sa mga karwahe; ang iba nama’y nasa mga duyaning sasakyan—kaya’t sila’y naglakbay sa sari-saring sasakyan.
Verse 72
तत्पुरं तु समासाद्य गंगायाः शोभने तटे । अकुर्वन्वसतिं वीराः स्नानदानादिकर्म्म च
Pagdating sa lungsod na yaon, sa marikit na pampang ng Gaṅgā, ang matatapang na lalaki’y nagtayo ng kanilang panuluyan at nagsagawa ng mga ritwal—pagligo at pagbibigay-kawanggawa at iba pa.
Verse 73
चरेण केनचिद्दृष्टाः कथिता नृपसन्निधौ । अश्वाश्च बहुशो दोला रथाश्च बहुशो वृषाः
Nakita sila ng isang tiktik at iniulat sa harap ng hari: maraming kabayo, maraming palankin, maraming karwahe, at marami ring mga toro.
Verse 74
विप्राणामिह दृश्यंते धर्मारण्यनिवासिनाम् । नूनं ते च समायाता नृपेणोक्तं ममाग्रतः
Narito at nakikita ang mga brāhmaṇa na naninirahan sa Dharmāraṇya. Tiyak na sila’y dumating na—gaya ng sinabi ng hari sa harap ko noon.
Verse 75
अभिज्ञापय मे पूर्वं प्रेषिताः कपिसंनिधौ
Ipabatid mo muna sa akin ang tungkol sa mga naunang ipinadala sa Kapisaṃnidhi.