Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

Devanagari script

प्रियं यदा मे जायेत तदा संगस्तु ते मयि । का प्रीतिः किं सुखं पुंसां बलाद्भोगेन योषिताम्

Transliteration

priyaṃ yadā me jāyeta tadā saṃgastu te mayi | kā prītiḥ kiṃ sukhaṃ puṃsāṃ balādbhogena yoṣitām

Translation

Kapag sumibol ang pag-ibig sa aking puso, saka magkakaroon ng pagsasama sa iyo. Anong pag-ibig, anong ligaya, ang makakamtan ng lalaki sa pag-angkin sa babae sa pamamagitan ng puwersa?

Word by Word

• प्रियम्: what is pleasing
• प्रियम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• यदा: when
• यदा: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: ‘when’)

• मे: for me/of me
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन (Singular)

• जायेत: should arise/occur
• जायेत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

• तदा: then
• तदा: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• संगः: association/union
• संगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/निश्चयार्थक-अव्यय (particle)

• ते: for you/of you
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन (Singular)

• मयि: in/with me
• मयि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• का: what? (which?)
• का: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• प्रीतिः: affection
• प्रीतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Singular)

• किम्: what?
• किम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Singular)

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Singular)

• पुंसाम्: of men
• पुंसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुंस्/पुम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• बलात्: forcibly
• बलात्: Kriya-viśeṣaṇa (Manner/क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: ‘by force/forcibly’)

• भोगेन: by enjoyment/sexual use
• भोगेन: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• योषिताम्: of women
• योषिताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योषित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

Speaker

Rājñī (the Queen, continuing speech by context)

Skanda Dialogue

Listener: king

Visual Art Cues

Scene: The queen speaks with moral clarity; the king’s posture shifts from insistence to reflection. The composition emphasizes distance and boundary, with the queen’s calm face contrasting the king’s agitation.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pleasure divorced from consent is not dharmic and cannot yield true love or happiness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a moral argument grounded in dharma.