Adhyaya 96
Itinuro ni Mārkaṇḍeya sa isang haring kausap na magtungo sa pinakadakilang tīrtha na tinatawag na Koṭīśvara. Inilalarawan ang pook na ito bilang lugar na pinagtitipunan ng “isang koṭi ng mga ṛṣi” (ṛṣikoṭi), kaya’t napagtitibay ang kabanalan at awtoridad nito sa pamamagitan ng huwarang pagtitipon ng mga pantas. Sinasabi ring ang mga dakilang ṛṣi, matapos sumangguni sa mga marurunong na dvija na bumibigkas ng mapagpalang mga talata ng Veda, ay nagtatag doon kay Śaṅkara (liṅga/presensiya ni Śiva) para sa kapakanan at pag-iingat. Ang dambana ay pinupuri bilang tagapag-alis ng pagkagapos at tagaputol ng saṃsāra, na nagpapawi ng dalamhati ng mga nilalang. Itinatampok ang isang tiyak na pagtalima: ang debotong pagligo (snāna) sa araw ng kabilugan ng buwan, lalo na sa Śrāvaṇa Pūrṇimā. Pagkaraan ng tarpaṇa at wastong piṇḍadāna, ang mga pitṛ (ninuno) ay sinasabing tumatanggap ng kasiyahang di-mauubos hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob. Sa wakas, inihahayag ang pampang ng Ilog Revā bilang “lihim” at pinakamataas na pook para sa mga ritwal ng ninuno, itinayo ng mga ṛṣi, at sinasabing nagkakaloob ng mokṣa sa lahat ng nilalang.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं कोटीश्वरं परम् । ऋषिकोटिः समायाता यत्र वै कुरुनन्दन
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O hari ng mga hari, dapat kang tumungo sa kataas-taasang banal na tawiran na tinatawag na Koṭīśvara—O ligaya ng mga Kuru—kung saan minsang nagtipon ang ‘isang kṛoṛe ng mga ṛṣi’.”
Verse 2
कृष्णद्वैपायनस्यैव क्षेमार्थं मुनिपुंगवाः । मन्त्रयित्वा द्विजैः सर्वैर्वेदमङ्गलपाठकैः
Para sa kapakanan ni Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), ang mga pinakadakilang muni, matapos magsangguni kasama ng lahat ng mga dvija—mga bumibigkas ng mapalad na mga pagbigkas ng Veda—(ay nagsagawa ng banal na gawain doon).
Verse 3
स्थापितः शङ्करस्तत्र कारणं बन्धनाशनम् । संसारच्छेदकरणं प्राणिनामार्तिनाशनम्
Doon itinatag si Śaṅkara (bilang Koṭīśvara)—ang sanhi na pumupuksa sa pagkakagapos, pumuputol sa pag-iral sa sansāra, at nag-aalis ng mga pagdurusa ng mga nilalang.
Verse 4
कोटीश्वरमिति प्रोक्तं पृथिव्यां नृपनन्दन । स्नापयेत्तं तु यो भक्त्या पूर्णिमायां नृपोत्तम
Tinatawag itong “Koṭīśvara” sa ibabaw ng daigdig, O anak ng hari. At sinumang, O pinakadakilang hari, ang magpaligo at magpahid sa Kanya nang may debosyon sa araw ng kabilugan ng buwan—
Verse 5
पित्ःणां तर्पणं कृत्वा पिण्डदानं यथाविधि । श्रावणस्य विशेषेण पूर्णिमायां युधिष्ठिर
Matapos isagawa ang tarpaṇa para sa mga Pitṛ at maghandog ng piṇḍa-dāna ayon sa tuntunin—lalo na sa kabilugan ng buwan ng Śrāvaṇa, O Yudhiṣṭhira—
Verse 6
पित्ःणामक्षया तृप्तिर्यावदाभूतसम्प्लवम् । पित्ःणां परमं गुह्यं रेवातटसमाश्रितम् । मोक्षदं सर्वजन्तूनां निर्मितं मुनिसत्तमैः
Sa mga Pitṛ ay may di-nauubos na kasiyahan, na tumatagal hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob. Ito ang sukdulang lihim para sa mga ninuno, na nasa pampang ng Revā—nagkakaloob ng mokṣa sa lahat ng nilalang—na itinatag ng pinakadakilang mga ṛṣi.
Verse 96
। अध्याय
Dito nagtatapos ang kabanata.