Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

Devanagari script

विशेषकम् । अथ चंद्रांगदो राजा मुहूर्त्ते मंगलोचिते । भद्रायुषं समाहूय प्रायच्छत्कीर्त्तिमालिनीम्

Transliteration

viśeṣakam | atha caṃdrāṃgado rājā muhūrtte maṃgalocite | bhadrāyuṣaṃ samāhūya prāyacchatkīrttimālinīm

Translation

Pagkaraan, si Haring Candrāṅgada, sa isang sandaling mapalad at angkop sa mga pagpapala, ay ipinatawag si Bhadrāyuṣa at ipinagkaloob sa kanya si Kīrtimālinī bilang asawa.

Word by Word

• विशेषकम्: a special detail / (here) an additional note
• विशेषकम्: Discourse marker (वाक्यप्रवर्तक)
• Type: Noun
• Root: विशेषक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कथान्तरसूचक/उपसंहारार्थे प्रयोगः (as a narrative marker)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/sequence marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then)

• चन्द्राङ्गदः: Candrāṅgada
• चन्द्राङ्गदः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: चन्द्राङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘चन्द्राङ्गदः’ इति समानााधिकरणम्

• मुहूर्त्ते: at an auspicious moment
• मुहूर्त्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• मङ्गलोचिते: suitable for auspiciousness
• मङ्गलोचिते: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मङ्गलोचित (प्रातिपदिक) = मङ्गल + उचित
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘मुहूर्त्ते’ इति विशेषणम्; तत्पुरुषः (मङ्गलाय उचितः)

• भद्रायुषम्: Bhadrāyus
• भद्रायुषम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: भद्रायुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समाहूय: having summoned
• समाहूय: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + हु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having summoned/called’

• प्रायच्छत्: gave
• प्रायच्छत्: Kriya (क्रिया/Main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• कीर्त्तिमालिनीम्: Kīrtimālinī
• कीर्त्तिमालिनीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: कीर्तिमालिनी (प्रातिपदिक) = कीर्ति + मालिनी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta-style narration)

Visual Art Cues

Scene: At an auspicious moment, the king summons Bhadrāyuṣa and formally gives Kīrtimālinī in marriage; attendants hold lamps and garlands; ritual vessels and sacred fire may be implied.

Characters & Entities

• Candrāṅgada
• Bhadrāyuṣa
• Kīrtimālinī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma values auspicious timing and rightful alliances; marriage is treated as a sacred, socially stabilizing act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse centers on royal marriage arrangements rather than pilgrimage geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Selection of a maṅgala-muhūrta (auspicious time) for the marriage-gift (kanyādāna) is implied.