Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42
Devanagari script
मध्यमानामिकांगुल्योर्मध्ये तु प्रतिलोमतः । अंगुष्ठेन कृता रेखा त्रिपुंड्रस्याभिधीयते
Transliteration
madhyamānāmikāṃgulyormadhye tu pratilomataḥ | aṃguṣṭhena kṛtā rekhā tripuṃḍrasyābhidhīyate
Translation
Ang guhit na ginagawa sa hinlalaki—iginuguhit nang pabaligtad na direksiyon—sa pagitan ng gitnang daliri at palasingsingan, iyon ang tinatawag na (wastong) guhit ng Tripuṇḍra.
Word by Word
मध्यमाof the middle (finger)
मध्यमा:
Sambandha (Genitive in compound sense)
TypeNoun
Rootमध्यमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; (मध्यमा-अङ्गुली)
अनामिकाof the ring finger
अनामिका:
Sambandha (Genitive in compound sense)
TypeNoun
Rootअनामिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अङ्गुल्योःof the two fingers
अङ्गुल्योः:
Sambandha/Adhikarana (of/between the two fingers)
TypeNoun
Rootअङ्गुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति (Gen./Loc.), द्विवचन
मध्येin the middle/between
मध्ये:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुindeed, but
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
प्रतिलोमतःin the reverse direction
प्रतिलोमतः:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootप्रतिलोम (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), प्रकारार्थे
अङ्गुष्ठेनwith the thumb
अङ्गुष्ठेन:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootअङ्गुष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
कृताmade
कृता:
Visheshana (Qualifier)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (रेखा)
रेखाa line
रेखा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootरेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
त्रिपुण्ड्रस्यof the tripuṇḍra
त्रिपुण्ड्रस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रिपुण्ड्र (प्रातिपदिक; त्रि + पुण्ड्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अभिधीयतेis called/denoted
अभिधीयते:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootअभि + धा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (Passive)
Speaker
Śrī Rudra (Śiva)
Characters & Entities
T
TripuṇḍraA
Aṅguṣṭha (thumb)FAQs
Traditional methods preserve sanctity—proper technique is part of reverence in Śaiva observance.
None is mentioned; the focus is the method of forming the Tripuṇḍra.
Form the Tripuṇḍra line with the thumb, using the space between the middle and ring fingers, in a reverse direction (pratiloma).