Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

अथाभिद्रुत्य तरसा स घोरो वनगोचरः । दोर्भ्यां निष्पीड्य जग्राह निष्कंपं शिवयोगिनम्

Transliteration

athābhidrutya tarasā sa ghoro vanagocaraḥ | dorbhyāṃ niṣpīḍya jagrāha niṣkaṃpaṃ śivayoginam

Translation

Pagkaraan, ang kakila-kilabot na gumagala sa gubat ay sumugod nang biglaan; at nang masunggaban ang hindi matinag na Śiva-yogin, pinisil niya ito nang mahigpit sa dalawang bisig.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/now)

• अभिद्रुत्य: having rushed (towards)
• अभिद्रुत्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि-√द्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)

• तरसा: with force
• तरसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• घोरः: terrible
• घोरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• वनगोचरः: forest-roamer
• वनगोचरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (वने गोचरः), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• दोर्भ्याम्: with (his) two arms
• दोर्भ्याम्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दोर्/दोरस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे (दोर्), तृतीया-विभक्तिः, द्विवचनम्

• निष्पीड्य: having squeezed/crushed
• निष्पीड्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: निस्-√पीड् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)

• जग्राह: seized
• जग्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपदम्), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• निष्कम्पम्: unshaken
• निष्कम्पम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निस् (उपसर्ग) + कम्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः/पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• शिवयोगिनम्: the Śiva-yogin
• शिवयोगिनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (शिवस्य योगी), पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not stated in this excerpt)

Visual Art Cues

Scene: The rākṣasa wraps both arms around the unmoving Śiva-yogin, squeezing; yet the yogin remains calm, radiating a subtle aura that begins to affect the attacker.

Characters & Entities

• Brahmarākṣasa
• Śiva-yogin

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External force cannot disturb one established in Śiva; instead, contact with such holiness begins the aggressor’s purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse prepares the theme of purification through touch (sparśa).