
Isinalaysay ni Sūta ang buhay ni Lohāsura, isang daitya na napukaw sa pagtalikod sa makamundo matapos masaksihan ang dakilang mga tagumpay ng matatandang banal. Naghahanap siya ng walang kapantay na pook ng tapas at pinili ang panloob na debosyon: ang Gaṅgā sa ulo, mga lotus sa mga mata, si Nārāyaṇa sa puso, si Brahmā sa baywang, at ang mga diyos na nasasalamin sa kanyang katawan na gaya ng araw sa tubig. Nagsagawa siya ng matinding pag-aayuno at pagninilay sa loob ng isang banal na siglo, at pinagkalooban ni Śiva ng katawan na hindi nasisira at ng kawalang-takot sa kamatayan; pagkatapos ay nagpatuloy pa siya ng tapas sa pampang ng Sarasvatī. Nabahala si Indra at sinikap sirain ang kanyang austeridad; sumiklab ang labanan at tumagal, hanggang mailarawan pa na si Keśava ay napasuko dahil sa lakas ng biyaya. Nagpulong ang Trimūrti (Brahmā, Viṣṇu, Rudra) at pinigil ang daitya sa kapangyarihan ng satya at vākpāśa, ang “tali ng pananalita,” at inutusan siyang pangalagaan ang dharma ng tapat na salita at huwag gambalain ang mga diyos. Bilang kapalit, nangako ang mga diyos na mananahan sa kanyang katawan hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob, at ang kanyang presensya ay naging isang tīrtha sa Dharmāraṇya malapit sa Dharmēśvara. Ipinapaliwanag din ang mga bunga ng ritwal para sa pitṛ: ang tarpaṇa at piṇḍadāna sa lokal na balon at sa mga takdang araw ng buwan (lalo na caturdaśī/amāvāsyā sa Bhādrapada) ay sinasabing nagpapalawak ng kasiyahan ng mga ninuno, minsan ay inihahambing o higit pa sa Gayā/Prayāga. May pitṛ-gāthā at praktikal na mantra para sa mga handog sa kilala at di-kilalang angkan. Sa phalaśruti, sinasabi na ang pakikinig sa salaysay na ito ay nagpapalaya sa mabibigat na kasalanan at nagbibigay ng gantimpalang katulad ng paulit-ulit na ritwal sa Gayā at malalaking kaloob na baka.
Verse 1
सूत उवाच । अतः परं शृणुध्वं हि लोहासुरविचेष्टितम् । बलेः पुत्रशतस्यापि कथयिष्यामि विश्रुतम्
Sinabi ni Sūta: Ngayon ay makinig pa kayo sa bantog na mga gawa ni Lohāsura. Isasalaysay ko rin ang kilalang kasaysayan ng sandaang anak ni Bali.
Verse 2
यथा तौ भ्रातरौ वृद्धौ प्रापतुः स्थानमुत्तमम् । तदा प्रभृति वैराग्यं दैत्यो लोहासुरे दधौ
Nang marating ng dalawang nakatatandang kapatid ang kataas-taasang kalagayan, mula noon ay nagkaroon ng pagtalikod sa pagnanasa ang Daitya na si Lohāsura.
Verse 3
किं करोमि क्व गच्छामि तपसे स्थानमुत्तमम् । यस्य पारं न जानंति देवता मुनयो नराः
“Ano ang gagawin ko? Saan ako tutungo—sa anong kataas-taasang pook ng tapasya—na ang hangganan ay di nalalaman maging ng mga diyos, mga muni, at mga tao?”
Verse 4
को मयाऽराध्यतां देवो हृदि चिंतयते भृशम् । इति चिंतयतस्तस्य मतिर्जाता महात्मनः
“Aling diyos ang dapat kong sambahin?”—gayong malalim ang pagninilay niya sa puso; at sa patuloy na pag-iisip, sumilang ang pasya sa dakilang-loob na iyon.
Verse 5
दधौ गंगां स्वशीर्षेण पुष्पवंतौ च नेत्रयोः । हृदा नारायणं देवं ब्रह्माणं कटिमंडले
Iniluklok niya ang Gaṅgā sa sariling ulo; inilagay niya ang namumulaklak na mga bulaklak sa kanyang mga mata; sa puso’y itinatag niya si Nārāyaṇa, at sa may baywang ay inilagay niya si Brahmā, na wari’y sa isang pinabanal na maṇḍala.
Verse 6
इंद्राद्या देवताः सर्वे यद्देहे प्रतिबिंबिताः । प्रपश्यंति तदात्मानं भास्करः सलिले यथा
Ang lahat ng mga diyos—mula kay Indra—na nakitang nasasalamin sa kaniyang katawan, ay namalas ang sarili nilang anyo roon, gaya ng araw na nakikita sa tubig.
Verse 7
तमेवाराधयिष्यामि निरंजनमकल्मषः । एवं कृत्वा मतिं दैत्य स्तपस्तेपे सुदुष्करम् । भीतो जन्मभयाद्घोराद्दुष्करं यन्महात्मभिः
“Siya lamang ang aking sasambahin—ang Walang Dungis, walang kapintasan.” Sa gayong pasya, ang Daitya ay nagsagawa ng napakahirap na pag-aayuno at pagtitika, dahil sa nakapanghihilakbot na takot sa paulit-ulit na kapanganakan—pagsubok na mahirap kahit sa mga dakilang kaluluwa.
Verse 8
अंबुभक्षो वायुभक्षः शीर्णपर्णाशनस्तथा । दिव्यं वर्षशतं साग्रं यदा तेपे महत्तपः । ततस्तुतोष भगवांस्त्रिशूलवरधारकः
Nabuhay siya sa tubig, saka sa hangin, at gayundin sa tuyong mga dahon; sa loob ng isang daang banal na taon at higit pa, isinagawa niya ang dakilang pagtitika. Pagkaraan, nalugod ang Mapalad na Panginoon, ang may hawak ng marangal na trishula.
Verse 9
ईश्वर उवाच । वरं वृणीष्व भद्रं ते मनसा यदभीप्सितम् । लोहासुर मया देयं तव नास्ति तपोबलात्
Wika ni Īśvara: Pumili ka ng biyaya—nawa’y maging mapalad sa iyo—anumang ninanais ng iyong puso. O Lohāsura, sa lakas ng iyong pagtitika, wala akong hindi maipagkakaloob sa iyo.
Verse 10
इत्युक्तो दानवस्तत्र शंकराग्रे वचोऽब्रवीत्
Sa gayong pananalita, ang Dānava roon ay nagsalita ng kaniyang mga salita sa harap ni Śaṅkara.
Verse 11
लोहासुर उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश वरमेकं वृणोम्यहम् । शरीरस्याजरत्वं च मा मृत्योरपि मे भयम्
Wika ni Lohāsura: “Kung ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga diyos, iisang biyaya ang aking hihilingin: na ang aking katawan ay di dapuan ng katandaan, at huwag akong mangamba kahit sa kamatayan.”
Verse 12
जन्मन्यस्मिन्प्रभो भूयात्स्थातव्यं हृदये मम । एवमस्तु शिवः प्राह तत्र तं दानवेश्वरम्
“Sa mismong kapanganakang ito, O Panginoon, mangyari nawa—at manatiling nakaukit sa aking puso.” Doon ay sumagot si Śiva sa panginoon ng mga Dānava: “Gayon na nga.”
Verse 13
शर्वलब्धवरो दैवात्पुनस्तेपे महत्तपः । रम्ये सरस्वतीतीरे तरणाय भवार्णवात्
Matapos, ayon sa tadhana, matamo ang biyaya mula kay Śarva (Śiva), muli siyang nagsagawa ng dakilang tapas sa kaaya-ayang pampang ng Sarasvatī, upang matawid ang karagatan ng pag-iral sa sanlibutan.
Verse 14
वत्सराणां सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । शंकते भगवानिंद्रो भीतस्तस्य तपोबलात्
Sa loob ng libu-libong taon—sampu-sampung libo at maging mga koro—nagpatuloy siya; at ang kagalang-galang na Indra ay nabalisa, natakot sa lakas na isinilang mula sa kanyang tapas.
Verse 15
मा मे पदच्युतिर्भूयाद्दैत्यल्लोहासुरात्क्वचित् । मघवान्गुप्तरूपेण समेत्याश्रमकाननम्
(Naisip ni Indra:) “Huwag nawa akong mahulog sa aking katayuan kailanman dahil sa asurang si Lohāsura.” Kaya si Maghavān (Indra), sa lihim na anyo, ay nagtungo sa gubat ng ashram.
Verse 16
तपोभंगं प्रकुरुते कंपयित्वा महासुरम् । ताडयंति शरीरे तं मुष्टिभिस्तीक्ष्णकर्कशैः
Sinira niya ang pag-aayuno at yumanig ang dakilang Asura; pinagpapalo nila ang kanyang katawan ng matitigas at mararahas na suntok.
Verse 17
अथ तेन च दैत्येन ध्यानमुत्सृज्य वीक्षितम् । इंद्रेण तत्कृतं सर्वं तपोबलविनाशनम्
Pagkatapos, iniwan ng Daitya na iyon ang kanyang pagninilay, tumingin sa paligid at napagtanto na ang lahat ng ito—ang pagkasira ng kanyang kapangyarihan sa asetismo—ay kagagawan ni Indra.
Verse 18
तस्य तैरभवद्युद्धमिंद्राद्यैरथ कर्क्कशैः । एकस्य बहुभिः सार्द्धं देवास्ते तेन संयुगे
Pagkatapos ay sumiklab ang isang matinding labanan sa pagitan niya at ng mga mararahas na iyon—si Indra at ang iba pang mga diyos; sa tunggaliang iyon, maraming deva ang sabay-sabay na lumaban sa nag-iisang mandirigma.
Verse 19
रुधिराक्लिन्नदेहा वै प्रहारैर्जर्जरीकृताः । केशवं शरणं प्राप्ता त्राहि त्राहीति भाषिणः
Ang kanilang mga katawan ay basang-basa sa dugo at wasak dahil sa mga hampas, sila ay sumilong kay Keshava, na sumisigaw, "Iligtas mo kami! Iligtas mo kami!"
Verse 20
सूत उवाच । देवानां वाक्यमाकर्ण्य वासुदेवो जनार्दनः । युयुधे केशवस्तेन युद्धे वर्षशतं किल
Sinabi ni Suta: Pagkarinig sa mga salita ng mga diyos, si Vasudeva Janardana—si Keshava—ay nakipaglaban sa kanya, at ang labanang iyon ay sinasabing tumagal ng isang daang taon.
Verse 21
ततो नारायणं तत्र जिगाय स वरोर्जितः । अथ नारायणो देवो जितो लोहासुरेण तु
Pagkaraan, pinalakas ng kaloob na biyaya, doon niya nadaig si Nārāyaṇa; kaya’t maging ang Diyos na si Nārāyaṇa ay napasuko ni Lohāsura.
Verse 22
मंत्रयामास रुद्रेण ब्रह्मणा च पुनःपुनः । मीमांसित्वा त्रयो देवाः पुनर्युद्धसमुद्यमम्
Muli’t muli siyang sumangguni kina Rudra at Brahmā. Pagkatapos magnilay, ang tatlong diyos ay muling naghanda upang pasimulan ang digmaan.
Verse 23
लोहासुरस्य दैत्यस्य वपुर्दृष्ट्वा पुनर्नवम् । महदासीत्पुनर्युद्धं दैत्यकेशवयोस्ततः
Nang makita nilang muling naging sariwa ang katawan ng Daitya na si Lohāsura, sumiklab na naman ang isang dakilang labanan sa pagitan ng Daitya at ni Keśava.
Verse 24
न ममार यदा दैत्यो विष्णुना प्रभविष्णुना । तरसा तं केशवोऽपि पातयामास भूतले
Nang hindi mamatay ang Daitya kahit sa kapangyarihan ng makapangyarihang Viṣṇu, si Keśava ay buong lakas na ibinagsak siya sa lupa.
Verse 25
उत्तानं पतितं दृष्ट्वा पिनाकी परमेश्वरः । दधार हृदये तस्य स्वरूपं रूपवर्जितः
Nang makita siyang nakatihaya at bumagsak, si Pinākī—ang Parameśvara—ay iningatan sa kanyang puso ang tunay na kalikasan nito, yaong lampas sa anyo.
Verse 26
कण्ठे तस्थौ ततो ब्रह्मा तस्य लोहासुरस्य च । चरणौ पीडयामास स्वस्थित्या पुरुषोत्तमः
Pagkaraan, tumindig si Brahmā sa leeg ng Lohāsura; at si Puruṣottama, sa sariling matatag na tindig, ay mariing dumagan sa kaniyang mga paa.
Verse 27
अथ दैत्यः समुत्तस्थौ भृशं बद्धोपि भूतले । दृष्ट्वोत्थितं ततो दैत्यं पातयंतं सुरोत्तमान्
Pagkatapos, ang Daitya ay bumangon, bagaman mahigpit na nakagapos sa lupa. Nang makita ang Daitya na muling tumindig at ibinabagsak ang pinakamahuhusay sa mga deva,
Verse 28
उवाच दिव्यया वाचा विरंचिः कमलासनः
Nagsalita si Virañci, ang nakaluklok sa lotus, sa isang tinig na banal at makalangit.
Verse 29
ब्रह्मोवाच । लोहासुर सदा रक्ष वाचोधर्ममभीक्ष्णशः । त्वया यत्प्रार्थितं रुद्रात्तदेव समुपस्थितम्
Sinabi ni Brahmā: “O Lohāsura, lagi mong ingatan ang dharma ng iyong salita—walang humpay. Ang iyong ipinanalangin kay Rudra, yaon ding biyaya ang ngayo’y dumating sa iyo.”
Verse 30
अहं विष्णुश्च रुद्रश्च त्रयोऽमी सुरसत्तमाः । त्वद्देहमुपवेक्ष्यामो यावदाभूतसंप्लवम्
“Ako, si Viṣṇu, at si Rudra—kaming tatlo, ang pinakamahuhusay sa mga deva—ay magbabantay sa iyong katawan hanggang sa huling pagkalusaw ng mga nilalang.”
Verse 31
दानवेश शिवप्राप्तिर्भावभक्त्यैव जायते । शिवं चालयितुं बुद्धिः कथं तव भविष्यति
O panginoon ng mga Dānava, ang pag-abot kay Śiva ay sumisilang lamang sa taimtim na bhakti. Paano nga sa iyo sisibol ang isip na pag-alugin si Śiva?
Verse 32
अचलांश्चालयेद्यस्तु प्रासादान्ब्राह्मणान्पुरान् । अचिरेणैव कालेन पातकेनैव लिप्यते
Ngunit sinumang magtangkang yumanig sa di dapat yumanig—mga templo, mga brāhmaṇa, at mga banal na lungsod—madali siyang madungisan ng kasalanan.
Verse 33
श्मशानवत्परित्याज्यः सत्यधर्मबहिष्कृतः । सत्यवागसि भद्रं ते मा विचालय देवताः
Ang itinakwil sa katotohanan at dharma ay dapat iwasan na parang libingan ng pagsusunog. Ngunit ikaw ay tapat sa salita—nawa’y mapasa iyo ang kabutihan; huwag gambalain ang mga diyos.
Verse 34
येन यातास्तु पितरो येन याताः पितामहाः । तेन मार्गेण गंतव्यं न चोल्लंघ्या सतां गतिः
Ang landas na dinaanan ng mga ama at ng mga lolo—sa landas ding iyon dapat lumakad; hindi dapat lampasan ang daan ng mga matuwid.
Verse 35
दानवेश पिता ते हि ददौ लोकत्रयं हरेः । वाक्पाशबद्धः पाताले राज्यं चक्रे महीपतिः
O panginoon ng mga Dānava, ang iyong ama ay tunay na naghandog ng tatlong daigdig na kay Hari. Nabigkis sa tali ng sariling salita, ang haring iyon ay naghari sa Pātāla.
Verse 36
तथा त्वमसि वाक्पाशाच्छिवभक्तिसमन्वितः । भूतले तिष्ठ दैत्येंद्र मा वाग्वैकल्प्यमाप्नुहि
Gayon din, ikaw ay nakagapos sa lubid ng iyong salita at puspos ng debosyon kay Śiva. Manatili ka sa ibabaw ng lupa, O panginoon ng mga Daitya; huwag kang mahulog sa pag-aalinlangan o pagsalungat ng pananalita.
Verse 37
वरांस्ते च प्रदास्यामो मा विचाल्या हि देवताः
At ipagkakaloob namin sa iyo ang mga biyaya; huwag mo lamang gambalain ang mga diyos.
Verse 38
व्यास उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्रह्मणो वाक्यं संतुष्टो दानवेश्वरः । प्राह प्रसन्नया वाचा ब्रह्माणं केशवं हरम्
Sinabi ni Vyāsa: Nang marinig ang mga salita ni Brahmā, nasiyahan ang panginoon ng mga Dānava; at sa masayang tinig ay kinausap niya si Brahmā, si Keśava, at si Hara.
Verse 39
लोहासुर उवाच । वाक्पाशबद्धस्तिष्ठामि न पुनर्भवतां बले । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च त्रयोऽमी सुरसत्तमाः
Sinabi ni Lohāsura: Nakagapos sa lubid ng aking salita, mananatili ako—hindi na dahil sa inyong lakas. Sina Brahmā, Viṣṇu, at Rudra—ang tatlong ito ang pinakadakila sa mga diyos.
Verse 40
स्थास्यंति चेच्छरीरे मे किं न लब्धं मया ततः । इदं कलेवरं मे हि समारूढं त्रिभिः सुरैः
Kung kayo’y mananatili sa aking mismong katawan, ano pa ang hindi ko makakamtan? Sapagkat ang katawang ito ko ay tunay na sinasakyan—tinitirhan—ng tatlong diyos.
Verse 41
भूम्यां भवतु विख्यातं मत्प्रभावात्सुरोत्तमाः
O pinakadakila sa mga diyos, sa aking kapangyarihan ay maging bantog ito sa ibabaw ng lupa.
Verse 42
लोहासुरस्य वाक्येन हर्षिता स्त्रिदशास्त्रयः । ददुः प्रत्युत्तरं तस्मै ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
Nagalak ang tatlong pangkat ng mga diyos sa mga salita ni Lohāsura; at sina Brahmā, Viṣṇu, at Maheśvara ay nagbigay sa kanya ng tugon.
Verse 43
सत्यवाक्पाशतो दैत्यो न सत्याच्चलितो यतः । तेन सत्येन संतुष्टा दास्या मस्ते मनीप्सितम्
Sapagkat ikaw, O Daitya, ay hindi lumihis sa katotohanan—na wari’y ginapos ng lubid ng tapat na pananalita—kami’y nalulugod sa katotohanang iyon; ipagkakaloob namin sa iyo ang ninanais mo.
Verse 44
ब्रह्मोवाच । यथा स्नानं ब्रह्मज्ञानं देहत्यागो गयातले । धर्मारण्ये तथा दैत्य धर्म्मेश्वरपुरः स्थिते
Sinabi ni Brahmā: “Kung paanong ang pagligo, ang pagkakabatid sa Brahman, at maging ang pagpanaw ng katawan sa Gayā ay lubhang mabisa—gayon din, O Daitya, ang mga gawaing banal sa Dharmāraṇya, sa harap ng Dharmmeśvara-pura.”
Verse 45
कूपे तर्प्पणकं श्राद्धं शंसंति पितरो दिवि । संतुष्टा पिंडदानेन गयायां पितरो यथा
Pinupuri ng mga Pitṛ sa langit ang śrāddha na may tarpaṇa sa banal na balon; gaya ng pagkasiyahan ng mga ninuno sa Gayā sa pag-aalay ng mga piṇḍa.
Verse 46
वांछंति तर्प्पणं कूपे धर्मारण्ये विशुद्धये । दानवेन्द्र शरीरं तु तीर्थं तव भविष्यति
Sa pagdalisay, nanaisin ng mga tao ang magsagawa ng tarpaṇa sa balon sa Dharmāraṇya. At, O panginoon ng mga Dānava, ang iyong mismong katawan ay magiging isang tīrtha.
Verse 47
एकविंशतिवारांस्तु गयायां तर्प्पणे कृते । पितॄणां या परा तृप्तिर्जायते दानवाधिप
O panginoon ng mga Dānava, ang sukdulang kasiyahang dumarating sa mga Pitṛ mula sa pagganap ng tarpaṇa sa Gayā nang dalawampu’t isang ulit—
Verse 48
धर्मेश्वर पुरस्तात्सा त्वेकदा पितृतर्पणात् । स्याद्वै दशगुणा तृप्तिः सत्यमेव न संशयः
—yaong kasiyahang iyon ay nagiging sampung ulit mula kahit sa iisang pitṛ-tarpaṇa na ginawa sa harap ni Dharmmeśvara. Ito’y katotohanan; walang alinlangan.
Verse 49
पितॄणां पिंडदानेन अक्षय्या तृप्तिरस्त्विह । शिवरूपांतराले वै धर्मारण्ये धरातले
Dito sa lupa ng Dharmāraṇya—sa banal na pagitan na minarkahan ng pagpapakita ni Śiva—sa pag-aalay ng mga piṇḍa, nawa’y magkaroon ng di-nauubos na kasiyahan ang mga Pitṛ.
Verse 50
श्रद्धयैव हि कर्त्तव्याः श्राद्धपिंडोदकक्रियाः । तथांतराले चास्माकं श्राद्धपिंडौ विशेषतः
Tunay na ang mga gawang-śrāddha—ang pag-aalay ng piṇḍa at ang paglibasyon ng tubig—ay dapat gawin nang may pananampalataya. At sa banal na pagitan dito, ang aming śrāddha at mga piṇḍa ay lalo pang natatangi sa bunga.
Verse 51
तथा शरीरे क्वापिस्तांचिंता सत्योऽसि सुव्रत । त्रिषु लोकेषु दुष्प्रापं सत्यं ते दिवि संस्थितम्
Gayundin, sa loob ng iyong katawan ay huwag magkaroon ng anumang pangamba, O mapagkatotohanan na may mabubuting panata. Sa tatlong daigdig, ang Katotohanan ay mahirap makamtan; ang iyong katapatan ay nakatatag maging sa langit.
Verse 52
अस्मद्वाक्येन सत्येन तत्तथाऽसुरसत्तम । गयासमधिकं तीर्थं तव जातं धरातले
Sa katotohanan ng aming binigkas na salita, gayon nga ang mangyayari, O pinakadakila sa mga Asura: sa ibabaw ng lupa ay sumibol para sa iyo ang isang banal na tīrtha na kapantay—o higit pa—sa Gayā.
Verse 53
अस्माकं स्थितिरव्यग्रा तव देहे न संशयः । सत्यपाशेन बद्धाः स्म दृढमेव त्वयाऽनघ
Ang aming pananatili ay matatag at di-nagagambala sa loob ng iyong katawan—walang pag-aalinlangan dito. Sa lubid ng Katotohanan ay mahigpit mo kaming iginapos, O walang dungis.
Verse 54
विष्णुरुवाच । गयाप्रयाग कस्याऽपि फलं समधिकं स्मृतम् । चतुर्द्दश्याममावास्यां लोहयष्ट्यां पिंडदानतः
Sinabi ni Viṣṇu: Ang bunga ng Gayā at Prayāga ay itinuturing na higit kaysa sa iba pang mga lugar—lalo na kapag sa ika-labing-apat na araw at sa araw ng amāvāsyā, nag-aalay ng mga piṇḍa sa Lohayaṣṭī.
Verse 55
बलिपुत्रस्य सत्येन महती तृप्तिरत्र हि । मा कुरुष्वात्र संदेहं तव देहे स्थिता स्वयम्
Tunay nga, sa katotohanan ng anak ni Bali ay may dakilang pagkabusog dito (para sa mga ninuno). Huwag kang mag-alinlangan dito—siya, ang banal na kapangyarihan at bunga, ay kusang nananahan sa loob ng iyong katawan.
Verse 56
सरस्वती पुण्यतोया ब्रह्मलोकात्प्रयात्युत । प्लावयिष्यंति देहांगं मया सह सुसंगता
Si Sarasvatī, na ang tubig ay banal, ay tunay na lalabas mula sa Brahmaloka; kaisa kong mapayapa, huhugasan at papapawirin niya ang mga sangkap ng katawan upang luminis.
Verse 57
यथो वै द्वारका वासो देवस्तत्र महेश्वरः । विरंचिर्यत्र तीर्थानि त्रीण्येतानि धरातले
Kung paanong ang Dvārakā ay banal na tahanan at doon sinasamba ang Dakilang Panginoon; at kung saan naroroon si Virañci (Brahmā)—gayundin sa lupa, ang tatlong ito’y tanyag na mga tīrtha.
Verse 58
भविष्यति च पाताले स्वर्गलोके यमक्षये । विख्यातान्यसुरश्रेष्ठ पि तॄणां तृप्तिहेतवे
Sila’y magiging bantog sa Pātāla, sa Svarga, at maging sa kaharian ni Yama, O pinakadakila sa mga Asura—tanyag bilang mga sanhi ng pagkabusog at kagalakan ng mga ninuno.
Verse 59
अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि गाथां पितृकृतां पराम् । आज्ञारूपां हि पुत्राणां तां शृणुष्व ममानघ
Ngayon ay ipahahayag ko ang isa pang kataas-taasang gāthā na nilikha ng mga Pitṛ; ito’y aral na parang utos para sa mga anak na lalaki. Pakinggan mo ito, O walang dungis.
Verse 60
पितर ऊचुः । शंकरस्याग्रतः स्थानं रुद्रलोकप्रदं नृणाम् । पापदेहविशुद्ध्यर्थं पापेनोपहतात्मनाम्
Wika ng mga Pitṛ: Sa harap ni Śaṅkara ay may banal na pook na nagkakaloob sa mga tao ng daigdig ni Rudra; ito’y para sa paglilinis ng makasalanang katawan, para sa mga kaluluwang winasak ng kasalanan.
Verse 61
तस्मिंस्तिलोदकेनापि सद्गतिं यांति तर्पिताः । पितरो नरकाद्वा पि सुपुत्रेण सुमेधसा
Doon, kahit sa pag-aalay lamang ng tubig na may linga (tilodaka), ang mga ninunong napasiyahan ay tumatahak sa mapalad na landas. Tunay, sa pamamagitan ng mabuti at marunong na anak, ang mga Pitṛ ay naililigtas maging mula sa impiyerno.
Verse 62
गोप्रदानं प्रशंसंति तत्तत्र पितृमुक्तये । पित्रादिकान्समुद्दिश्य दृष्ट्वा रुद्रं च केशवम्
Pinupuri nila roon ang pag-aalay ng baka bilang daan sa pagpapalaya ng mga ninuno. Matapos tawagin ang mga Pitṛ at iba pa, dapat pagmasdan at sambahin kapwa si Rudra at si Keśava.
Verse 63
तिलपिण्याकपिंडेन तृप्तिं यास्यामहे पराम् । चतुर्द्दश्याममावास्यां तथा च पितृतर्पणम्
Sa piṇḍang yari sa latak ng linga (tilapiṇyāka), makakamtan natin ang sukdulang kasiyahan para sa mga ninuno. Gayundin, ang Pitṛ-tarpaṇa ay dapat gawin sa ika-labing-apat na araw at sa araw ng bagong buwan.
Verse 64
अज्ञातगोत्रजन्मानस्तेभ्यः पिंडांस्तु निर्वपेत् । तेऽपि यांति दिवं सर्वे ये दत्त इति श्रुतिः
Para sa mga isinilang na di nalalaman ang angkan (gotra), maghandog pa rin ng mga piṇḍa. Sila man ay pawang nakararating sa langit—ganito ang pahayag ng banal na tradisyon: ‘yaong pinagkalooban ng handog’.
Verse 65
सर्वकार्याणि संत्यज्य मानवैः पुण्यमीप्सुभिः । प्राप्ते भाद्रपदे मासे गंतव्या लोहयिष्टका । अज्ञातगोत्रनाम्ना तु पिंड मंत्रमिमं शृणु
Ang mga taong nagnanais ng kabutihang-loob (puṇya) ay dapat talikdan ang lahat ng ibang gawain. Pagdating ng buwan ng Bhādrapada, dapat magtungo sa Lohayiṣṭakā. At ngayo’y pakinggan ang mantrang ito para sa piṇḍa, na gagamitin para sa may di-kilalang gotra at pangalan.
Verse 66
पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । अतीतगोत्रजास्तेभ्यः पिंडोऽयमुपतिष्ठतु
Nawa’y ialay ang piṇḍang ito sa mga yumao sa angkan ng ama, gayundin sa angkan ng ina—sa mga kabilang sa mga liping nagdaan at nalimot.
Verse 67
विष्णुरुवाच । अनेनैव तु मंत्रेण ममाग्रे सुरसत्तम । क्षीणे चंद्रे चतुर्द्दश्यां नभस्ये पिंडमाहरेत्
Sinabi ni Viṣṇu: Sa mismong mantrang ito, O pinakadakila sa mga deva, sa aking harapan ay maghandog ng piṇḍa sa buwan ng Nabhasya, sa ika-14 na tithi kapag kumukupas ang buwan.
Verse 68
पितॄणामक्षया तृप्तिर्भविष्यति न संशयः । तिलपिण्याकपिंडेन पितरो मोक्षमाप्नुयुः
Ang mga Pitṛ ay magkakamit ng di-nauubos na pagkabusog—walang pag-aalinlangan. Sa piṇḍang yari sa pinigang linga (sesame-cake), ang mga ninuno’y maaaring umabot sa mokṣa.
Verse 69
क्षणत्रयविनिर्मुक्ता मानवा जगतीतले । भविष्यंति न संदेहो लोहयष्ट्या तिलतर्पणे
Sa ibabaw ng daigdig, ang mga tao’y mapapalaya sa loob lamang ng tatlong sandali—walang pag-aalinlangan—sa pamamagitan ng tarpaṇa na may linga (sesame) na isinasagawa sa Lohayaṣṭī.
Verse 70
स्नात्वा यः कुरुते चात्र पितृपिंडोदकक्रियाः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावद्ब्रह्मदिवानिशम्
Ang sinumang maligo at pagkatapos ay magsagawa rito ng mga ritwal ng piṇḍa at pag-aalay ng tubig para sa mga ninuno, ang kanyang mga Pitṛ ay mananatiling nasisiyahan hangga’t tumatagal ang araw at gabi ni Brahmā.
Verse 71
अमावास्यादिनं प्राप्य मासि भाद्रपदे सरः । ब्रह्मणो यष्टिकायां तु यः कुर्यात्पितृतर्पणम्
Sa araw ng Amāvasyā sa buwang Bhādrapada, sinumang magsagawa ng tarpaṇa—handog na tubig—sa mga Pitṛ sa banal na lawa na tinatawag na Yaṣṭikā, ang Tungkod ni Brahmā, ay nagkakamit ng natatanging gantimpala ng tīrtha.
Verse 72
पितरस्तस्य तृप्ताः स्युर्यावदाभूतसंप्लवम् । तेषां प्रसन्नो भगवानादिदेवो महेश्वरः
Ang kanyang mga ninuno ay mananatiling lubos na nasisiyahan hanggang sa pagkalusaw ng sanlibutan; at alang-alang sa kanila, ang Mapalad na Panginoon—si Maheśvara, ang Unang Diyos—ay nagiging mahabagin.
Verse 73
अस्य तीर्थस्य यात्रायां मतिर्येषां भविष्यति । गोक्षीरेण तिलैः श्वेतैः स्नात्वा सारस्वते जले
Yaong mga magkakaroon ng taimtim na hangarin sa paglalakbay-pananampalataya sa tīrthang ito—pagkaligo sa tubig ng Sarasvatī na may gatas ng baka at puting linga—ay nagiging karapat-dapat sa ipinangakong gantimpala para sa mga ninuno.
Verse 74
तर्पयेदक्षया तृप्तिः पितॄणां तस्य जायते । श्राद्धं चैव प्रकु र्वीत सक्तुभिः पयसा सह
Maghandog siya ng tarpaṇa; at sa gayon ay lilitaw ang di-napaparam na kasiyahan para sa kanyang mga Pitṛ. Dapat din niyang isagawa ang śrāddha, gamit ang saktu (inihaw na harinang sebada) na kasama ng gatas.
Verse 75
अमावास्यादिनं प्राप्य पितॄणां मोदमिच्छुकः । रुद्रतीर्थे ततो धेनुं दयाद्वस्त्राणि यमतीर्थके
Sa araw ng Amāvasyā, na nagnanais ng kagalakan ng mga Pitṛ, maghandog siya ng isang baka sa Rudra-tīrtha; at sa Yama-tīrtha naman ay magbigay siya ng mga kasuotan.
Verse 76
विष्णुतीर्थे हिरण्यं च पितॄणां मोक्षमिच्छुकः । विनाक्षतैर्विना दर्भैर्विना चासनमेव च । वारिमात्राल्लोहयष्ट्यां गयाश्राद्धफलं लभेत्
Nagnanais ng kaligtasan ng kanyang mga ninuno, maghandog din siya ng ginto sa Viṣṇu-tīrtha. Sa Lohayaṣṭī, kahit tubig lamang—walang butil ng bigas, walang damong darbha, at wala man lamang upuan—nakakamtan ang bunga ng śrāddha na ginawa sa Gayā.
Verse 77
सूत उवाच । एतद्वः कथितं विप्रा लोहासुरविचेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः
Sinabi ni Sūta: O mga brāhmaṇa, isinalaysay ko sa inyo ang mga pangyayaring kaugnay ni Lohāsura. Sa pagdinig nito, kahit ang nagkasala ng pagpatay sa brāhmaṇa o sa baka ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 78
एकविंशतिवारन्तु गयायां पिंड पातने । तत्फलं समवाप्नोति सकृदस्मिञ्छ्रुते सति
Ang bungang nakukuha sa pag-aalay ng mga piṇḍa sa Gayā nang dalawampu’t isang ulit, ay nakakamtan sa isang beses na pagdinig nito.
Verse 79
चतुःष्कोटि द्विलक्षं च सहस्रं शतमेव च । धेनवस्तेन दत्ताः स्युर्माहात्म्यं शृणु यात्तु यः
Ang sinumang nakikinig sa māhātmya na ito ay itinuturing na nakapagkaloob ng mga baka—apat na krore, dalawang lakh, isang libo, at isang daan ang bilang.