Adhyaya 91
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya sa isang hari ang kabanalan ng isang tīrtha na lubhang nakapagpapadalisay, na kaugnay ni Caṇḍāditya—ang inukit at inihirang anyo ni Surya (Bhāskara). Ipinapaliwanag ng salaysay ang pinagmulan: ang mababangis na daitya na sina Caṇḍa at Muṇḍa ay nagsagawa ng mahabang tapas sa mapalad na pampang ng Ilog Narmadā, nagmumuni sa Araw bilang tagapagtaboy ng dilim sa tatlong daigdig. Nalugod si Sahasrāṃśu, ang Araw na may sanlibong sinag, at nagkaloob ng biyaya. Hiniling nila ang di-matatalo laban sa lahat ng mga deva at ang palagiang kalayaan sa karamdaman. Ipinagkaloob ito ng Araw, at sa kanilang debosyonal na pagtatatag (sthāpanā), ang Panginoon ay naugnay sa pook na iyon bilang Caṇḍabhānu/Caṇḍāditya. Pagkaraan, itinuturo ang wastong paglalakbay-dambana at mga bunga: ang naghahanap ay dapat dumalaw para sa ātma-siddhi, magsagawa ng tarpaṇa para sa mga diyos, tao, at mga ninuno, at maghandog ng lamparang ghee—lalo na sa ikaanim na araw ng buwan (ṣaṣṭhī). Ipinapangako ng phalaśruti ang pagkalaya sa mga kasalanan, pag-abot sa lungsod/daigdig ng Araw, at pangmatagalang tagumpay at kalusugang walang sakit sa sinumang makarinig ng pinagmulan ni Caṇḍabhānu.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थपरमपावनम् । चण्डादित्यं नृपश्रेष्ठ स्थापितं चण्डमुण्डयोः
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O tagapangalaga ng lupa, dapat magtungo sa lubhang nagpapabanal na tīrtha—O pinakamainam sa mga hari—sa Caṇḍāditya, ang dambana ng Araw na itinatag nina Caṇḍa at Muṇḍa.
Verse 2
आस्तां पुरा महादैत्यौ चण्डमुण्डौ सुदारुणौ । नर्मदातीरमाश्रित्य चेरतुर्विपुलं तपः
Noong unang panahon, may dalawang makapangyarihan at kakila-kilabot na asura, sina Caṇḍa at Muṇḍa. Sa pampang ng Narmadā sila’y nanahan at nagsagawa ng napakalaking tapasya.
Verse 3
ध्यायन्तौ भास्करं देवं तमोनाशं जगत्त्रये । तुष्टस्तत्तपसा देवः सहस्रांशुरुवाच ह
Nagninilay sila kay Bhāskara, ang banal na pumapawi ng dilim sa tatlong daigdig; sa pamamagitan ng mahigpit na tapas ay sumamba sila. Nalugod sa kanilang pag-aayuno at pagsisikap, nagsalita ang diyos na may sanlibong sinag.
Verse 4
साधु साध्विति तौ पार्थ नर्मदायाः शुभे तटे । वरं प्रार्थयतं वीरौ यथेष्टं चेतसेच्छितम्
“Mabuti, mabuti,” wika ng diyos sa dalawang bayani, O Pārtha, sa mapalad na pampang ng Narmadā. “Humingi kayo ng biyaya—anumang nais ninyo, anumang minimithi ng inyong puso.”
Verse 5
चण्डमुण्डावूचतुः । अजेयौ सर्वदेवानां भूयास्वावां समाहितौ । सर्वरोगैः परित्यक्तौ सर्वकालं दिवाकर
Sina Caṇḍa at Muṇḍa ay nagsabi: “O Divākara, nawa’y maging di-matatalo kaming dalawa kahit ng lahat ng mga diyos, matatag sa puspos na pagninilay, at sa lahat ng panahon ay malayo sa bawat karamdaman.”
Verse 6
एवमस्त्विति तौ प्राह भास्करो वारितस्करः । इत्युक्त्वान्तर्दधे भानुर्दैत्याभ्यां तत्र भास्करः
“Gayon nga,” wika ni Bhāskara, ang pumipigil sa mga magnanakaw, sa kanilang dalawa. Pagkasabi nito, naglaho si Bhānu, ang Araw, mula sa harap ng dalawang daitya roon.
Verse 7
स्थापितः परया भक्त्या तं गच्छेदात्मसिद्धये । गीर्वाणांश्च मनुष्यांश्च पित्ःंस्तत्रापि तर्पयेत्
Matapos maitatag ang (diyos) sa sukdulang debosyon, dapat pumaroon ang tao para sa sariling katuparang espirituwal; at doon din ay maghandog ng tarpana, upang masiyahan ang mga diyos, ang mga tao, at ang mga ninuno.
Verse 8
स वसेद्भास्करे लोके विरिञ्चिदिवसं नृप । घृतेन बोधयेद्दीपं षष्ठ्यां स च नरेश्वर । मुच्यते सर्वपापैस्तु प्रतियाति पुरं रवेः
O Hari, mananahan siya sa daigdig ni Bhāskara sa loob ng isang “araw ni Brahmā.” Sa ikaanim na tithi, O panginoon ng mga tao, kung magsisindi siya ng lampara na may ghee, mapapalaya siya sa lahat ng kasalanan at tutungo sa lungsod ni Ravi, ang Araw.
Verse 9
उत्पत्तिं चण्डभानोर्यः शृणोति भरतर्षभ । विजयी स सदा नूनमाधिव्याधिविवर्जितः
O pinakadakila sa mga Bhārata, sinumang makarinig ng pinagmulan ni Caṇḍabhānu ay laging nagtatagumpay, at tunay na nananatiling malaya sa pagdurusang pang-isip at sa sakit ng katawan.
Verse 91
। अध्याय
Tanda ng kabanata: “Adhyāya” (Kabanata).