Adhyaya 72

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मणिनागेश्वरं शुभम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वपापक्षयंकरम् । स्थापितं मणिनागेन लोकानां हितकाम्यया

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Pagkaraan nito, O pinakamainam sa mga hari, magtungo ka sa mapalad na Maṇināgeśvara, sa hilagang pampang ng Narmadā, tagapaglipol ng lahat ng kasalanan, na itinatag ni Maṇināga para sa kapakanan ng mga tao.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । आशीविषेण सर्पेण ईश्वरस्तोषितः कथम् । क्षुद्राः सर्वस्य लोकस्य भयदा विषशालिनः

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Paano napasaya ang Panginoon ng isang makamandag na ahas? Ang gayong mga nilalang ay hamak, may taglay na lason at nagbibigay-takot sa lahat ng tao.

Verse 3

कथ्यतां तात मे सर्वं पातकस्योपशान्तिदम् । मम सन्तापजं दुःखं दुर्योधनसमुद्भवम्

Isalaysay mo sa akin, iginagalang na ama, ang lahat ng nagpapatahimik sa kasalanan. Ang aking dalamhati, isinilang sa pagdurusa at nagmula kay Duryodhana, ay patuloy na sumasapit sa akin.

Verse 4

कर्णभीष्मोद्भवं रौद्रं दुःखं पाञ्चालिसम्भवम् । तव वक्त्राम्बुजौघेन प्लावितं निर्वृतिं गतः

Ang mabagsik na dalamhating nagmula kina Karṇa at Bhīṣma, at ang pighating kaugnay ni Pāñcālī—nilamon at inanod ng agos mula sa iyong bibig na tulad ng lotus—kaya ako’y nakarating sa kapayapaan.

Verse 5

श्रुत्वा तव मुखोद्गीतां कथां वै पापनाशिनीम् । अयुक्तमिदमस्माकं द्विज क्लेशो न शाम्यति

Pagkarinig sa banal na salaysay na pumupuksa sa kasalanan na inawit mula sa iyong bibig, O dalawang-ulit-na-isinilang, tila di nararapat na ang aming dalamhati’y hindi pa humuhupa.

Verse 6

अथवा प्राप्स्यते तात विद्यादानस्य यत्फलम् । तत्फलं प्राप्यते नित्यं कथाश्रवणतो हरेः

O iginagalang na ginoo, ang bungang nakukuha sa pag-aalay ng kaalaman ay matatamo rin; at ang bungang iyon ay laging nakakamit sa pakikinig sa mga banal na salaysay ni Hari.

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । यथायथा त्वं नृप भाषसे च तथातथा मे सुखमेति भारती । शैथिल्यता वा जरयान्वितस्य त्वत्सौहृदं नश्यति नैव तात । शृणुष्व तस्मात्सह बान्धवैश्च कथामिमां पापहरां प्रशस्ताम्

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “O hari, habang lalo kang nagsasalita, lalo ring nagiging kagalakan ang aking pananalita. Kahit ang may kahinaan at pasan ng katandaan, ang iyong pagkakaibigan ay hindi napaparam, mahal kong anak. Kaya makinig ka, kasama ang iyong mga kamag-anak, sa napuri at pumupuksa-sa-kasalanang salaysay na ito.”

Verse 8

कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम्

“Isasalaysay ko, ayon sa tunay na nangyari, ang isang sinaunang itihāsa—ang tradisyunal na kasaysayan.”

Verse 9

कथितं पूर्वतो वृत्तैः पारम्पर्येण भारत

“O Bhārata, ito’y isinalaysay na noon pa man ng mga bihasa sa salaysay, sa pamamagitan ng di-napapatid na hanay ng tradisyon.”

Verse 10

द्वे भार्ये कश्यपस्यास्तां सर्वलोकेष्वनुत्तमे । गरुत्मन्तं च विनतासूत कद्रूरहीनथ

Si Kaśyapa ay may dalawang asawa, walang kapantay sa lahat ng daigdig. Si Vinatā ang nagsilang kay Garutmān (Garuḍa), at si Kadrū naman ang nagsilang sa lahing ahas, ang mga Nāga.

Verse 11

संतोषेण च ते तात तिष्ठतः काश्यपे गृहे । कद्रूश्च विनता नाम हृष्टे च वनिते सदा

Mahal na anak, silang dalawa ay namuhay na may kasiyahan sa tahanan ni Kaśyapa—si Kadrū at ang babaeng nagngangalang Vinatā—laging masaya ang anyo at loob.

Verse 12

ताभ्यां सार्द्धं क्रीडते च कश्यपोऽपि प्रजापतिः । ततस्त्वेकदिने प्राप्ते आश्रमस्था शुभानना

Kasama nila, si Prajāpati Kaśyapa man ay nakikipaglaro at nagpapalipas-oras. At nang dumating ang isang araw, ang mapagpala at magandang-mukha, na nananatili sa āśrama…

Verse 13

उच्चैःश्रवं हयं दृष्ट्वा मनोवेगसमन्वितम् । पश्य पश्य हि तन्वङ्गी हयं सर्वत्र पाण्डुरम्

Nang makita ang kabayong Uccaiḥśravas, na kasingbilis ng isip, siya’y napasigaw: “Tingnan mo, tingnan mo, O payat ang mga biyas—ang kabayong ito’y puti sa lahat ng dako!”

Verse 14

धावमानमविश्रान्तं जवेन मनसोपमम् । तं दृष्ट्वा सहसा चाश्वमीर्ष्याभावेन चाब्रवीत्

Ito’y tumatakbong walang pahinga, sa bilis na maihahambing sa isip. Nang makita iyon, bigla siyang nagsalita, na ginising ng paninibugho dahil sa kabayo.

Verse 15

कद्रूरुवाच । ब्रूहि भद्रे सहस्रांशोरश्वः किंवर्णको भवेत् । अहं ब्रवीमि कृष्णोऽयं त्वं किं वदसि तद्वद

Wika ni Kadrū: “Sabihin mo, mahal ko—anong kulay ng kabayo ni Sahasrāṃśu (ang Araw)? Sinasabi kong ito’y itim. Ikaw, ano ang sabi mo? Ihayag ang iyong pananaw.”

Verse 16

विनतोवाच । पश्यसे ननु नेत्रैश्च कृष्णं श्वेतं न पश्यसि । असत्यभाषणाद्भद्रे यमलोकं गमिष्यसि

Wika ni Vinatā: “Nakikita mo sa sarili mong mga mata—hindi mo ba nakikita ang puti, at sa halip ay itim ang nakikita? O mahal, sa pagsasalita ng kasinungalingan, mapupunta ka sa kaharian ni Yama.”

Verse 17

सत्यानृते तु वचने पणस्तव ममैव तु । सहस्रं चैव वर्षाणां दास्यहं तव मन्दिरे

Tungkol sa pustahan sa katotohanan o kasinungalingan ng ating salita—ito ang magiging taya sa pagitan natin: sa loob ng isang libong taon, maglilingkod ako bilang alipin sa iyong tahanan.

Verse 18

असत्या यदि मे वाणी कृष्ण उच्चैःश्रवा यदि । तदाहं त्वद्गृहे दासी भवामि सर्पमातृके

Kung ang aking salita’y mapatunayang kasinungalingan—kung si Uccaiḥśravā nga ay itim—kung gayon, O ina ng mga ahas, ako’y magiging alipin sa iyong bahay.

Verse 19

यदि उच्चैःश्रवाः श्वेतोऽहं दासी च तवैव तु । एवं परस्परं द्वाभ्यां संवादोऽयं व्यवर्धत

“Kung si Uccaiḥśravā ay puti, kung gayon ikaw ang magiging alipin ko.” Sa gayon, sa pagitan nilang dalawa, lalong tumindi ang pagtatalo at pustahan.

Verse 20

आश्रमेषु गता बाला रात्रौ चिन्तापरा स्थिता । बन्धुवर्गस्य कथितं समस्तं तद्विचेष्टितम्

Pumunta ang dalaga sa mga ermita; sa gabi siya ay nanatiling balisa, at sinabi niya sa kanyang mga kamag-anak ang lahat ng nangyari sa usaping iyon.

Verse 21

पुत्राणां कथितं पार्थ पणं चैव मया कृतम् । हाहाकारः कृतः सर्पैः श्रुत्वा मात्रा पणं कृतम्

Sinabi niya sa kanyang mga anak, 'O mahal, ako ay nakipagpustahan.' Nang marinig na ang kanilang ina ay pumasok sa pustahang ito, ang mga ahas ay sumigaw ng malakas dahil sa takot.

Verse 22

जाता दासी न सन्देहः श्वेतो भास्करवाहनः । उच्चैःश्रवा हयः श्वेतो न कृष्णो विद्यते क्वचित्

'Siya ay magiging alipin—walang duda—dahil ang sasakyan ng Araw ay puti. Si Uccaiḥśravā, ang kabayong iyon, ay puti; saanman ay hindi siya matatagpuang itim.'

Verse 23

कद्रूरुवाच । यथाहं न भवे दासी तत्कार्यं च विचिन्त्यताम् । विशध्वं रोमकूपेषु ह्युच्चैःश्रवहयस्य तु

Sinabi ni Kadrū: "Isipin ninyo ang paraan upang hindi ako maging alipin. Pumasok kayo sa mga butas ng balahibo ng kabayong si Uccaiḥśravā."

Verse 24

एकं मुहूर्तमात्रं तु यावत्कृष्णः स दृश्यते । क्षणमात्रेण चैकेन दासी सा भवते मम

"Kahit na siya ay makitang itim sa loob lamang ng isang muhūrta, sa isang sandali lamang ay magiging alipin ko siya."

Verse 25

दासीं कृत्वा तु तां तन्वीं विनतां सत्यगर्विताम् । ततः स्वस्थानगाः सर्वे भविष्यथ यथासुखम्

“Gawin ninyong alipin ang payat na si Vinatā, na may dangal sa kanyang katotohanan; saka kayong lahat ay makababalik sa sariling tahanan at mamumuhay nang payapa.”

Verse 26

सर्पा ऊचुः । यथा त्वं जननी चाम्ब सर्वेषां भुवि पूजिता । तथा सापि विशेषेण वञ्चितव्या न मातरः

Sinabi ng mga ahas: “Ina—yamang ikaw, O Ina, ay sinasamba sa lupa ng lahat, gayon din siya ay ina. Ang mga ina ay hindi dapat dayain, lalo na.”

Verse 27

माता च पितृभार्या च मातृमाता पितामही । कर्मणा मनसा वाचा हितं तासां समाचरेत्

Dapat laging isagawa ang kapakanan ng ina, ng asawa ng ama (amang-ina), ng lola sa ina, at ng lola sa ama—sa gawa, sa isip, at sa salita.

Verse 28

सा ततस्तेन वाक्येन क्रुद्धा कालानलोपमा । मम वाक्यमकुर्वाणा ये केचिद्भुवि पन्नगाः

Sa gayong pananalita, siya’y nag-alab sa galit, na wari’y apoy ng wakas ng panahon. “At ang sinumang mga ahas sa lupa na hindi tumalima sa aking utos…”

Verse 29

हव्यवाहमुखे सर्वे ते यास्यन्त्यविचारितम् । मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चैव भुजङ्गमाः

Pagkarinig sa salita ng kanilang ina, ang lahat ng yaong mga ahas, ni hindi nag-atubili, ay nakatakdang sumugod sa bibig ni Havyavāha—ang Apoy.

Verse 30

केचित्प्रविष्टा रोमेषु उच्चैःश्रवहयस्य च । नष्टाः केचिद्दशदिशं कद्रूशापभयात्ततः

May ilan na pumasok sa mismong mga balahibo ni Uccaiḥśravas, ang kabayong makalangit; at may ilan, sa takot sa sumpa ni Kadrū, ay naglaho at tumakas sa sampung dako.

Verse 31

केचिद्गङ्गाजले नष्टाः केचिन्नष्टाः सरस्वतीम् । केचिन्महोदधौ लीनाः प्रविष्टा विन्ध्यकन्दरे

May ilan ang naglaho sa tubig ng Gaṅgā; may ilan ang naglaho sa Sarasvatī; may ilan ang natunaw sa dakilang karagatan; at may ilan ang pumasok sa mga yungib ng kabundukang Vindhya.

Verse 32

आश्रित्य नर्मदातोये मणिनागोत्तमो नृप । तपश्चचार विपुलमुत्तरे नर्मदातटे

O Hari, ang pinakadakilang Maṇināga ay kumupkop sa tubig ng Narmadā at nagsagawa ng masaganang tapasya sa hilagang pampang ng Narmadā.

Verse 33

मातृशापभयात्पार्थ ध्यायते कामनाशनम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्

O Pārtha, dahil sa takot sa sumpa ng kanyang ina, siya’y nagmuni-muni sa yaong pumupuksa sa pagnanasa—di-mahihiwalay, lampas sa pangangatwiran, at malaya sa paglitaw at pagpanaw.

Verse 34

वायुभक्षः शतं साग्रं तदर्धं रविवीक्षकः । एवं ध्यानरतस्यैव प्रत्यक्षस्त्रिपुरान्तकः

Mahigit sandaang araw, hangin lamang ang kanyang ikinabuhay; at kalahati niyon, sa araw niya itinuon ang titig. Sa gayong pagkalubog sa pagninilay, si Tripurāntaka (Śiva) ay nahayag sa kanya nang tuwiran.

Verse 35

साधु साधु महाभाग सत्त्ववांस्तु भुजंगम । त्वया भक्त्या गृहीतोऽहं प्रीतस्ते ह्युरगेश्वर । वरं याचय मे क्षिप्रं यस्ते मनसि वर्तते

“Mabuti, mabuti, O marangal at matatag na ahas! Sa iyong debosyon ay napasailalim Mo Ako; nalulugod Ako sa iyo, O panginoon ng mga nāga. Agad mong hingin sa Akin ang biyayang nasa iyong puso.”

Verse 36

मणिनाग उवाच । मातृशापभयान्नाथ क्लिष्टोऽहं नर्मदातटे । त्वत्प्रसादेन मे नाथ मातृशापो भवेद्वृथा

Sinabi ni Maṇināga: “O Panginoon, dahil sa takot sa sumpa ng aking ina, ako’y nagdusa rito sa pampang ng Narmadā. Sa iyong biyaya, O Panginoon, nawa’y mawalan ng bisa ang sumpa ng aking ina.”

Verse 37

ईश्वर उवाच । हव्यवाहमुखं वत्स न प्राप्स्यसि ममाज्ञया । मम लोके निवासश्च तव पुत्र भविष्यति

Sinabi ni Īśvara: “O anak, sa aking utos ay hindi mo matatamo ang kalagayang ‘Havyavāha-mukha’. Gayunman, ang iyong anak ay magkakamit ng paninirahan sa aking daigdig.”

Verse 38

मणिनाग उवाच । अत्र स्थाने महादेव स्थीयतामंशभागतः । सहस्रांशेन भागेन स्थीयतां नर्मदाजले । उपकाराय लोकानां मम नाम्नैव शङ्कर

Sinabi ni Maṇināga: “O Mahādeva, manahan Ka rito sa pook na ito bilang bahagyang pagpapakita. Manahan Ka—sa ikasanlibong bahagi—sa mga tubig ng Narmadā, O Śaṅkara, para sa kapakinabangan ng mga daigdig, taglay ang aking pangalan.”

Verse 39

ईश्वर उवाच । स्थापयस्व परं लिङ्गमाज्ञया मम पन्नग । इत्युक्त्वान्तर्हितो देवो जगाम ह्युमया सह

Sinabi ni Īśvara: “O nilalang na ahas, itatag mo ang kataas-taasang Liṅga ayon sa aking utos.” Pagkasabi nito, naglaho ang Deva at lumisan kasama si Umā.

Verse 40

मार्कण्डेय उवाच । तत्र तीर्थे तु ये गत्वा शुचिप्रयतमानसाः । पञ्चम्यां वा चतुर्दश्यामष्टम्यां शुक्लकृष्णयोः

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Yaong mga pumaparoon sa tīrtha na iyon, na may kalinisan at disiplinadong isipan—sa ikalimang tithi, sa ika-labing-apat, o sa ikawalong tithi, sa maliwanag man o madilim na kalahating-buwan—…”

Verse 41

अर्चयन्ति सदा पार्थ नोपसर्पन्ति ते यमम् । दध्ना च मधुना चैव घृतेन क्षीरयोगतः

“…at sila’y laging sumasamba, O Pārtha; hindi sila nilalapitan ni Yama. (Sumasamba sila) sa pamamagitan ng dadhi (curd), pulot, ghee, at gatas na wastong pinagsama.”

Verse 42

स्नापयन्ति विरूपाक्षमुमादेहार्धधारिणम् । कामाङ्गदहनं देवमघासुरनिषूदनम्

Pinapaliguan nila sa abhiṣeka si Virūpākṣa, ang Panginoong may kalahati ng katawan ni Umā—ang Diyos na sumunog sa mga sangkap ni Kāma at pumatay kay Aghāsura.

Verse 43

स्नाप्यमानं च ये भक्त्वा पश्यन्ति परमेश्वरम् । ते यान्ति च परे लोके सर्वपापविवर्जितैः

Yaong mga tumitingin nang may bhakti sa Parameśvara habang Siya’y pinapaliguan (sa abhiṣeka), sila’y napaparoon sa mataas na daigdig, na lubos na malaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 44

श्राद्धं प्रेतेषु ये पार्थ चाष्टम्यां पञ्चमीषु च । ब्राह्मणैश्च सदा योग्यैर्वेदपाठकचिन्तकैः

O Pārtha, yaong nagsasagawa ng śrāddha para sa mga yumao—sa Aṣṭamī at gayundin sa Pañcamī—sa tulong ng mga karapat-dapat na brāhmaṇa, na bumibigkas at nagbubulay sa Veda…

Verse 45

स्वदारनिरतैः श्लक्ष्णैः परदारविवर्जितैः । षट्कर्मनिरतैस्तात शूद्रप्रेषणवर्जितैः

…sa mga tapat sa sariling asawa, may banayad na asal, at umiiwas sa asawa ng iba; abala sa anim na tungkulin, O mahal, at hindi gumagamit ng mga Śūdra bilang pansariling alipin.

Verse 46

खञ्जाश्च दर्दुराः षण्ढा वार्द्धुष्याश्च कृषीवलाः । भिन्नवृत्तिकराः पुत्र नियोज्या न कदाचन

O anak, ang pilay, ang may matinding karamdaman, ang walang lakas sa pagkalalaki, ang matatanda, ang mga manggagawang bukid, at ang may magulong kabuhayan ay hindi kailanman dapat italaga sa gayong mga ritwal.

Verse 47

वृषलीमन्दिरे यस्य महिषीं यस्तु पालयेत् । स विप्रो दूरतस्त्याज्यो व्रते श्राद्धे नराधिप

O hari, ang brāhmaṇa na nag-aalaga ng kalabaw sa tahanan ng isang mababang-uri na babae ay dapat iwasan mula pa sa malayo—lalo na sa mga panata at sa mga ritong śrāddha.

Verse 48

काणाष्टुंटाश्च मण्टाश्च वेदपाठविवर्जिताः । न ते पूज्या द्विजाः पार्थ मणिनागेश्वरे शुभे

O Pārtha, yaong tinatawag na kāṇāṣṭuṃṭa at maṇṭa na walang pagbigkas ng Veda ay hindi dapat parangalan bilang mga ‘dalawang-ulit na isinilang’ sa mapalad na Maṇināgeśvara.

Verse 49

यदीच्छेदूर्ध्वगमनमात्मनः पितृभिः सह । सर्वाङ्गरुचिरां धेनुं यो दद्यादग्रजन्मने

Kung ninanais ng isa ang pag-akyat sa mas mataas na daigdig para sa sarili, kasama ang mga ninuno, dapat siyang maghandog sa isang dakilang brāhmaṇa ng isang bakang kaaya-aya ang anyo sa bawat bahagi ng katawan.

Verse 50

स याति परमं लोकं यावदाभूतसम्प्लवम् । ततः स्वर्गाच्च्युतः सोऽपि जायते विमले कुले

Siya’y napaparoon sa pinakamataas na daigdig hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob; at pagkalaglag mula sa langit, muling isinisilang siya sa isang dalisay na angkan.

Verse 51

ये पश्यन्ति परं भक्त्या मणिनागेश्वरं नृप । न तेषां जायते वंशे पन्नगानां भयं नृप

O hari, yaong tumitingin kay Maṇināgeśvara nang may sukdulang debosyon—sa kanilang angkan ay hindi sumisibol ang takot sa mga ahas, O hari.

Verse 52

पन्नगः शङ्कते तेषां मणिनागप्रदर्शनात् । सौपर्णरूपिणस्ते वै दृश्यन्ते नागमण्डले

Dahil sa pagpapakita ng kapangyarihan ni Maṇināga, ang mga ahas ay nangingilag sa kanila; tunay, sa daigdig ng mga nāga, sila’y nakikitang may anyo ni Garuḍa.

Verse 53

फलानि चैव दानानां शृणुष्वाथ नृपोत्तम । अन्नं संस्कारसंयुक्तं ये ददन्ते नरोत्तमाः

Ngayon pakinggan mo, O pinakamainam sa mga hari, ang mga bunga ng pag-aalay: yaong pinakamabubuting tao na nagbibigay ng pagkain na inihanda at pinabanal sa mga wastong ritwal…

Verse 54

तोयं शय्यां तथा छत्रं कन्यां दासीं सुभाषिणीम् । पात्रे देयं यतो राजन् यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

Tubig, higaan, at payong; isang dalaga; at isang mahusay magsalitang aliping babae—ito’y dapat ibigay sa karapat-dapat na tatanggap, O hari, kung ninanais ang sariling pinakamataas na kabutihan.

Verse 55

सुरभीणि च पुष्पाणि गन्धवस्त्राणि दापयेत् । दीपं धान्यं गृहं शुभ्रं सर्वोपस्करसंयुतम्

Dapat ding ipagkaloob ang mababangong bulaklak, mga pabango at mga kasuotan; gayundin ang ilawan, butil na pagkain, at isang malinis na tahanang may ganap na kagamitan.

Verse 56

ये ददन्ते परं भक्त्या ते व्रजन्ति त्रिविष्टपम् । मणिनागे नृपश्रेष्ठ यच्च दानं प्रदीयते

Yaong nagbibigay nang may sukdulang debosyon ay nagtutungo sa Triviṣṭapa (langit). O pinakamainam sa mga hari, anumang handog na iniaalay sa Maṇināga (Maṇināgeśvara)…

Verse 57

तस्य दानस्य भावेन स्वर्गे वासो भवेद्ध्रुवम् । पातकानि प्रलीयन्ते आमपात्रे यथा जलम्

Sa dalisay na layunin ng gayong pagbibigay, tiyak ang paninirahan sa langit. Nalulusaw ang mga kasalanan, gaya ng tubig na naglalaho sa sisidlang putik na hindi pa naluluto.

Verse 58

नर्मदातोयसंसिद्धं भोज्यं विप्रे ददाति यः । सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः क्रीडते दैवतैः सह

Sinumang nag-aalay sa isang brāhmaṇa ng pagkaing niluto sa tubig ng Narmadā—siya man ay napapalaya sa mga kasalanan at nakikipagdiwang na kasama ng mga diyos.

Verse 59

ततः स्वर्गच्युतानां हि लक्षणं प्रवदाम्यहम् । दीर्घायुषो जीवपुत्रा धनवन्तः सुशोभनाः

Pagkaraan, ipahahayag ko ang mga palatandaan ng mga nahulog mula sa langit: sila’y mahahaba ang buhay, pinagpapala ng mga anak na nabubuhay, mayaman, at maningning ang anyo.

Verse 60

सर्वव्याधिविनिर्मुक्ताः सुतभृत्यैः समन्विताः । त्यागिनो भोगसंयुक्ता धर्माख्यानरताः सदा

Malaya sa lahat ng karamdaman, napaliligiran ng mga anak at mga lingkod; mapagbigay ngunit tinatamasa ang nararapat na ginhawa, at laging nalulugod sa pagsasalaysay at pakikinig ng dharma.

Verse 61

देवद्विजगुरोर्भक्तास्तीर्थसेवापरायणाः । मातापितृवशा नित्यं द्रोहक्रोधविवर्जिताः

May debosyon sa Diyos, sa mga brāhmaṇa, at sa kanilang mga guro; matatag sa paglilingkod sa mga banal na tīrtha; laging masunurin sa ina at ama, at malaya sa pagtataksil at poot.

Verse 62

एभिरेव गुणैर्युक्ता ये नराः पाण्डुनन्दन । सत्यं ते स्वर्गादायाताः स्वर्गे वासं व्रजन्ति ते

O anak ni Pāṇḍu, ang mga taong taglay ang mga ganitong katangian—tunay ngang sila’y nagmula sa langit, at muli silang tutungo upang manahan sa langit.

Verse 63

सर्वतीर्थवरं तीर्थं मणिनागं नृपोत्तम । तीर्थाख्यानमिदं पुण्यं यः पठेच्छृणुयादपि

O pinakadakilang hari, ang Maṇināga ang pinakamainam sa lahat ng mga banal na tawiran (tīrtha). Ang banal na salaysay na ito tungkol sa tīrtha—sinumang bumasa nito o kahit makinig man—

Verse 64

सोऽपि पापैर्विनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते । न विषं क्रमते तेषां विचरन्ति यथेच्छया

Siya man ay napapalaya sa mga kasalanan at pinararangalan sa daigdig ni Śiva. Hindi sila dinaraig ng lason, at nakalalakad sila saanman ayon sa kanilang nais.

Verse 65

भाद्रपद्यां च यत्षष्ठ्यां पुण्यं सूर्यस्य दर्शने । तत्फलं समवाप्नोति आख्यानश्रवणेन तु

Anumang kabutihang natatamo sa pagtanaw sa Araw sa ikaanim na araw ng Bhādrapada—yaon ding bunga ay nakakamtan sa pakikinig lamang sa banal na salaysay na ito.

Verse 72

। अध्याय

Pangwakas na tanda ng kabanata: “Adhyāya” (Kabanata).