Adhyaya 76
Isinalaysay ni Mārkaṇḍeya na ang pantas na si Parāśara ay nagsagawa ng matinding tapasya sa mapalad na pampang ng Ilog Narmadā upang magtamo ng isang karapat-dapat na anak. Nagpakita ang Diyosa—tinatawag na Gaurī Nārāyaṇī at kabiyak ni Śaṅkara—pinuri ang kanyang debosyon at nagkaloob ng biyaya: isang anak na may katotohanan at kadalisayan, masigasig sa pag-aaral ng Veda at bihasa sa mga śāstra. Nakiusap pa si Parāśara na manatili ang Diyosa sa pook na iyon para sa kapakanan ng mga tao; pumayag Siya at pagkatapos ay nanatiling di-nakikita roon. Itinatag ni Parāśara ang pagsamba kay Pārvatī at iniluklok din si Śaṅkara, na inilalarawan bilang di-malalapastangan at mahirap lapitan kahit ng mga diyos. Itinatakda ng kabanata ang isang tīrtha-vrata para sa mga deboto—babae man o lalaki—na malinis, may disiplina sa isip, at malaya sa pagnanasa at galit. Binabanggit ang mga mapalad na buwan at ang maliwanag na kalahati ng buwan bilang pinakamainam na panahon, at inilalahad ang pag-aayuno, pagpupuyat sa gabi, pag-aalay ng lampara, at mga karaniwang sining ng pagsamba. Itinuturo rin ang paggalang sa mga brāhmaṇa sa pamamagitan ng mga handog (yaman, ginto, tela, payong, higaan, nganga/betel, pagkain) at ang wastong paraan ng śrāddha, kabilang ang āmā-śrāddha para sa kababaihan at śūdra at ang tuntunin ng pag-upo ayon sa direksiyon; nagtatapos sa phalaśruti na ang tapat na nakikinig ay mapapalaya mula sa mabibigat na kasalanan.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पारेश्वरमनुत्तमम् । पराशरो महात्मा वै नर्मदायास्तटे शुभे
Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga hari, dapat kang magtungo sa walang kapantay na Pāreśvara. Doon, sa mapalad na pampang ng Narmadā, ang dakilang pantas na si Parāśara ay nagsagawa ng mga banal na gawain.”
Verse 2
तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन । हिमवद्दुहिता तेन गौरी नारायणी नृप
O anak ni Pāṇḍu, nagsagawa siya ng masaganang tapasya upang magkaanak. O hari, dahil sa tapasya niyang iyon, nalugod at tinawag si Gaurī Nārāyaṇī, ang anak ni Himavat.
Verse 3
तोषिता परया भक्त्या नर्मदोत्तरके तटे । तस्य तुष्टा महादेवी शङ्करार्धाङ्गधारिणी
Sa hilagang pampang ng Narmadā, nalugod Siya sa kanyang sukdulang debosyon; at ang Mahādevī—ang nagtataglay ng kalahati ng katawan ni Śaṅkara—ay nasiyahan sa kanya.
Verse 4
भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते
(Wika ng Diyosa:) “O pinakamainam sa mga dakilang ṛṣi! Nalugod ako sa iyong debosyon. Humiling ka sa akin ng biyaya, O brāhmaṇa—O marunong na Parāśara.”
Verse 5
पराशर उवाच । परितुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । देहि पुत्रं भगवति सत्यशौचगुणान्वितम्
Sinabi ni Parāśara: “O Diyosa, kung nalugod Ka sa akin at ipagkakaloob ang aking hiling, kung gayon, O Mapalad na Ina, ipagkaloob Mo sa akin ang isang anak na may mga birtud ng katotohanan at kadalisayan.”
Verse 6
वेदाभ्यसनशीलं हि सर्वशास्त्रविशारदम् । तीर्थे चात्र भवेद्देवि सन्निधानवरेण तु
“Tunay nga, (ipagkaloob Mo sa akin ang isang anak) na masigasig sa pag-aaral ng mga Veda, bihasa sa lahat ng śāstra; at, O Diyosa, sa biyaya ng Iyong banal na presensya, nawa’y magkaroon din dito sa tīrtha ng Iyong palagiang pag-iral.”
Verse 7
लोकोपकारहेतोश्च स्थीयतां गिरिनन्दिनि । पराशराभिधानेन नर्मदादक्षिणे तटे
“At para sa kapakinabangan ng sanlibutan, O Anak ng Bundok, manatili Ka (rito) sa timog na pampang ng Narmadā, sa pangalang ‘Parāśarā’ (na kaugnay ni Parāśara).”
Verse 8
श्रीदेव्युवाच । एवं भवतु ते विप्र तत्रैवान्तरधीयत । पराशरो महात्मा वै स्थापयामास पार्वतीम्
Wika ng Mapalad na Diyosa: “Mangyari nawa, O brāhmaṇa; dito rin Ako maglalaho sa di-nakikitang anyo.” Pagkaraan, itinatag nga roon ng dakilang-loob na Parāśara si Pārvatī.
Verse 9
शङ्करं स्थापयामास सुरासुरनमस्कृतम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च देवानां तु दुरासदम्
Itinatag niya si Śaṅkara, na sinasamba ng mga deva at asura—di-matitinag at di-madadaig, lampas sa abot ng pangangatwiran, at mahirap lapitan kahit ng mga diyos sa Kanyang karilagan.
Verse 10
पराशरो महात्मा वै कृतार्थो ह्यभवन्नृप
O Hari, ang dakilang-loob na Parāśara ay tunay na nagkamit ng katuparan ng kanyang layon.
Verse 11
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः । स्त्र्यथवा पुरुषो वापि कामक्रोधविवर्जितः
Sa banal na tīrtha na yaon, sinumang dumulog nang may debosyon—malinis, may pagpipigil sa isip—babae man o lalaki, at malaya sa pagnanasa at poot,
Verse 12
माघे चैत्रेऽथ वैशाखे श्रावणे नृपनन्दन । मासि मार्गशिरे चैव शुक्लपक्षे तु सर्वदा
O mahal na anak ng Hari, sa mga buwang Māgha, Caitra, Vaiśākha, at Śrāvaṇa—gayundin sa buwan ng Mārgaśīrṣa—lagi, lalo na sa maliwanag na kalahati ng buwan,
Verse 13
तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे
Pagdating doon, sa banal at mapalad na pook sa timog na pampang ng Narmadā,
Verse 14
उपोष्य परया भक्त्या व्रतमेतत्समाचरेत् । रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः
Mag-ayuno nang may sukdulang debosyon at isagawa ang panatang ito; at sa gabi, matapos magpuyat sa pagbabantay, maghandog ng mga ilawan ayon sa sariling kakayahan.
Verse 15
गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः । प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः
Malaya sa pagnanasa at galit, na may awit, sayaw, at tugtugin; pagdating ng dalisay na bukang-liwayway, sambahin ang mga dalawang-ulit na isinilang (mga Brāhmaṇa) ayon sa sariling kakayahan.
Verse 16
सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः । वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः
O Pārtha, matapos marapat na parangalan ang mga Brāhmaṇa, magbigay ng mga handog—yaman at ginto, mga kasuotan, kaloob na payong, higaan, nganga, at pagkain.
Verse 17
प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च
Sa pampang ng Narmadā, O pinakadakilang hari, bigyang-lugod ang mga Brāhmaṇa na tapat sa pinupuring mga panata; at isagawa ang śrāddha sa mga handog na hilaw at luto, at pati sa tubig.
Verse 18
स्त्रीणां चैव तु शूद्राणामामश्राद्धं प्रशस्यते । आमं चतुर्गुणं देयं ब्राह्मणानां युधिष्ठिर
Para sa mga babae at sa mga Śūdra, lubhang pinupuri ang pag-aalay ng hilaw na śrāddha. Ngunit para sa mga Brāhmaṇa, O Yudhiṣṭhira, ang hilaw na handog ay dapat ibigay nang apat na ulit.
Verse 19
वेदोक्तेन विधानेन द्विजाः पूज्याः प्रयत्नतः । हस्तमात्रैः कुशैश्चैव तिलैश्चैवाक्षतैर्नृप
Ayon sa paraang itinuro ng Veda, ang mga dalawang-beses na isinilang ay dapat parangalan nang buong pagsisikap, O hari—kahit isang dakot lamang ng kuśa-damo, linga (sesame), at buo-buong bigas na akṣata.
Verse 20
विप्रा उदङ्मुखाः कार्याः स्वयं वै दक्षिणामुखः । दर्भेषु निक्षिपेदन्नमित्युच्चार्य द्विजाग्रतः
Ang mga Brāhmaṇa ay paupuin na nakaharap sa hilaga, at ang nagsasagawa naman ay humarap sa timog. Sa harap ng mga dalawang-beses na isinilang, ilapag niya ang pagkain sa ibabaw ng darbha-damo, habang binibigkas: “Inilalagay ko ang pagkain.”
Verse 21
प्रेता यान्तु परे लोके तीर्थस्यास्य प्रभावतः । पापं मे प्रशमं यातु एतु वृद्धिं शुभं सदा
“Sa bisa ng banal na tawiran (tīrtha) na ito, nawa’y makapunta ang mga yumao sa mas mataas na daigdig. Nawa’y mapawi ang aking kasalanan, at nawa’y laging lumago ang mapalad na kasaganaan.”
Verse 22
वृद्धिं यातु सदा वंशो ज्ञातिवर्गो द्विजोत्तम । एवमुच्चार्य विप्राय दानं देयं स्वशक्तितः
“Nawa’y laging umunlad ang aming angkan at ang lipon ng mga kamag-anak, O pinakadakila sa mga Brāhmaṇa.” Pagkasambit nito, magbigay ng kaloob sa Brāhmaṇa ayon sa sariling kakayahan.
Verse 23
गोभूतिसहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं स्वशक्तितः । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ पारेश्वरवराश्रमे
Mga baka, lupa, ginto at iba pa—gayundin ang pagkain at kasuotan—ay dapat ipagkaloob ayon sa sariling kakayahan, O pinakadakila sa mga Pāṇḍava, sa marangal na āśrama ni Pāreśvara.
Verse 24
ये शृण्वन्ति परं भक्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः
Yaong nakikinig nito nang may sukdulang debosyon ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 76
। अध्याय
Kabanata (panandang pangwakas).