Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

Devanagari script

एष किं योगसिद्धो वा तपःसिद्धो ऽथवाऽमरः । अमानुषमिद कर्म यदनेन कृतं महत्

Transliteration

eṣa kiṃ yogasiddho vā tapaḥsiddho 'thavā'maraḥ | amānuṣamida karma yadanena kṛtaṃ mahat

Translation

“Siya ba’y nagkamit ng siddhi sa yoga, o siddhi sa tapasya—o isa ngang deva? Sapagkat ang dakilang gawaing ito na ginawa niya ay lampas sa kayang gawin ng tao.”

Word by Word

• एषः: this (person)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेत-सर्वनाम (this one)

• किम्: is (he) what? / whether
• किम्: Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रश्न (interrogative particle) = whether/what?

• योगसिद्धः: one perfected through yoga
• योगसिद्धः: Karta (Predicative nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक) + सिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (योगेन सिद्धः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम (one perfected by yoga)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय (विकल्पार्थक) = disjunctive particle (or)

• तपःसिद्धः: one perfected by austerity
• तपःसिद्धः: Karta (Predicative nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + सिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तपसा सिद्धः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम

• अथवा: or else
• अथवा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ + वा (अव्यय)
• Form: अव्यय (विकल्पार्थक) = or else

• अमरः: an immortal (a god)
• अमरः: Karta (Predicative nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-नाम (immortal/god)

• अमानुषम्: non-human, superhuman
• अमानुषम्: Karta (Predicate adjective/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अमानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (non-human)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संकेत (this)

• कर्म: deed, act
• कर्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृस्थाने (this deed)

• यत्: which
• यत्: Karta (Relative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धि-सर्वनाम (which)

• अनेन: by him
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (by him/this one)

• कृतम्: done
• कृतम्: Karta (Relative-clause predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (done)

• महत्: great
• महत्: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (great)

Speaker

Narrator reporting onlookers’ speculation (context not specified in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A circle of ministers and warriors in thoughtful debate, fingers raised in questioning; in the background the youthful hero stands composed, suggesting a mystery beyond ordinary categories.

Characters & Entities

• Yogasiddha
• Tapaḥsiddha
• Amara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True spiritual attainment (siddhi) is recognized by its transformative, dharma-protecting power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; yoga and tapas are referenced as sources of siddhi, not as explicit injunctions.